Gazadaky taryhy öwrülişik nokady: Ysraýyl Ministrler Kabineti halkara durnuklaşdyryş güýçleriniň girişini tassyklady

Ysraýylyň howpsuzlyk ministrligi Eastakyn Gündogardaky deňagramlylygy düýpgöter sarsdyrjak gaty möhüm karar berdi. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýolbaşçylygynda taýýarlanan Gaza meýilnamasynyň çäginde döredilen Halkara durnuklaşdyryş güýçleriniň Gaza zolagyna girmegi resmi taýdan tassyklandy. Sebitdäki harby we dolandyryş gurluşyny üýtgetmegi maksat edinýän bu karar Ysraýyl syýasatynda çuňňur çatryklar döretdi.

Ministrler kabinetiniň arasyndaky dartgynlyk: Ben-Gvirden berk garşylyk

Ysraýyl Haýom gazetiniň beren maglumatlaryna görä, howpsuzlyk kabinetinde geçirilen ses berişlikde gaty jedelli oppozisiýa bardy. Saglyk şahsyýeti bilen tanalýan Milli howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir bu karara garşy "ýok" ses berdi. "Yedioth Ahronoth" gazetiniň habaryna görä Ben-Gvir oppozisiýanyň sebäbini şu sözler bilen gorapdyr: "Hamas Gazany ýaragsyzlandyrmak borjuny ýerine ýetirmedi. Şonuň üçin bu güýçleriň Gaza girmegini kabul etmeli däldiris. Gazadaky hakyky çözgüt sebitiň ilatynyň göçmegini höweslendirmek."

Ministrler kabinetinden Ben-Gviriň beýanyna reaksiýa derrew boldy. Daşary işler ministri Gideon Saar aşa sagçy ministriň garşysyna çykdy we meýilnamanyň diplomatik ähmiýetine ünsi çekip: "Bu halkara meýilnama. Üstünlik gazanyp bilmeris, ýöne iň bolmanda muny öz elimiz bilen bozýan partiýa bolmaly däldiris"

Refahyň golaýynda ştab-kwartirasy döredildi

Ysraýylyň döwlet telewideniýesi howpsuzlyk ministrliginiň meýdançada alan bu tassyklamasynyň anyk görkezmelerini paýlaşdy. Bu karara laýyklykda Halkara durnuklaşdyryş güýçlerine Gazanyň günorta serhedinde ýerleşýän strategiki taýdan möhüm Rafah şäheriniň golaýynda harby ştab-kwartirany döretmek üçin ýaşyl yşyk berildi. Bu ösüş halkara harby elementleriniň sebitde hakykatda ornaşyp başlajakdygynyň iň aýdyň görkezijisi hasaplanýar.

16-njy ýanwarda Ak tam tarapyndan halka mälim edilen meýilnama Gazadaky geçiş döwri üçin giňişleýin dolandyryş gurluşyny göz öňünde tutýar. Bu gurluş "Parahatçylyk Geňeşi", "Gazanyň Executiveerine ýetiriji geňeşi", "Gazany dolandyrmak boýunça milli komitet (Tehnokrat hökümeti)" we ahyrsoňy meýdana çykjak "Halkara durnuklaşdyryş güýji" öz içine alýar.

Meýilnamanyň iň möhüm sütünlerinden biri bolan "Parahatçylyk Geňeşi" ilkinji resmi ýygnagyny 19-njy fewralda Waşingtonyň Parahatçylyk institutynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň ýolbaşçylygynda geçirdi. Trump-nyň Gazadaky konfliktleri ortadan aýyrmagy maksat edinýän 20 maddadan ybarat parahatçylyk meýilnamasynyň ikinji tapgyryny emele getirýän bu etap, BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň (UNSC) 2025-nji ýylyň 17-nji noýabryndaky 2803 belgili karary bilen halkara kanunylygyny gazandy.

2023-nji ýylyň oktýabr aýynda başlanan we ABŞ-nyň harby goldawy bilen dowam eden Ysraýyl hüjümleri elhenç gumanitar weýrançylygy galdyrdy. Birleşen Milletler Guramasynyň maglumatlaryna görä 70 müňden gowrak adamyň ölen, 170 müňden gowrak adamyň ýaralanandygy we raýat infrastrukturasynyň 90 göterimi weýran bolan Gazada gaýtadan dikeldiş çykdajylarynyň takmynan 70 milliard dollara ýetmegine garaşylýar.