BMG: Ysraýylda we Eastakyn Gündogarda adam hukuklarynyň bozulmagy üçin jogapkärçilik çekmäge çagyrýar

Birleşen Milletler Guramasy (BMG) Israelakyn Gündogarda barha artýan konfliktler we adam hukuklarynyň bozulmagy sebäpli Ysraýyl we beýleki ýurtlar üçin jogapkärçilik çekmäge çagyrdy. BMG-nyň Genevaenewa ofisinde çykyş eden resmiler halkara hukugynyň bozulmagyna ünsi çekdiler we bu ýagdaýyň bütin dünýäde çuňňur täsiriniň bardygyny mälim etdiler. Şeýle tendensiýalaryň söweş meýdanyndan saýlaw gutularyna çenli giň gerimde täsir edýändigini mälim eden Türk, adam hukuklaryna garşy hereketleriň çalt ýaýrandygyny aýtdy. Şeýle hem, deňsizlikleriň we howanyň krizisine garşy inersiýanyň ýokarlanmagynyň bar bolan howplary artdyrýandygyny aýtdy.

Raýatlara ýetirýän zyýany

Dünýäde dowam edýän konfliktleriň asuda ilata uly zyýan ýetirýändigini aýdyp, Türk bu konfliktleriň ykdysady we daşky gurşaw netijeleriniň esasanam gowşak gatlaklara täsir edýändigini aýtdy. Adam hukuklary boýunça gözlegleriň maliýeleşdirmegi kyn şertlerde dowam etdirilýändigini, ýöne bu ugurdaky tagallalaryň dowam etjekdigini aýtdy.

Garaşsyz derňewler we adalat çagyryşy

Türk halkara ynsanperwerlik kanunlarynyň we adam hukuklary kanunlarynyň bozulmagy barada çalt we garaşsyz derňewleriň zerurdygyny aýtdy. Şu nukdaýnazardan, Liwan hökümeti bilen bitarap baha bermek wezipesini ýerine ýetirmek barada ylalaşyk gazanylandygyny aýtdy. Şeýle hem, mart aýyndan bäri ýurtda bolup geçen hukuk bozulmalaryň subutnamalaryny resminamalaşdyrmak we ýygnamak üçin bir topar bellemek meýilnamasyny yglan etdi.

G7 sammitinde adam hukuklary barada çekişmeler

Türk, Fransiýada geçiriljek G7 sammitinde esasy gün tertibi hökmünde adam hukuklaryny göz öňünde tutmagyň möhümdigine ünsi çekdi. Türk, sammitiň dünýäde takmynan 63 dowam edýän konfliktiň ýüze çykan döwründe geçirilendigini aýtdy we adam hukuklary meseleleriniň ileri tutulýan ugur hökmünde garalmalydygyny aýtdy.

Ysraýylda we Liwanda dartgynlylyk

Ysraýylyň Liwana hüjümleri we bu ýurtda barha artýan dartgynlyk barada Türk halkara hukugyna hormat goýulmalydygyny aýtdy. Ot açyşlygyň berk ýerine ýetirilmelidigini aýdyp, Türk BMG Tertipnamasynyň uruşlary çäklendirýän guraldygyny ýatlatdy. Uruşlaryň raýat infrastrukturasyny we daşky gurşawy goramak borjunyň bardygyny mälim etdi.

Halkara jemgyýetçiliginiň roly

Halkara jemgyýetçiliginiň Ysraýylyň Eastakyn Gündogardaky işini togtatmazlygy barada aýdyp, Türk jogapkärçilik meselesiniň has ýokary derejede çözülmelidigini öňe sürdi. Gazadaky soňky wakalaryň bu zerurlygy has-da aýdyňlaşdyrandygyny we bu meseleleriň syýasy gün tertibine girizilmelidigini aýtdy.

Netijeler we geljekdäki garaşyşlar

BMG işgärleri häzirki konfliktleri bes etmegiň we halkara kanunlaryny berjaý etmegiň möhümdigine ünsi çekdiler. G7 sammitiniň parahatçylygy we adalaty dikeltmek üçin bir pursat bolup biljekdigini mälim eden Türk, halkara jemgyýetçiliginiň bu pursatdan peýdalanmalydygyny aýtdy. Geljekde jogapkärçilik we adam hukuklary meseleleriniň ileri tutulýan ugur hökmünde çözülmelidigi aýdyldy.