Mazmuna geç
19 Noýabr 2026, Penşenbe Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
DEVLET.TC Ygtybarly habar çeşmesi Garaşsyz habar portaly · Resmi edara däl
Türkiýe

COP31 Prezident Institutyndan global howany maliýeleşdirmäge çagyryň

Antalýada geçirilen COP31 howa sammitinde çykyş eden ministr Murat Kurum, ýurtlaryň maliýeleşdirmek borçnamalaryny ýerine ýetirmelidigini aýtdy.

COP31 Prezident Institutyndan global howany maliýeleşdirmäge çagyryň
Şekil mysal üçin

Gysgaça

  • Antalýada geçirilen COP31 howa sammitinde çykyş eden ministr Murat Kurum, ýurtlaryň maliýeleşdirmek borçnamalaryny ýerine ýetirmelidigini aýtdy.
  • Howanyň üýtgemegine garşy göreşde anyk ädimleriň görülmelidigini aýdan Murat Kurum, ýurtlary öňki maliýeleşdiriş borçnamalaryny ýerine ýetirmäge çagyrdy.

Türkiýe tarapyndan gurnalan BMG-nyň Howanyň üýtgemegi baradaky Çarçuwaly konwensiýasyna taraplaryň 31-nji konferensiýasy (COP31) dowam edýärkä, COP31-iň prezidenti we daşky gurşaw, şäherleşme we howanyň üýtgemegi ministri Murat Kurum Hytaýyň resmi habar gullugy Sinhua habar berdi. Howanyň üýtgemegine garşy göreşde anyk ädimleriň görülmelidigini aýdan Murat Kurum, ýurtlary öňki maliýeleşdiriş borçnamalaryny ýerine ýetirmäge çagyrdy.

Howanyň maksatlarynda elektrikleşdirmegiň roly näme?

2035-nji ýyla çenli Türkiýanyň 196 ýurda hödürlän 35 göterim elektrikleşdiriş nyşanyna salgylanyp, Murat Kurum bu maksatlaryň zyňyndylary 30 göterim azaltjakdygyny aýtdy. Myrat Kurum: "Maksatlar bilen baglanyşykly köp mesele möhüm, ýöne biz elektrikleşdirmek meselesine alada bildirýäris. 2035-nji ýyla çenli 35 göterim elektrikleşdirmek meselesi aslynda anyk öňe gidişlik ederis. Näme üçin? Dostlarymyz bu alty maksada ýetenimizde zyňyndylaryň 30 göterim azalandygyny öwrendiler. Bu ýerdäki maksat, Pari Paris şertnamasyna laýyklykda ädimler ätmeli.

Näme üçin maliýeleşdirmek borçnamalary ýerine ýetirilmeli?

Bakuwda kabul edilen maliýe kararlarynyň entek ýerine ýetirilmändigini ýatladýan Murat Kurum, häzirki borçnamalaryň 1.5 dereje ýetmek üçin ýeterlik däldigini aýtdy. Murat Kurum: "Bakuwda maliýe karary berildi, ýagny her ýyl 300 milliard dollarlyk maliýe maksady üçin hususy pudagy hususy pudaga goşsaňyz, 1,3 trillion dollar maliýeleşdirmegi wada berdiler. Bu borçnamalar şu gün amala aşyryldymy? Olar amala aşyrylmady. Täze söz aýtmak ýa-da ýerine ýetirilmedik borçnama barada täze wada bermek zerurlygy ýok öýdemok."

Murat Kurum, Antaliýada geçirilen sammitde howanyň üýtgemegine garşy göreşde herekete gönükdirilen çemeleşmäniň kabul edilendigini aýtdy we gepleşikleriň indi anyk taslamalara we maýa goýumlaryna öwrülmelidigini aýtdy. Myrat Kurum: "Gepleşik indi gutardy. Gepleşikler aýdylanlara dowam edeliň. Geliň, her kimiň islegine we ileri tutulýan ugurlaryna baha bereliň, ýöne geliň, bir tarapdan ylalaşyp, ylalaşýan meselelerimizi adamlaryň durmuşyna täsir etjek kärhanalara, taslamalara we maýa goýumlaryna öwüreliň."

Murat Kurum, dünýäniň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy meselesi bilen ýüzbe-ýüz bolýandygyny mälim etdi we bu krizisleri ýeňip geçmekde elektrikleşdirmegiň möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Murat Kurum "Bütin dünýä energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy meselesini başdan geçirýär. Häzirki wagtda nebitiň bahasy ýokarlanýar, beýleki tarapdan, ýurtlaryň inflýasiýasy ýokarlanýar. Önümçilik togtadylýar, önümçilik zynjyrynda bökdençlikler bolýar. Bularyň hemmesine baha berseňiz, elektrikleşdirmegiň ähmiýeti aýdyň bolýar. Hytaýly dostlarymyz bilen bilelikde bu meselede örän netijeli işleýändigimizi aýdyp bilerin".

Global howa diplomatiýasynda täze döwür

Antalýada geçirilen sammit özgerişligiň diňe bir gepleşik derejesine däl, eýsem howanyň üýtgemegine garşy göreşde tejribe derejesine gönükdirilendigini görkezýär. Türkiýe tarapyndan öňe sürlen Howany durmuşa geçiriş köprüsi (BRIDGE) we SURFF ýaly mehanizmler maliýeleşdirmegi we taslamalary netijeli deňeşdirmegi maksat edinýär.

Energetika we şäherleşme syýasatlaryna oýlanmalar

Ministr Murat Kurumyň aýdanlary Türkiýanyň strategiýalarynyň, esasanam gaýtadan dikeldilýän energiýa we durnukly şäherleşme pudagyndaky strategiýalarynyň halkara hyzmatdaşlygy bilen güýçlendirilip bilinjekdigini görkezýär. Earthquakeer titremesi zolagynda ýokary energiýa tygşytlaýan ýaşaýyş jaý taslamalary geljekde şäher özgerişleri we howanyň uýgunlaşmagy syýasatlary üçin bir model döreder diýlip garaşylýar.

Çeşme: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı

Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?

Bu habary paýlaş
Devlet.TC habarlar bölümi

Devlet.TC habarlar bölümi

Ähli makalalary görkez

Teswirler (0)

Teswir ýaz

E-poçta salgyňyz çap edilmeýär, diňe moderasiýa üçin ulanylýar. Gizlinlik syýasaty

Teswirler moderatoryň tassyklamasyndan soň neşir edilýär.

Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!

Türkiýe