BSGG-nyň Ebola epidemiýasy üçin täze töwekgelçiligi bahalandyrmak

Bütindünýä Saglyk Guramasy (BSG) Ebola epidemiýasy bilen baglanyşykly Kongo Demokratik Respublikasy (DRC) -e täsirini dowam etdirýän täze töwekgelçiligi bahalandyrdy. BSGG-nyň baş müdiri Tedros Adhanom Gebreyesus töwekgelçilikleriň milli, sebit we dünýä derejesinde gaýtadan kesgitlenendigini habar berdi. Epidemiýanyň DRK-da “örän ýokary”, sebit derejesinde “ýokary” we dünýäde “pes” töwekgelçiligiň bardygy mälim edildi.

Epidemiýanyň merkezi: Kongo Demokratik Respublikasy

DRC Ebola epidemiýasynyň iň güýçli ýurdy hökmünde tapawutlanýar. Şu wagta çenli tassyklanan 82 hadysanyň we ýedi adamyň ölendigi habar berildi. Moreöne has aladalandyrýan zat, 750 şübheli hadysanyň we 177 şübheli ölümiň bolmagydyr. Epidemiýanyň merkezi hökmünde görkezilen Ituri welaýatynda bu hadysalar sebäpli Ebola bejeriş merkezi otlandy. Bu hadysanyň jesedi alyp bolmaýan wagty başlandygy habar berildi.

Milli we sebit derejesinde ýokary töwekgelçilik

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy, DRC-de Ebola epidemiýasynyň milli derejede "ýokary" töwekgelçiligiň bardygyny nygtady. Sebit derejesinde bu töwekgelçilik 'ýokary' derejesine bölünipdi. Bu baha epidemiýanyň çäkli sebitde galmazlygy baradaky aladany ýüze çykarýar. DRK we Ugandadaky ýagdaýyň halkara ähmiýetli saglygy goraýyş adatdan daşary ýagdaýyny emele getirýändigi mälim edildi.

Bundibugyo warianty we bejeriş kynçylyklary

Seýrek duş gelýän 'Bundibugyo' wirusy epidemiýanyň çeşmesi hökmünde tapyldy. Bu wariant üçin entek tassyklanan bejergi ýa-da sanjym ýok. KDC keseliniň sanynyň 435-e, ölenleriň sanynyň 118-e ýetendigi habar berildi. Bu epidemiýa gözegçilik etmegi hasam kynlaşdyrýar.

Ebolanyň taryhy we täsiri

Ebola wirusy ilkinji gezek 1976-njy ýylda Sudanda we KDC-de bir wagtyň özünde peýda boldy. Günbatar Afrikada 2013-nji ýylda başlanan epidemiýa Gwineýa, Liberiýa we Sierra Leone täsir etdi. Bu döwürde 30 müň adama ýokaşan wirus 11 müňden gowrak adamyň ölümine sebäp boldy.

Geljekde bolup biläýjek ösüşler we öňüni alyş çäreleri

BSGG-nyň täzelenen töwekgelçiligini bahalandyrmak geljekde has täsirli çäreleri görmegiň zerurdygyny görkezýär. Epidemiýa gözegçilik etmek üçin halkara hyzmatdaşlygyň we çalt çäreleriň ähmiýeti nygtaldy. Hünärmenler Bundibugyo wariantyna garşy täsirli bejergileri we sanjymlary ösdürmegiň zerurdygyny nygtaýarlar.

Netijede, Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň DRK-daky Ebola epidemiýasyna häzirki töwekgelçiligini bahalandyrmak bu keseliň milli we sebit derejesinde çynlakaý howp salýandygyny görkezýär. Global derejede pes töwekgelçilik hökmünde klassifikasiýasy entek beýleki ýurtlara derrew howp abandyrmaýandygyny görkezýär. Şeýle-de bolsa, halkara jemgyýetçiliginiň seresap we taýyn bolmalydygy barada duýduryş berilýär.