Bütindünýä banky Wenesueladaky ýer titremesiniň agyr mukdaryny yglan etdi: 19,6 milliard dollar weýrançylyk!

Bütindünýä banky Wenesuelada uly weýrançylyga sebäp bolan ýer titremesinden soň taýýarlan zyýany bahalandyrmak baradaky giňişleýin hasabaty halk bilen paýlaşdy. Global Rapid Damage Estimate (GRADE) usulyýetini ulanmak arkaly geçirilen gözlegiň netijesine görä, ýurtda bolup geçen ýer titremeler milliardlarça dollarlyk gönüden-göni fiziki ýitgilere sebäp boldy. Bütindünýä banky, ykdysady dikelişiň öňüni almak üçin gyssagly we meýilleşdirilen gaýtadan dikeldiş işiniň başlamalydygyny aýtdy.

Wenesuelanyň ykdysadyýetine bolan ýer titremesiniň agyr çykdajylary: 19,6 milliard dollar

Bütindünýä bankynyň resmi beýanynda 24-nji iýunda Wenesuelany sarsdyran ýer titremeleriň gönüden-göni fiziki zyýany takmynan 19,6 milliard dollar diýlip çaklanylýar. Bu uly ýitgi, eýýäm näzik ykdysady deňagramlylykda bolan Wenesuelanyň dikelmegine çynlakaý howp salýar. Hasabatda ýurduň geljekdäki ykdysady durnuklylygynyň zeper ýeten ýerleri wagt ýitirmezden gaýtadan dikeltmeginiň möhümdigi nygtaldy.

Zyýan paýlanyşy: idenceaşaýyş jaýlary we infrastruktura uly zarba urdy

GRADE gözleginden alnan jikme-jik maglumatlara görä, ýer titremesi sebäpli ýüze çykan umumy fiziki zyýanyň 47 göterimi ýaşaýyş jaýlarynda bolup geçdi. Olykylyşyň galan bölegi 27 göterimli infrastruktura desgalaryny we 26 göterimi bilen ýaşaýyş däl binalary (jemgyýetçilik binalary, söwda ýerleri we ş.m.) öz içine alýar. Sebitleýin esasda gözden geçirilende ýer titremesinde iň agyr ýitgi çeken ýerleriň La Guaýra welaýaty we Distrito paýtagtydygy mälim edildi. Bu iki strategiki sebitdäki weýrançylyk, tutuş ýurtdaky umumy zyýanyň ýarysyny düzýär.

Dikeldiş prosesi goldanylmasa 10 ýyldan köp wagt alyp biler

Hasabatda ýurduň häzirki döwlet we hususy pudagyň maýa goýum mümkinçilikleri hem ara alnyp maslahatlaşyldy. Häzirki maliýe çeşmelerini we maýa goýum derejelerini göz öňünde tutup, dikeldiş işlerini maliýeleşdirmek üçin beýleki möhüm ösüş taslamalaryna bölünip berlen býudjetler bu ugura gönükdirilmeli. Bütindünýä bankynyň hünärmenleri, bu usul ileri tutulsa, täzeden gurmak işiniň 10 ýyldan soň hem tamamlanmazlygynyň mümkindigini duýdurýarlar. Bu gijikdirmegiň Wenesuelanyň ykdysadyýetine hemişelik we çuňňur ýaramaz täsir etjekdigi aýdylýar. Beýleki tarapdan, içerki we halkara derejesinde ýokary döwlet we hususy pudak maýa goýumlary tarapyndan goldanýan çalt ösüş meýilnamasynyň ýer titremesiniň sosial we ykdysady zyýanyny azaldyp biljekdigi aýdylýar.