Daşary işler ministri Fidandan Ysraýyla çenli ýiti tankytlar

Daşary işler ministri Hakan Fidan Russiýa sapary wagtynda möhüm beýanatlar berdi. Fidan Ysraýylyň agressiw garaýşynyň diňe bir sebitleýin däl, eýsem global meselä öwrülendigini aýtdy. Russiýadaky gatnaşyklary barada durup geçen Fidan, iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň dowam edýändigini we gatnaşyklarda hiç hili problemanyň ýokdugyny aýtdy.

Russiýa bilen hyzmatdaşlygyň dowam edýändigi

Ministr Fidan Russiýadaky duşuşyklaryň iki ýurduň sebit meselelerinde hyzmatdaşlyk etmek islegini açýandygyny aýtdy. Iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň berk binýata esaslanýandygyny bellän Fidan, uly şikaýatlaryň ýa-da düşünişmezlikleriň ýokdugyny aýtdy. Rus resmileriniň hem şuňa meňzeş garaýyşlarynyň bardygyny mälim eden Fidan, özara saparlaryň dowam edýändigini we gatnaşyklarda hiç hili üýtgeşmäniň ýokdugyny aýtdy.

Günorta Kawkaz we 3 + 3 mehanizm

Fidan Günorta Kawkazda 3 + 3 mehanizminiň ähmiýetine ünsi çekdi we Türkiýe, Russiýa, Azerbaýjan, Eýran, Eýran, Eýran Sebitleýin hyzmatdaşlygyň bäsdeşligiň we agalyk etmegiň gözleginiň öňüni aljakdygyna ynanýandygyny mälim eden Fidan, şuňa meňzeş düşünişmegiň Eastakyn Gündogarda emele gelýändigini aýtdy. Ykdysady hyzmatdaşlygyň pugtalandyrylmalydygyny we durnuklylygyň ýokarlanmalydygyny aýdyp, Fidan parahatçylygyň we asudalygyň hemmeleriň peýdasyna boljakdygyny aýtdy.

Ermenistan bilen kadalaşdyrmak prosesi

Ministr Fidan Ermenistan bilen kadalaşdyrmak işiniň möhümdigine ünsi çekdi we Paşinýanyň hökümetiniň bu ugurda möhüm ädimleri ädendigini aýtdy. Türkiye, Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň goldawy bilen göni söwda we uçuşlar ýaly çäreleri görendigini aýtdy. Geljekde kadalaşdyrmak üçin zerur şertler ýerine ýetirilse Türkiýanyň taýýardygyny aýtdy.

ABŞ-Eýran gatnaşyklary we ýadro şertnamasy

ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky ýadro gepleşiklerine salgylanyp, Fidan tehniki toparlaryň üstünde işlemeli meseleleriň bardygyny aýtdy. Baýlaşdyrylan uranyň ýagdaýy we baýlaşdyryş moratoriýasynyň nähili işlejekdigi ýaly meseleleriň çözülmelidigini aýtdy. Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky jogap wagtlarynyň tapawudynyň bu prosesi kynlaşdyrandygyny aýtdy. Şeýle hem, Ysraýylyň sebitde döreden dartgynlylygynyň bu prosese ýaramaz täsir edýändigini aýtdy.

Ysraýylyň sebite bolan garaýşy

Fidan Ysraýylyň agressiw garaýşynyň tutuş dünýä üçin meselä öwrülendigini aýtdy we bu ýagdaýyň diňe Türkiýe däl, eýsem global howpsuzlyga-da howp salýandygyny aýtdy. Ysraýylyň sebitdäki weýrançylykly syýasatlaryna garşy halkara diplomatiýa reaksiýalarynyň artýandygyny mälim etdi. Bu reaksiýalaryň netije bermelidigini we sebitde parahatçylygy, durnuklylygy we abadançylygy üpjün etmelidigini aýtdy.

NATO sammitine taýýarlyk

Fidan 7-8-nji iýulda Ankarada geçiriljek NATO sammitine taýýarlyk işleriniň güýçli dowam edýändigini aýtdy. Duşuşykda ABŞ we Europeanewropa ýurtlarynyň NATO baradaky garaýyşlaryndaky tapawutlaryň nähili şöhlelenmelidigini aýtdy. Sammitiň Türkiýede geçiriljekdiginiň ABŞ-nyň prezidentiniň gatnaşmagyny üpjün edendigini we munuň möhüm faktordygyny aýtdy.

Ahyrynda Fidan sebitdäki meseleleri çözmek üçin diplomatik serişdeleriň ähmiýetine ünsi çekdi. Ysraýylyň Gazadaky hüjümleriniň yzky fonda galýandygyny, ýöne bu mesele çözülenden soň sebit ýurtlarynyň Gaza meselesine has köp üns berip biljekdigini aýtdy. Türkiýanyň sebitde parahatçylygy we durnuklylygy üpjün etmek üçin işjeň rol oýnamagyny dowam etdirjekdigini aýtdy.