Çernogoriýa wizasyz geçiş döwrüni ýapýar: Türkiýe bilen birlikde 5 ýurda wiza talaplary gelýär

Çernogoriýa, Unionewropa Bileleşiginiň (EUB) agzalyk etabynda kesgitli ädimler ädýär, wiza syýasatlaryny Brýussel standartlaryna laýyklaşdyrmak üçin möhüm karar berdi. Şunuň bilen baglylykda, Türkiye ýaly 5 ýurduň raýatlary üçin wizasyz giriş desgasy ýakyn wagtda düýbünden ýatyrylar. EUB integrasiýasynyň çäginde ädilen bu ädim Çernogoriýanyň pasportynyň bahasyny ýokarlandyrýan hem bolsa, sebit ýurtlaryndan Çernogoriýanyň raýatlygyna bolan gyzyklanmany güýçlendirip biler.

Wizasyz syýahat üçin iň soňky möhlet: 2026-njy ýylyň 31-nji oktýabry

Çernogoriýanyň hökümeti tarapyndan kabul edilen we Vreme habarlarynda öz beýanyny tapdy; Russiýanyň, Belarusyň, Türkiýanyň, Hytaýyň we Saud Arabystanynyň raýatlary üçin wizasyz syýahat soňky gezek uzaldyldy. Täze senenama laýyklykda bu ýurtlaryň raýatlary 2026-njy ýylyň 31-nji oktýabryna çenli bar bolan desgalardan peýdalanmagy dowam etdirip bilerler. Şeýle-de bolsa, şu güne çenli Çernogoriýanyň serhet derwezelerinden wizasyz geçip bolmaz we görkezilen ýurtlaryň raýatlaryndan wiza almaly bolar.

Bu düzgün Çernogoriýanyň EUB-ne agzalyk gepleşiklerinde "Adalat, azatlyk we howpsuzlyk" atly 24-nji bapyň çäginde öz borçnamalaryny ýerine ýetirmegi üçin durmuşa geçirilýär. Wagtlaýyn karara görä, 2026-njy ýylyň 31-nji oktýabryna çenli bu ýurtlaryň raýatlary syýahatçylyk toparlary bilen ýurda iň köp 30 gün ýa-da resmi pasport we yzyna gaýtaryş kepilligi bermek şerti bilen girip bilerler.

Çernogoriýanyň bu strategiki ädimi howpsuzlyk we daşary syýasat nukdaýnazaryndan zerur hasaplansa-da, käbir ykdysady aladalary getirýär. Daşary ýurtlularyň migrasiýa we kanuny ýagdaýy boýunça bilermen Bojan Bugarin wiza syýasatyny EUB bilen sazlaşdyrmagyň gutulgysyz maksatdygyny boýun alsa-da, Çernogoriýanyň bu işde öz ykdysady bähbitlerini goramalydygyny aýtdy. Bugarin, wiza talaplary girizilse we ýaşamak üçin rugsatnama, kompaniýa döretmek we maýa goýum amallary ýeňilleşdirilmese, syýahatçylar we maýadarlar alternatiw ýurtlara ýüz tutup biljekdigini duýdurdy.

Horwatiýa modeli Çernogoriýa üçin mysal bolup biler

Hünärmenler ýygy-ýygydan üýtgeýän düzgünleriň we býurokratik päsgelçilikleriň daşary ýurt maýadarlarynyň ýurda bolan ynamyny sarsdyryp biljekdigini bellediler. 2013-nji ýylda EUB-ne agza bolanda şuňa meňzeş prosesi başdan geçiren Horwatiýa Russiýa we Türkiýe ýaly köp ýurtlara wiza talaplaryny girizdi. Şeýle-de bolsa, Horwatiýa administrasiýasy wiza anketalaryny gaty çalt we aňsatlaşdyrmak arkaly syýahatçylyk we maýa goýum pudaklarynda bolup biljek ýitgileriň öňüni aldy. Çernogoriýanyň Horwatiýa modelini görelde almagyna we ýakyn wagtda şuňa meňzeş ýeňilleşdiriji mehanizmleri ornaşdyrmagyna garaşylýar.