Eastakyn Gündogarda ýadro howpy: Ysraýylyň güýji ara alnyp maslahatlaşylýar

Eastakyn Gündogarda ýeke-täk ýadro güýji bolan Ysraýyl sebitdäki beýleki ýurtlar üçin barha artýan howp hasaplanýar. Bu mesele boýunça, learadro ýaraglarynyň gadagan edilmegi we ýadro ýaraglaryny ýok etmek baradaky halkara başlangyç (ICAN) maksatnamanyň utgaşdyryjysy Snyder ýadro ýaragynyň bahasy we Ysraýylyň bu mesele boýunça aç-açan syýasaty baradaky soraglara jogap berdi.

learadro çykdajylary artýar < jemi. 118,8 milliard dollar sarp edendigini mälim etdi. Bu ýurtlara Hytaý, Fransiýa, Russiýa, Angliýa, ABŞ, Hindistan, Ysraýyl, Päkistan we Demirgazyk Koreýa girýär. Bu çykdajylar geçen ýyl bilen deňeşdirilende takmynan 20 göterim ösüşi aňladýar. Hususan-da, ABŞ geçen ýyl ýadro ýaragyna 69 milliard dollar sarp edip, bu ugurda iň köp býudjet serişdesini bölüp beren ýurda öwrüldi. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl bu meselede jemgyýetçilik syýasatyny alyp barmaýar. Dimona ýadro desgalary töweregindäki işleriň köpelmegi Ysraýylyň ýadro maýa goýumlaryny artdyrýandygyny görkezýär. Ysraýylyň bu garaýşy özi we sebitdäki beýleki ýurtlar üçin çynlakaý howp döredýär.

Halkara reaksiýalar we Ysraýylyň garaýşy

Ysraýyl häkimiýetleriniň ýadro ýaragyny ulanmak howpy halkara jemgyýetçiliginde tiz ýazgaryldy. Ysraýyl hökümeti şeýle beýannamalara nädogry düşünilýändigini mälim etse-de, sebitde ýadro ýaraglarynyň ýaýramagy baradaky aladalar barha artýar. Ysraýylyň ýeke-täk ýadro güýji bolmagy goňşy ýurtlar üçin çynlakaý howp döredýär.

Amerikanyň goşa standarty

Snyder ABŞ-nyň we Ysraýylyň fewral aýynda Eýrana eden hüjümlerini tankytlady we bu hereketleriň ýadro ýaraglarynyň hemmeler üçin howp salýandygyny görkezdi. Şeýle-de bolsa, ABŞ-nyň ýadro ýaragyna iň köp sarp edýän ýurtdygy we Ysraýylyň Eastakyn Gündogarda ýeke-täk ýadro güýji bolmagy bu hüjümleriň adalatsyz we bikanun hasaplanmagyna sebäp bolýar. Snyder ýurtlaryň ýadro ýaraglary üçin çykdajylaryny bes etmelidigini we bu çeşmeleri adamyň zerurlyklaryna, daşky gurşawa we geljege sarp etmegiň has peýdaly boljakdygyny nygtaýar.