Çagalarda beýikligiň ýokarlanmagy: Hünärmenlerden möhüm maslahat

Çagalaryň beýikligi ene-atalaryň üns bilen yzarlaýan ösüş etaplaryndan biridir. Şeýle-de bolsa, her bir gysga boý saglyk meselesi bilen baglanyşykly bolmaly däldir. Çaga endokrinologiýasy we metabolik keseller boýunça hünärmen Medipol Mega uniwersitet hassahanasy . Doktor Serwet Erdal Adal çagalarda ösüşiň yza galmagy bilen adaty ösüşi nädip tapawutlandyrmalydygy barada möhüm maglumatlary paýlaşdy. Çagalaryň ösüş potensialyna takyk baha bermek sagdyn ösüş proseslerine gözegçilik etmek üçin möhümdir.

Adaty we adaty bolmadyk ösüş tapawutlary

Prof. Doktor Adal, çaga klinikalaryna ýüz tutýanlaryň ep-esli böleginiň kadaly ösüş wariantlaryndadygyny aýtdy. Arza beren çagalaryň takmynan 80 göterimi maşgala gysga boýy ýa-da kämillik ýaşyna ýetmedik ýaly şertler bilen ýüzbe-ýüz bolup biler. Bu çagalara adatça gözegçilik edilýär. Olesetginjeklik döwründe çagalar ýylda ortaça 5-7 santimetr ösýärler. Bu gymmatlyklardan aşakda bir ösüş bar bolsa, esasy saglyk problemalary nukdaýnazaryndan derňew geçirilmeli.

olesetginjeklik döwründe ösüş dinamikasy

olesetginjeklik döwründe ösüş depgini ýokarlanýar. Gyzlarda ýetginjeklik takmynan 2-2,5 ýyl dowam etse-de, bu döwürde ortaça 20 santimetr ösüş bolýar. Oglanlarda ýetginjeklik döwri has uzyn we ortaça 25-30 santimetr ösüş bolýar. Ösüş gormonynyň esasan gijelerine bölünip çykýandygy, şonuň üçin çagalaryň ir uklamagy möhümdir. Mundan başga-da, elektron enjamlaryň ulanylmagy bu prosese gytaklaýyn täsir edip biler.

Tebigy iýmitlenmegiň ähmiýeti

Iýmitlenmek çagalaryň sagdyn ösmeginde möhüm rol oýnaýar. Prof. Dr. Adal Ortaýer deňziniň iýmitlenişiniň çagalar üçin iň amatly modeldigini aýtdy. Möwsümleýin gök önümler, öýde ýasalan gatyk we duz ýaly tebigy iýmitler ösmek üçin örän gymmatlydyr. Çagalaryň ösüş proseslerine yzygiderli gözegçilik etmek we garaşylýan bahalardan pes bolan ýagdaýlarda bilermenleriň pikirini gözlemek möhümdir.

Geljekki ädimler we baha bermek

Çagalarda gysga boý hemişe keseliň alamaty bolup bilmez, ýöne seresaply gözegçilik we baha bermegi talap edýär. Ene-atalar üçin bu meseleden habarly bolmak we çagalaryň sagdyn ösüş prosesi üçin zerur bolanda hünärmen kömegini almak möhümdir. Geljekde çagalaryň ösüş proseslerine has ýakyndan gözegçilik etmek, saglyk meselelerini ir ýüze çykarmaga mümkinçilik berer. Sagdyn nesilleri terbiýelemekde yzygiderli gözegçilik we tebigy iýmitleniş endikleriniň ähmiýeti uludyr.