Çehiýanyň prezidenti Pawel NATO sammitine gatnaşmak üçin delegasiýa ýolbaşçylyk eder

Çehiýanyň prezidenti Petr Pawel Ankarada geçiriljek NATO sammitine gatnaşjak delegasiýa ýolbaşçylyk etjekdigini habar berdi. Hökümet bilen çekeleşik Konstitusiýa kazyýetine getirilen hem bolsa, Paweliň karary onuň sammite gatnaşmagyna hiç hili päsgelçiligiň ýokdugyny görkezýär.

Hökümet bilen düşünişmezlik

Pragada metbugat bilen söhbetdeşlikde Prezident Pawel sammitde delegasiýa ýolbaşçylyk etjekdigini, hökümetiň diňe delegasiýa agzasy bolmagyny isleýändigini aýtdy. Pawel wakalarda haýsy rol oýnajakdygyny kesgitlejekdigini aýtdy.

Bu sözler Pawel bilen hökümetiň arasynda dowam edýän dartgynlygyň bir bölegi hökmünde tapawutlanýar. Pawel hökümetiň sammite gatnaşmagynyň öňüni almaga synanyşýandygyny mälim etdi we munuň Bikers partiýasyndan Filip Turekiň 2025-nji ýylyň oktýabr aýynda geçirilen saýlawdan soň döredilen hökümetde ministr wezipesine bellemekden ýüz öwürendigini öňe sürdi. Bu karara laýyklykda, Paweliň Ankara gitjek delegasiýa gatnaşmagy hökmany boldy. Çehiýanyň Daşary işler ministri Petr Makinka kazyýetiň kararyny "konstitusiýa agdarlyşygy" diýip häsiýetlendirdi we kararyň ýerine ýetiriljekdigini aýtdy.

Makinka premýer-ministr Andrej Babis wekiliýetiň ýolbaşçylyk etjekdigini, ýöne Paweliň akkreditasiýa proseduralarynyň hem geçiriljekdigini aýtdy. Bu, sammitden öň Çehiýadaky diplomatik konfliktleriň beýany hökmünde tapawutlanýar.

Paweliň konstitusiýa ygtyýarlyklary

Prezident Pawel öz ýurduna daşary ýurtlara wekilçilik etmegiň konstitusion ygtyýarlyklarynyň biridigini aýtdy. Pawel hökümetiň bu ygtyýarlygy çäklendirmek synanyşygyny tankytlap, sammite gatnaşmagynyň öňüni alsa, Konstitusiýa kazyýetine ýüz tutmak mümkinçiligine seredjekdigini aýtdy. Premýer-ministr Babis, beýleki tarapdan, Daşary işler ministri Petr Makinka we Goranmak ministri omaromir Zuna Paweliň ýerine Çehiýa wekilçilik etmelidigini öňe sürdi. Hökümet Paweliň ýurtda galmagynyň has ýerlikli boljakdygyny öňe sürse-de, bu ýagdaý Çehiýanyň içerki syýasatynda jedel döretdi.

Geljekdäki ösüşler

7-8-nji iýulda Çehiýada geçiriljek NATO sammitine kimiň gatnaşjakdygy baradaky näbellilik Konstitusiýa kazyýetiniň karary bilen bölekleýin çözülýär. Pawel, 2028-nji ýylda prezidentlige kandidaturasyny güýçlendirýändigini aýdýan bu işde halk köpçüliginiň goldawyny gazanyp, geljekki syýasy karýerasyna ünsi jemleýär.