Daşary işler ministri Hakan Fidan Serhet emeli intellekt modellerine gözegçilik mejlisine gatnaşdy

Daşary işler ministri Hakan Fidan, Norwegiýanyň premýer-ministri Jonas Gahr dükanynyň we Finlýandiýanyň prezidenti Aleksandr Stubbyň çakylygy boýunça geçirilen "Serhet emeli intellekt modellerine gözegçilik" atly ýolbaşçylaryň ýygnagyna gatnaşdy. Duşuşykda serhet emeli intellekt modelleriniň howpsuzlygy, dolandyryş ülňülerini kesgitlemek, töwekgelçiligi paýlaşmak we Birleşen Milletler Guramasy (BMG) mehanizmleri bilen hyzmatdaşlyk prosesleri ara alnyp maslahatlaşyldy.

Serhet AI modellerinde köpçülikleýin kuwwaty nädip ösdürmeli?

Daşary işler ministri Hakan Fidan ýygnakda eden çykyşynda serhet emeli intellekt modellerini barlamak we baha bermek üçin umumy mümkinçilikleri döretmegiň möhümdigini aýtdy. Fidan "Emeli intellekt howpsuzlygy we baha beriş institutlarynyň halkara toruny ähli islegli ýurtlara açmak we möhüm ugurlarda meýletin ynamy ýokarlandyrýan gollanmalary taýýarlamak" teklip etdi. Şeýle hem, ähli ýurtlaryň ylmy mümkinçiliklere we baha beriş desgalaryna elýeterli bolanda emeli intellektlere global ynamyň mümkindigini aýtdy.

Türkiýe emeli intellekt dolandyryşyna nähili goşant goşýar?

Daşary işler ministri Hakan Fidan, Türkiýanyň emeli intellekt pudagyndaky strategiki çemeleşmesine ünsi çekip, Türkiýe emeli intellekt hereket meýilnamasynyň (2026-2030) çäginde mümkinçilikleri we tejribeleri paýlaşmaga taýýardyklaryny aýtdy. Türkiýe 21-nji sentýabrda yglan edilen "Serhet emeli intellekt modellerine gözegçilik çagyryşy" ilkinji 20 gatnaşyjynyň hataryndady. Bu gatnaşmak, Türkiýäniň emeli intellekti adam merkezi, howpsuz we öz içine alyjy görnüşde dolandyrmak ugrundaky ýörelgesiniň bir bölegi hasaplanýar.

Daşary işler ministri Hakan Fidan, Türkiýanyň Norwegiýanyň we Finlýandiýanyň ýolbaşçylygynda geçirilen ýygnakda serhet emeli intellekt modelleriniň howpsuzlygy we gözegçiligi üçin halkara hyzmatdaşlygyna we standart kesgitleme işlerine işjeň goşant goşjakdygyny aýtdy. 30 ýurt we Europeanewropa Bileleşigi (EUB) Geňeşi tarapyndan 22-nji oktýabrda goldanýan bu çagyryşyň çäginde, aç-açan howpsuzlyk protokollary bilen emeli intellekt tehnologiýalaryny barlamak we dünýä derejesinde ylmy mümkinçilikleri giňeltmek maksat edinilýär.

Türkiýe, emeli intellekt tehnologiýalaryny dolandyrmakda sebitler boýunça köpri gurmakda konstruktiw roluny dowam etdirýärkä, 2021-nji ýylda güýje giren Milli emeli intellekt strategiýasy we Türkiýäniň emeli intellektual hereket meýilnamasy (2026-2030) tarapyndan tassyklanan, bu ugurda içerki we halkara işlerini dowam etdirýär.

Netije

Dünýä derejesinde emeli intellekt tehnologiýalarynyň çalt ösmegi bu ulgamlara gözegçilik etmegi halkara zerurlygyna öwürdi. Türkiýäniň bu prosese gatnaşmagy we anyk teklipler hödürlemegi, ýurduň passiw tomaşaçy däl-de, tehnologiýa dolandyryşynda adaty bir aktýor bolmagyny maksat edinýändigini görkezýär.

Emeli intellekt howpsuzlygynyň diňe ösen ýurtlaryň monopoliýasy bolup galmaly däldigine ünsi tehnologiki boşlugy ýapmak we global howpsuzlyk arhitekturasyny has giňişleýin dikeltmek nukdaýnazaryndan strategiki ädim hökmünde kabul edip bolar.

Mümkin täsirler

Emeli intellekt howpsuzlygy we baha beriş institutlarynyň halkara torunyň giňelmegi ýurtlaryň arasyndaky özara ynamy ýokarlandyrmaga we tehnologiki ülňüleri sazlaşdyrmaga kömek edip biler. Bu, emeli intellekt döredýän kompaniýalaryň has aç-açan howpsuzlyk protokollaryny we audit amallaryny has garaşsyz bolmagyna alyp barmagyna sebäp bolup biler.

Türkiýäniň bu işdäki işjeň roly, içerki emeli intellekt ekosistemasynyň halkara ülňüleri bilen birleşmegini çaltlaşdyryp biler we tehnologiýa geçiriş işlerinde Türkiýä has amatly orny eýelemäge mümkinçilik berer.