Ikitaraplaýyn gatnaşyklar ministr Fidanyň Germaniýa sapary bilen güýçlenýär

Daşary işler ministri Hakan Fidan möhüm diplomatik aragatnaşyk üçin ertir Germaniýa gidýär. Saparyň esasy gün tertibi Türkiýe-Germaniýa strategiki gepleşik mehanizminiň üçünji ýygnagy. Duşuşyklarda ikitaraplaýyn gatnaşyklar, Türkiye-Europeanewropa Bileleşigi gatnaşyklary, howpsuzlyk we goranmak meseleleri ara alnyp maslahatlaşylar. Ministr Fidan Germaniýanyň Daşary işler ministri annohan Wadephul bilen Berlinde duşuşar.

Türkiýe-Germaniýa strategiki gepleşik mehanizmi

Strategiki gepleşik mehanizmi Türkiýe bilen Germaniýanyň arasyndaky diplomatik gatnaşyklary çuňlaşdyrmak üçin möhüm platforma. Ilkinji gezek 2013-nji ýylda Berlinde gol çekilen Bilelikdäki Jarnama bilen işe girizilen bu mehanizm iki ýurduň Daşary işler ministrlikleriniň arasyndaky hyzmatdaşlygy pugtalandyrmagy maksat edinýär. Annualyllyk ýygnaklar we hünärmen iş toparlary bu hyzmatdaşlygyň dowamlylygyny üpjün edýär. 2014-nji ýylda Stambulda ikinji ýygnagyny geçiren bu mehanizm soňky ýakyn gatnaşyklar sebäpli janlanýar.

Ikitaraplaýyn gatnaşyklarda täze döwür

Türkiýe bilen Germaniýanyň arasyndaky gatnaşyklar taryhy çuňlugy we köp gatlakly gurluşy bilen ünsi özüne çekýär. Iki ýurt güýçli söwda we ykdysady gatnaşyklar bilen baglanyşykly. Germaniýa Türkiye ikinji uly söwda hyzmatdaşy hökmünde tapawutlanýar we häzirki söwda mukdary 52,2 milliard dollar gysga möhletde 60 milliard dollara çenli ýokarlandyrylmagyny maksat edinýär. 2005-nji we 2025-nji ýyllar aralygynda Germaniýadan Türkiýa maýa goýumlary 13,5 milliard dollara ýeten bolsa, Türkiýeniň Germaniýadaky maýa goýumlary 4,7 milliard dollardan geçdi. Energetika forumy we ýakyn döwürde geçiriljek Ykdysadyýet we söwda komitetiniň mejlisleri 60 milliard dollarlyk söwda mukdaryna ýetmekde möhüm rol oýnar. Baglanyşyk, sanlaşdyrmak we ýaşyl energiýa pudaklarynda bar bolan hyzmatdaşlyk has ýokary derejä çykarylar.

Sebit howpsuzlygy we goranmak

Fidan harby gatnaşyklary we goranyş senagaty hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek barada Germaniýa bilen pikir alyşar. Türkiye arkaly Europeewropany Eastakyn Gündogar, Günorta Kawkaz we Merkezi Aziýa bilen birleşdirýän taslamalar hyzmatdaşlyk üçin uly mümkinçiliklere eýedir. Şu ýyl Bäşinji Goranmak senagaty hyzmatdaşlygy ýygnagyny guramak iki ýurduň hyzmatdaşlygyny hasam ösdürer.

Türkiýe-EUB gatnaşyklary

Türkiýe bilen Europeanewropa Bileleşiginiň arasyndaky gatnaşyklaryň institusional we köp gatlakly düşünişmek esasynda ösmelidigi nygtalýar. Gümrük bileleşigini täzelemek we Wizany liberallaşdyrmak gepleşiklerini janlandyrmak bu prosesiň esasy nokatlary hökmünde tapawutlanýar. Germaniýa goldawy, Türkiýe-Germaniýa ykdysady hyzmatdaşlygynyň ähli mümkinçiliklerini açmak üçin möhümdir.

Sebit meseleleri we halkara hyzmatdaşlygy

Hakan Fidan Hormuz bogazynda nawigasiýa azatlygy we sebit durnuklylygy üçin köptaraplaýyn tagallalaryň ähmiýetine ünsi çeker. Türkiye, Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky urşy hemişelik bes etmek tagallalaryna goldaw berjekdigini mälim eder. Mundan başga-da, Ukraina bilen Russiýanyň arasynda göni gepleşikleriň ähmiýetine serediler we Türkiýeniň bu işdäki işjeň roly nygtalýar. Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň hökümetiniň Gazadaky ýaraşyk düzgünlerini bozmagy we iki döwletli çözgüt görmegi aradan aýyrmaga gönükdirilen syýasatlar ara alnyp maslahatlaşylar. Halkara jemgyýetçiliginiň sebitde hemişelik parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek üçin has täsirli jogapkärçiligi öz üstüne almalydygy mälim ediler. Dowam edýän ýokary derejeli aragatnaşyklar geljekdäki hyzmatdaşlyk üçin berk esas döredýär.

Netije we baha bermek

Daşary işler ministri Fidanyň Germaniýa sapary Türkiýe-Germaniýa gatnaşyklarynda täze eýýamyň başlangyjy hasaplanýar. Bu sapar ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmak, strategiki hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmak we sebit meselelerine umumy çözgütleri tapmak taýdan möhüm ähmiýete eýe. Geljekde iki ýurt hem bu gatnaşyklary berk esaslara esaslamaga we umumy maksatlara ýetmäge çalyşar.