HPG: Eastakyn Gündogar konfliktleri ozewro zonasynyň ykdysadyýetine howp salýar

Halkara Walýuta Gaznasy (IMF) theakyn Gündogarda urşuň ozewro zonasynyň ykdysadyýetine ýetirip biljek täsiri barada çynlakaý duýduryş berdi. Jemleýji jarnama görä, bu gapma-garşylyklaryň energiýa bahalaryny ýokarlandyrmak arkaly sebit ykdysadyýetinde täze we kyn tolkun döredip biljekdigi mälim edildi. Ozewro zonasynyň gurluş meselesi bolan ilatyň garramagy we pes öndürijilik ösüşi ýaly faktorlaryň bu täze kynçylyklar bilen utgaşýandygy mälim edildi. HPG gysga möhletde makroykdysady syýasatlaryň inflýasiýa garaşmalaryny gözegçilikde saklamagy we ykdysady işleriň ýaramaz täsirlerini dolandyrmagy maksat edinmelidigini görkezdi.

Ösüş we inflýasiýa çaklamalary

ozewro zonasyndaky ösüş depginleriniň uruşdan öňki döwür bilen deňeşdirilende peseljekdigi çaklanyldy. Energiýa üpjünçiliginde bolup biljek hemişelik bökdençlikler sebäpli 2026-njy ýylda ösüş garaşyşy 0,9 göterime we 2027-nji ýylda 1,2 göterime çenli azaldy. Bu nyrhlar uruşdan öňki çaklamalara görä degişlilikde 0,5 we 0,2 göterim pesdir. Mundan başga-da, 2026-njy we 2027-nji ýyllar üçin sözbaşy inflýasiýanyň degişlilikde 2,8 göterime we 2,3 göterime çenli ýokarlanmagyna garaşylýar. Eastakyn Gündogardaky konfliktleriň täzeden tutaşdyrylmagy, Ukrainadaky dartgynlygyň ýokarlanmagy we söwda syýasatynyň üýtgemegi ozewro zonasynyň ykdysadyýeti üçin goşmaça peselme töwekgelçiligi döredýändigi mälim edildi. Mundan başga-da, energiýa çykdajylarynyň umumy bahalaryň ýokarlanmagyna öwrülmezligi üçin giň esasly energiýa goldawlarynyň daralmalydygy nygtaldy. Europeewropanyň energiýa garaşlylygyny azaltmak üçin gaýtadan dikeldilýän energiýa maýa goýumlaryny çaltlaşdyrmak maslahat berildi.

Uzak möhletleýin çözgüt teklipleri

HPG agza ýurtlaryň Europeewropanyň hroniki meselelerine goşulan bu täze ykdysady zarbalary ýeňip geçmek üçin maliýe düzgün-nyzamyny güýçlendirmelidigini aýtdy. Bu nukdaýnazardan, sebitiň ykdysady durnuklylygyny ýokarlandyrmak üçin umumy we kesgitlenen salgyt syýasatlarynyň ähmiýetine ünsi çekdi.

Gysgaça aýdylanda, HPG tarapyndan neşir edilen bu hasabat häzirki ykdysady kynçylyklary ýeňip geçmek üçin ozewro zonasy üçin has berk syýasatlaryň we innowasiýa çözgütleriniň işlenip düzülmelidigini görkezýär. Geljekdäki ösüşler Europeewropanyň ykdysady strategiýalaryna we Eastakyn Gündogardaky ýagdaýyň ýagdaýyna bagly bolar.