CBRT hasabaty: inflýasiýanyň peselmegi iýun aýynda dowam etdi

Türkiýe Respublikasynyň Merkezi Bankynyň (CBRT) Pul syýasaty komitetiniň 11-nji iýunda geçirilen jemleýji hasabaty yglan edildi. Hasabatda inflýasiýanyň esasy tendensiýasynyň pese gaçmagynyň iýun aýynda dowam edendigi nygtalýar. Global ykdysady näbellilikleriň täsiri sebäpli energiýa bahalarynyň üýtgemegi we ýokary tendensiýalar geljekdäki inflýasiýanyň gidişini kesgitleýän möhüm faktorlaryň biridir.

Energetika we geosyýasy faktorlaryň ykdysadyýete täsiri

Geosyýasy ösüşler ykdysady ösüşe täsir edýär, esasanam Eastakyn Gündogarda we Afrikada 2026-njy ýyla çenli ösüş çaklamalary azalýar. 2026-njy ýylda we 2027-nji ýylda 2,5 göterim.

Global inflýasiýa töwekgelçilikleri

Haryt bahalarynyň ýokarlanmagy global inflýasiýa töwekgelçiligini ýokarlandyrýar. Bu töwekgelçilikleri göz öňünde tutmak bilen merkezi banklar ykdysady ösüşe we iş üpjünçiligine ýaramaz täsirleri hem göz öňünde tutýarlar. Ösen ýurtlarda göterim derejesiniň ýokarlanmagy baradaky garaşyşlar barha güýçlenýärkä, geosyýasy ösüşleriň üpjünçilik sarsgynlaryna we inflýasiýa garaşyşlaryna nähili täsir etjekdigi möhüm ähmiýete eýe bolýar.

Eksport we import maglumatlary

Maý aýynda eksport we import köpeldi. Eksport, Gurban baýramynyň täsirine garamazdan güýçli öndürijilik görkezse-de, geosyýasy ösüşler we maddy-tehniki üpjünçiligiň ýokarlanmagy Türkiýa bolan islegi artdyrdy. 12 aýlyk jemlenen daşarky söwda defisiti azaldy we altyn importy azaldy. Hyzmatlarda, esasy harytlarda we azyk toparlarynda inflýasiýa ýokarlanan bolsa, beýleki esasy toparlarda peseliş hasaba alyndy. Öndürijileriň bahalary 2,75 göterim ýokarlap, ýylda 28.93 göterime ýetdi. Geosyýasy ösüşleriň çykdajylara, ykdysady işjeňlige we garaşmalara täsiri ýakyndan gözegçilik edilýär. Merkezi Bank berk pul syýasaty syýasatyny dowam etdirýär we bu pozisiýanyň, bahanyň durnuklylygy gazanylýança isleg, walýuta hümmeti we garaşmalar arkaly dezinfilýasiýa prosesini güýçlendirjekdigi aýdylýar.

Inflýasiýanyň garaşyşlary geljek döwürde hasam gowulaşar diýlip garaşylýar. Iýun aýynda energiýa bahalarynyň birneme tekiz bolmagyna garaşylýar. TMB-nyň maksady, orta möhletde inflýasiýanyň 5 göterimine ýetmek üçin öňünden aýdylýan we maglumatlara esaslanýan çemeleşme bilen pul syýasaty kararlaryny kesgitlemek.