Bakuwdaky syrly sammit Mess döretdi! Alyýewden we Merzden yzygiderli beýannamalar

Berlinde strategiki ähmiýetli möhüm sammit geçirildi. Ikitaraplaýyn duşuşygyndan soň Germaniýanyň kansleri Merz we Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew kameralaryň öňünde peýda bolup, möhüm beýanatlar berdiler. Duşuşykda iki ýurduň arasyndaky strategiki hyzmatdaşlyk, energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy we Günorta Kawkazdaky parahatçylyk prosesi ara alnyp maslahatlaşyldy; Iňlis metbugatynda "Bakuwda gizlin nemes-rus ýygnagynyň" öňe sürülmegi sammitiň iň köp çekilen mowzugy boldy.

Bakuwda gizlin nemes-rus sammitiniň arzasy: "landerlerimiz maglumatsyz ulanyldy"

Angliýada ýerleşýän “Taýms” gazetiniň Germaniýadan we Russiýadan öňki ýokary derejeli syýasatçylaryň we diplomatlaryň Bakuwda resmi däl ýygnakda birleşendigi baradaky aýyplamalar bilelikdäki metbugat ýygnagynda uly täsir galdyrdy. Germaniýanyň kansleri Merz berlen aýyplamalar baradaky soraga "Men beýle ýygnakdan habarym ýok" diýip jogap berdi we bu meseläni bilmeýändigini aýtdy.

Azerbaýjanyň prezidenti Ylham Alyýew bu aýyplamalary tassyklady we haýran galdyryjy beýanat berdi. Alyýew, agzalan atlaryň görkezilen senelerde "landserlerimiz bilmezden ulanyldy" sözüni ulanyp tassyklandygyny tassyklady. Azerbaýjan häkimiýetlerine öňünden habar berilmeýändigini belläp, Aliýew şeýle resmi däl gatnaşyklaryň Russiýa-Ukraina urşunyň gutarmagyna goşant goşsa, henizem hoşal boljakdygyny aýtdy.

Güman edilýän gizlin ýygnakda nemes delegasiýasynyň Sosial-demokratik partiýasynyň (SPD) öňki başlygy we Brandenburg döwlet premýer-ministri Matthias Platzek, premýer-ministriň öňki başlygy Ronald Pofalla we Şweýsariýanyň diplomaty Tim Guldimann bardygy mälim edildi. Russiýa tarapyna öňki premýer-ministr we Gazprom Geňeşiniň başlygy Wiktor Subkow, Russiýa Ylymlar akademiýasynyň Europeanewropa institutynyň prezidenti Alekseý Gromyko we Russiýanyň Adam Hukuklary Geňeşiniň prezidenti Waleri Fadeýew wekilçilik edýändigi öňe sürüldi.

Azerbaýjanyň energiýa howpsuzlygy we 1,5 milliard kub metr ibermekde esasy roly

Azerbaýjan Russiýadan tebigy gaz satyn almalary doly togtadylandan soň täze we ygtybarly üpjünçilik ýollaryny gözleýän Germaniýa üçin möhüm hyzmatdaş boldy. Premýer-ministr Merz Eastakyn Gündogardaky krizisleriň energiýa howpsuzlygyny hasam möhümleşdirendigini aýtdy we şeýle diýdi: "Azerbaýjan bilen energiýa üpjünçiligimizi has diwersifikasiýa etmek isleýäris. Azerbaýjan energiýa üpjünçiligimizi üpjün etmek meselesinde biziň üçin diýseň gyzykly we ygtybarly hyzmatdaş." Greenaşyl energiýa we wodorod pudagyndaky hyzmatdaşlyk mümkinçilikleri hem ara alnyp maslahatlaşyldy.

Prezident Aliýew Germaniýanyň energiýa zerurlyklaryny kanagatlandyrmakda öz ýurdunyň möhüm rol oýnap biljekdigini aýtdy. Alyýew "Azerbaýjan Germaniýanyň ýeterlik nebit üpjünçiligini üpjün etmegine ep-esli goşant goşup biler. Bu meselede hiç hili mesele ýok. Tebigy gaz barada aýdylanda bolsa, şu ýyl Germaniýa tebigy gaz iberip başladyk. Geçen ýyl umumy tebigy eksportymyz 25 milliard kub metrdi. 1,5 milliard kub metr Germaniýa iberildi"

Infrastruktura maýa goýumlary we strategiki hyzmatdaşlyk jarnamasy

Energiýa eksportyny has-da ýokarlandyrmak üçin täze maliýeleşdiriş çeşmeleriniň we turbageçirijileriniň zerurdygyny belläp, Aliýew bar bolan TANAP (Trans Anadoly tebigy gaz turbageçirijisi) we TAP (Trans Adriatik turbageçiriji) liniýalarynyň doly güýjünde işleýändigini aýtdy. Aliýew Europeanewropa banklaryna ýüzlenip, nebit we tebigy gaz infrastrukturasy taslamalaryny berk maliýeleşdirmek syýasatlaryna täzeden garamaga çagyrdy.

Sammitiň çäginde iki ýurduň arasyndaky ykdysady gatnaşyklary pugtalandyrmak üçin Germaniýa-Azerbaýjan Bilelikdäki Ykdysady Geňeşini döretmek kararyna gelindi. Häzirki wagtda Azerbaýjanda 200-den gowrak nemes kompaniýasynyň işleýändigini mälim eden Aliýew, täze bilelikdäki maýa goýumlary bilen bu sanyň hasam artjakdygyny aýtdy. Metbugat ýygnagyndan öň iki ýurduň arasynda syýasat, ykdysadyýet, energiýa, goranmak we bilim ugurlaryndaky hyzmatdaşlygy çuňlaşdyrmagy maksat edinýän "Ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň strategiki gün tertibi barada bilelikdäki jarnama" gol çekildi.