Russiýa: Ukrainadaky ýaraşyk şertnamasyny kabul etmeris

Russiýanyň Daşary işler ministri Sergeý Lawrow 2026-njy ýylyň 10-njy noýabrynda Moskwada geçirilen Kollektiwleýin Howpsuzlyk Şertnamasy Guramasynyň (CSTO) ýygnagyndan soň eden çykyşynda Europeanewropa ýurtlarynyň Ukrainada ot açyşlygy bes etmek baradaky talaplaryny ret edýändiklerini aýtdy. Lawrow bu talaplaryň Ukraina ýitgileriniň öwezini dolmak üçin wagt bermek üçin niýetlenendigini aýtdy.

Abu Dabide geçirilen üçtaraplaýyn gepleşikleriň gerimi nähili?

Şu gün Birleşen Arap Emirlikleriniň paýtagty Abu-Dabide Russiýa, ABŞ we Ukrainanyň arasynda başlanan üç taraplaýyn gepleşiklere salgylanyp, gepleşikleriň ABŞ-nyň başlangyjy bilen sebitleýin howpsuzlyk ulgamynyň parametrlerini kesgitlemäge gönükdirilendigini aýtdy. Lawrow, geljekdäki howpsuzlyk gurluşy aýdyňlaşdyrylandan soň Ukraina meselesini çözmäge ünsi jemlemegiň has amatly usuldygyny öňe sürdi.

Ermenistanyň CSTO-daky ýagdaýyna nähili baha berilýär?

Ermenistanyň CSTO-dan çykmagy baradaky çekişmelere salgylanyp, Sergeý Lawrow ereerewan administrasiýasynyň guramadan çykmak üçin resmi ýüz tutmandygyny aýtdy. Duşuşykda Ermenistanyň ses bermek hukugyny togtatmak meselesiniň döwlet baştutanlarynyň baha bermegine hödürlenjekdigini mälim eden Lawrow: "ereerewan CSTO-nyň howpsuzlyk zerurlyklaryny kanagatlandyrmaýandygyny aýdýar. Şeýle bolan halatynda Ermenistan guramany terk etmeli däl. Emma Ermenistany guramadan çykarmarys"

Sergeý Lawrow ýaraşygyň ýaraşykdan soň derrew Ukraina harby goşun ibermek meýilnamasyny düzýändigini öňe sürdi we bu çemeleşmäniň parahatçylykly çözgüt däldigini aýtdy. Şeýle hem, Eastakyn Gündogarda bolup geçen wakalar barada durup geçen Lawrow, Eýran bilen Ysraýylyň arasyndaky dartgynlykda sebitdäki araçylyk başlangyçlaryny goldaýandyklaryny we Palestina döwletiniň döredilmelidigini aýtdy.

Kollektiwleýin howpsuzlyk şertnamasy guramasy (CSTO) agza ýurtlaryň arasynda köpçülikleýin goranyş we howpsuzlyk hyzmatdaşlygyna esaslanýan halkara guramadyr. Guramanyň içindäki kararlar, agza döwletleriň daşary işler, goranmak we howpsuzlyk geňeşleriniň bilelikdäki ýygnaklary arkaly emele gelýär we Ermenistanyň ýagdaýy we sebitleýin howpsuzlyk arhitekturasy boýunça diplomatik gepleşikler häzirki döwürde dowam edýär.

Netije

Russiýanyň häzirki pozisiýasy, Ukrainadaky konfliktlerdäki harby maksatlaryna ýetmezden hiç hili ýaraşygy kabul etmejekdigini aýdyň görkezýär. Moskwa Europeewropanyň diplomatik başlangyçlaryny gijikdirýän taktika hökmünde görýär we howpsuzlyk ulgamyny öz şertleri bilen täzeden kesgitlemek isleýär.

Ermenistan bilen CSTO arasyndaky dartgynlyk guramanyň içerki işinde krizis derejesine ýeten ýaly. Russiýa, häzirki status-kony saklamak baradaky kararyny dowam etdirýär, ereerewanyň guramadan ermeni administrasiýasyna gitmeginiň jogapkärçiligini öz üstüne alýar.

Mümkin täsirler

Russiýanyň atyşygy bes etmegi Ukrainadaky konfliktleriň güýçlenmegine we diplomatik çözgüt gözlemegi hasam kynlaşdyryp biler. Europeanewropa ýurtlary Ukraina harby goldawyny artdyrsa ýa-da sebitdäki türgenleşiklerini giňeltse, bu Russiýa bilen Günbataryň arasyndaky dartgynlygy hasam güýçlendirip biler.

Ermenistanyň CSTO-daky ses bermek hukugynyň togtadylmagy Kawkaz sebitindäki howpsuzlyk balansyny üýtgedip biler. Bu ýagdaý Ermenistanyň daşary syýasatynda Günbatara has ýiti ugra ýa-da sebitdäki howpsuzlyk boşlugyna dürli gatnaşyjylar tarapyndan doldurylmagyna sebäp bolup biler.