BMG-den Gaza gygyryşy: "Sebitler harabalygyň aşagyndakylara hormat goýulmazdan deňleşdirilýär"

Birleşen Milletler Guramasynyň (BMG) Adam Hukuklary boýunça Commissionerokary Komissary Wolker Türk, Ysraýylyň güýçli hüjümleri bilen haraba öwrülen Gaza zolagynda bolup geçen gumanitar betbagtçylyk barada gaty berk ýazmaça beýanat berdi. Türk agyr partlamalardan soň harabalykda galan sebitlerdäki harabalyklardan tapylan jesetleriň ýagdaýyna ünsi çekdi we halkara hukugynyň çynlakaý bozulmagy bilen baglanyşykly aladalarynyň bardygyny aýtdy. Üç ýyl töweregi mundan ozal amala aşyrylan agyr bombaly hüjümlerden soň köp sanly adamyň, esasanam aýallaryň we çagalaryň jesediniň uly alada bilen tapylandygyny mälim eden Türk, bu suratyň adam hukuklarynyň çynlakaý bozulmagynyň, şol sanda uruş jenaýatlarynyň bolup biljekdigini aç-açan açýandygyny aýtdy.

Harabalygyň aşagyndaky jisimlere hormatsyzlyk we buldozing

Wolker Türk Gazanyň uly böleginiň Ysraýyl goşuny tarapyndan yzygiderli ýok edilendigini aýtdy we ýykyş işlerinde agyr tehnikalaryň we partlaýjy maddalaryň ulanylandygyny aýtdy. Esgerleriň ýerleşýän ýerleriniň harabalygyň aşagyndaky ölülere hormat goýulmazdan buldozerler bilen tekizlenendigini aýdan Türk, "Tutuş maşgalalaryň galyndylarynyň tapylmagy ýürekgysgynç. Uzak wagt bäri ýitirim bolanlaryň garyndaşlary üçin iň aýylganç mümkinçiliklere duçar bolmakdan gorkýaryn. Şu wagta çenli tapylan galyndylaryň buz buzlarynyň ujydygyna ünsi çekýärin". dowam edýän kazyýet işleriniň ähmiýeti we halkara inspektorlaryň derrew Gaza girmegine rugsat berilmelidigini aýtdy.

Pidalaryň sany 8 müňden geçdi: Agyr enjamlara rugsat berilmeýär

Türk, Ysraýyl administrasiýasynyň galyndylary aýyrmak we gözlemek we halas ediş işleri üçin zerur bolan agyr gurluşyk enjamlarynyň sebite girmeginiň öňüni aldy we raýat goranmak toparlarynyň gaty kyn şertlerde işleýändigini aýtdy. Türk Gazadaky Raýat goranmak bölüminiň maglumatlaryna salgylanyp, 2025-nji ýylyň noýabr aýyndan 2026-njy ýylyň sentýabr aýyna çenli ýykylan binalaryň aşagyndan 630-dan gowrak jesediň we adamyň jesediniň aýrylandygyny ýatlatdy. Pidalary ýüze çykarmak, biologiki nusgalary gorap saklamak, jaýlanan ýerleri ýazga almak we maşgalalara habar bermek üçin ähli serişdeleriň mobilizlenmelidigini aýtdy.

Hasap jogapkärlerini jogapkärçilige çekmek üçin halkara jemgyýetçiligine jaň ediň

Ysraýylyň harby operasiýalarynda ulanýan usullarynyň parahat ilat bilen söweşijileri tapawutlandyrmak üçin ýeterlik däldigini birnäçe gezek ýatladýan Türk, Gazada bolup geçen wakalaryň uruş jenaýatlary we beýleki wagşy jenaýatlar baradaky aladalary iň ýokary derejä çykarandygyny aýtdy. Ysraýylyň halkara kanunçylygynda dereksiz ýitenleri gözlemek, jesetleri harabalykdan çykarmak we ewakuasiýa etmek boýunça aç-açan borçnamalarynyň bardygyny bellän Türk, harby ýerlerde galanlaryň abraýly ewakuasiýa edilmelidigini we subutnamalaryň goralmalydygyny aýtdy. Türk, dünýäniň ähli ýurtlaryny Ysraýyla Gazada adamkärçilikli we abraýly ewakuasiýa etabyny geçirmek üçin basyş etmäge we jogapkärleriň netijeli derňewler arkaly jogapkärçilige çekilmegini isledi.