Таяу Шығыстағы ядролық қауіп: Израильдің күші талқыланады

Таяу Шығыстағы жалғыз ядролық держава болып табылатын Израиль аймақтағы басқа елдерге қауіп төндіреді. Осы тақырыптаЯдролық қаруға тыйым салу және ядролық қаруды жою жөніндегі халықаралық бастама (ICAN)бағдарламасының үйлестірушісіСнайдерядролық қарудың құны және Израильдің бұл мәселедегі ашық емес саясаты туралы сұрақтарға жауап берді. Артып келе жатқан

Снайдер2025 жылы ядролық қаруға ие елдердің барлығы тоғыз екенін айтты. Ол118,8 миллиард долларжұмсағанын мәлімдеді. Бұл елдерге Қытай, Франция, Ресей, Англия, АҚШ, Үндістан, Израиль, Пәкістан және Солтүстік Корея кіреді. Бұл шығыс өткен жылмен салыстырғанда шамамен 20 пайызға артқан. Атап айтқанда, АҚШ өткен жылы ядролық қарулануға69 миллиард доллар жұмсап, оны осы салада ең көп бюджет бөлген ел болды.

Израильдің жұмбақ ядролық саясаты

СнайдерИзраильның бұл мәселеге ядролық қаруға жұмсаған шығынын шамамен 100 есе арттырғанын айтты. Алайда Израиль бұл мәселеде мемлекеттік саясат ұстанбайды. Димона ядролық нысандары айналасындағы әрекеттердің артуы Израильдің ядролық инвестицияларын арттырғанының көрсеткіші ретінде қарастырылады. Израильдің бұл көзқарасы өзіне де, аймақтағы басқа елдерге де үлкен қауіп төндіреді.

Халықаралық реакциялар және Израильдің көзқарасы

Израиль билігінің ядролық қаруды қолдану қаупі халықаралық қоғамдастықта тез арада айыпталды. Израиль үкіметі мұндай мәлімдемелер дұрыс түсінілмейді деп мәлімдегенімен, аймақта ядролық қарудың таралуына қатысты алаңдаушылық артып келеді. Израильдің жалғыз ядролық держава ретінде болуы көрші елдер үшін үлкен қауіп төндіреді.

Американың Double Standard

Снайдер ақпан айында АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы шабуылдарын сынап, бұл әрекеттердің ядролық қарудың барлығына қауіп төндіретінін көрсеткенін айтты. Дегенмен, АҚШ-тың ядролық қарулануға ең көп қаржы жұмсайтын ел, ал Израильдің Таяу Шығыстағы жалғыз ядролық держава болуы бұл шабуылдардың әділетсіз және заңсыз деп бағалануына себеп болып отыр.

Ядролық шығындарды тоқтату керек

ICAN ядролық қаруланудың жыл сайын орта есеппен 10 пайызға артқанына назар аударады. Снайдер елдердің ядролық қаруға жұмсайтын қаржыны тоқтатуы керектігін және бұл ресурстарды адам қажеттіліктеріне, қоршаған ортаға және болашаққа жұмсаудың тиімдірек болатынын атап көрсетеді.

Әсіресе, Израиль ядролық саясатын өзгертпесе, бұл аймақтағы шиеленістің артуына себеп болуы мүмкін. Болашақта бұл мәселеге қатысты халықаралық қысым күшейіп, Израиль барынша ашық саясат ұстанады деп күтілуде.