Ozewro zonasynyň ykdysadyýetinde garaşylmadyk garşylyk: BB-den täze göterim derejesiniň ýokarlanmagyna garaşyşlar güýçlendi

ozewro zonasynyň ykdysadyýeti, ýokary energiýa çykdajylaryna we global näbelliliklere garamazdan sentýabr aýynda garaşylmadyk çydamlylygy görkezdi. S&P Global tarapyndan yglan edilen öňdebaryjy satyn alyş menejerleri indeksi (PMI) maglumatlary sebitdäki ykdysady işjeňligiň güýjüni saklaýandygyny we ösüş tendensiýasynyň dowam edýändigini görkezdi. Şeýle-de bolsa, bu janlylyk inflýasiýa basyşlarynyň gaýtadan dikeldilmegi we Europeanewropanyň Merkezi Bankynyň (ECB) pul syýasatyny dowam etdirmegine garaşýandyklaryny öňe sürdi.

PMI maglumatlarynda soňky ýyllarda iň güýçli çykyş

Iň soňky yglan edilen maglumatlara görä, awgust aýynda 52 bolan ozewro zonasynyň birleşýän PMI sentýabr aýynda 53.1 bal gazanyp, soňky 3,5 ýylyň iň ýokary derejesini synagdan geçirdi. 2023-nji ýylyň aprelinden bäri hasaba alnan bu iň ýokary görkeziji, hususy sektordaky işleriň yzygiderli üçünji aýda giňelendigini görkezdi. Pudaklaýyn esasda gözden geçirilende, hyzmat pudagynyň PMI maglumatlary awgust aýynda 51,6-dan sentýabr aýynda 53-e çykdy we soňky 10 aýyň iň ýokary derejesine ýetdi. Önümçilik pudagy PMI sentýabr aýynda 52,7 bal derejesinde durnukly bolmak bilen öz pozisiýasyny saklasa-da, önümçilik pudagynyň önümçilik görkezijisi 53,3-den 53,4-e çenli ýokarlandy we soňky 55 aýda iň ýokary derejä ýetdi. Kompaniýalaryň täze sargytlarynyň üç aýlyk üznüksiz ýokarlanmagy ykdysady durmuşyň iň uly hereketlendiriji güýji boldy.

Hünärmenler näme diýýärler? Ösüş pursaty we Germaniýa faktory

ING toparynyň baş ykdysatçysy Piter Wanden Houte energiýa bahalarynyň ýokarlanandygyna garamazdan bu güýçli maglumatlaryň bazarlar üçin oňyn garaşylýandygyny aýtdy. Täze sargytlaryň we iş üpjünçiligi bazaryndaky ösüşiň ösüş hekaýasyny goldaýandygyny mälim eden Houte: "Germaniýada ykdysady dikeliş, esasanam goranyş we infrastruktura pudagyndaky döwlet çykdajylarynyň köpelmegi bilen ösýän ýaly". baha berdi. Otewro zonasynyň Eastakyn Gündogardaky geosyýasy töwekgelçilikler güýçlenmese, şu ýyl 1 göterim töweregi ösüş bilen ýapylyp biljekdigini mälim eden Hout, bu derejäniň global kynçylyklarda uly üstünlik boljakdygyny aýtdy. Şeýle-de bolsa, zähmet bazarynyň we güýçli islegiň ikinji tapgyr inflýasiýa töwekgelçiligini döredendigini belläp, Houte giriş we önüm bahalarynyň 4 aýlyk çalt ýokarlanmagy ECB-ni dekabr aýynda täze göterim derejesini ýokarlandyrmaga mejbur eder diýip çaklady.

Energiýa zarbasy we üpjünçilik zynjyryndaky näsazlyklar inflýasiýa töwekgelçiligini iýmitlendirýär

Rabobankyň uly makrostrategisti Stefan Kupman hem ykdysadyýetiň daşary söwda we energiýa çykdajylary nukdaýnazaryndan negatiw zarbalara garşylygyny görkezdi. Üçünji çärýekde birleşdirilen PMI ortaça 52,4 bolandygyny mälim eden Koopman, bu görkezijiniň ikinji çärýekdäki ortaça 49.1-den ýokarydygyny aýtdy. Kupman, häzirki maglumatlaryň jemi içerki önümiň (JIÖ) takmynan 0,3 göterim ösüşini görkezýändigini aýtdy. Germaniýanyň Fransiýa bilen deňeşdirilende has güýçli öndürijiligini öňe süren strateg, nemes elektrik in engineeringenerçilik pudagynyň emeli intellekt maýa goýumlaryndan ep-esli peýda görendigini aýtdy. Koopman, isleg güýjüniň kompaniýalara sarp edijilere çykdajylaryň ýokarlanmagyny üpjün etmek üçin giňişlik berýändigini we esasy inflýasiýanyň peselmeginiň durandygyny we ECB-iň dekabr aýynda goýum mukdaryny 2,75 göterime çenli ýokarlandyrmagyna garaşýandyklaryny aýtdy.

Rabobank ECB we ozewro zonasynyň makro strategiýasynyň başlygy Elwin de Grot önümçiligiň sentýabr aýynda 2023-nji ýylyň aprelinden bäri iň çalt ýokarlanandygyny we 2022-nji ýylyň maý aýyndan bäri iň güýçli ösüşiň täze eksport sargytlarynyň goldawy bilen amala aşyrylandygyny mälim etdiler. Şeýle-de bolsa, teňňäniň beýleki tarapynda üpjünçilik zynjyrynyň problemalary we giriş bahalarynyň ýokarlanmagy bar diýip, Grot Hormuz we Babülmandep bogazyndaky dyknyşyklaryň gowşurylyş möhletini uzaldýandygyny aýtdy. Grot bu ýagdaýyň inflýasiýa basyşyny güýçlendirip biljekdigini we syýasatçylaryň goşmaça berkitme tezislerini güýçlendirip biljekdigini aýtdy we "Oktýabr ECB üçin entek ir bolsa-da, dekabr aýynda göterim derejesiniň ýokarlanmagy has ähtimal" diýdi. Sözüni şeýle gutardy: