Citi-den gorkuzýan nebit hasabaty: Global paýnamalar çalt ereýär!

Global energiýa bazarlary geosyýasy dartgynlylygyň we üpjünçilik zynjyrynyň kesilmegi sebäpli kyn döwri başdan geçirýär. ABŞ-da ýerleşýän maliýe ägirdi Citi iň soňky derňew hasabatynda global nebit üpjünçiligine we aksiýalara edilýän basyşyň kem-kemden çuňlaşýandygy barada möhüm duýduryş berdi. Esasanam Eastakyn Gündogarda durnuksyzlyk we energiýa koridorlarynyň petiklenmegi dünýä ykdysadyýetiniň ömri gany bolan nebit üpjünçiligine gönüden-göni howp salýar.

Hormuz bogazy we geosyýasy töwekgelçilikler üpjünçiligiň howpsuzlygyna howp salýar

Citi analitikleriniň pikiriçe, ABŞ-Eýran konflikti we dünýädäki iň möhüm nebit üstaşyr nokatlarynyň biri bolan Hormuz bogazyndaky maddy-tehniki üpjünçilik bozulmalary dünýä nebit bazarlarynda çynlakaý gysyşa sebäp bolýar. Sebitdäki harby we syýasy dartgynlygyň güýçlenmegi tankerleriň üstaşyr geçmegini howp astyna salýar we öndürýän ýurtlaryň ýük daşamak mümkinçiligini çäklendirýär. Bu ýagdaý dünýä bazarlarynda üpjünçilik defisit aladalaryny güýçlendirip bahanyň durnuklylygyny bozýar.

5 aýda 519 million barrel nebit eredildi

Neşir edilen hasabat dünýädäki nebit ätiýaçlyklarynyň azalmagynyň derejesini açdy. Citi-iň maglumatlaryna görä, fewral-awgust aýlarynda gözegçilik edilýän global nebit ätiýaçlyklary günde ortaça 3 million barrele azaldy. Diňe alty aýyň dowamynda umumy paýnamanyň ýitgisi 519 million barrele ýetdi. Bu çalt sarp etmek, global ätiýaçlyklaryň duýduryşlary garaşylýandan has tiz ýokarlandyrmagyna sebäp bolýar.

OECD ätiýaçlyklary üçin möhüm çäk: 2027-nji ýylyň ssenariýasy

Häzirki paýnamanyň peselmegi şol bir depginde dowam etse, geljekde global energiýa krizisiniň gutulgysyz bolup biljekdigi aýdylýar. Citi analitikleri, bu negatiw ýagdaý dowam etse, OECD ýurtlaryndaky nebit ätiýaçlyklarynyň 2027-nji ýylyň ahyryna çenli takmynan 70 gün sarp etmek üçin ýeterlik derejä çenli peselip biljekdigini çaklaýarlar. Bu dünýä bazarlarynda täze bahanyň döremegine sebäp bolup, senagat taýdan ösen ýurtlaryň energiýa howpsuzlygyna düýpli howp abandyryp biler.