Ministr Fidan: Kiprde çözgüt iki döwletli gurluş arkaly amala aşyrylýar

Daşary işler ministri Hakan Fidan Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasyna (TRNC) iş saparynyň çäginde ýokary derejeli aragatnaşyk saklady. Saparyň dowamynda Kipr meselesi bilen baglanyşykly soňky wakalara baha beren ministr Fidan Türkiýäniň çözgütleri barada möhüm beýanat berdi.

TRNC işgärleri bilen haýsy meseleler ara alnyp maslahatlaşyldy?

Ministr Hakan Fidan TRNK-nyň prezidenti Tufan Erhürman, premýer-ministr Ünal Üstel we Daşary işler ministri Tahsin Ertuğrulogly bilen duşuşdy. Duşuşyklarda ikitaraplaýyn gatnaşyklary pugtalandyrmak we Kipr meselesi boýunça häzirki wakalar jikme-jik ara alnyp maslahatlaşyldy. Ministr Fidan Kipr türk halkynyň howpsuzlygy, ösüşi we abadançylygy Türkiýäniň esasy ileri tutulýan ugurlarynyň biridigini aýtdy.

Kipr meselesini çözmegiň esasy şertleri haýsylar?

Kipr meselesine baha beren ministr Fidan: "Kipr meselesini çözmegiň iň real çözgüdiniň adada iki döwletiň bilelikde bolmagydygyna ynanýarys" -diýdi. Özbaşdak deňligiň we deň halkara derejesiniň hasaba alynmagynyň adalatly we hemişelik çözgüt üçin ileri tutulýan şertdigini aýdan Fidan, halkara jemgyýetçiliginiň adadaky häzirki hakykatlary göz öňünde tutmalydygyny aýtdy.

Daşary işler ministri Hakan Fidan, kepillik berýän döwlet hökmünde Türkiýäniň, Kipr türkleriniň geljegini erkin we ygtybarly gurmakda goldaw bermegini dowam etdirjekdigini aýtdy. Prezidentiň Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda öňe süren garaýşyna laýyklykda çäre görülendigini mälim eden Fidan, şeýle hem 15-nji noýabrda bellenjek HHR-iň döredilmeginiň 43 ýyllygyny gutlady.

Türkiýe bilen TRNC arasyndaky diplomatik proses kepillik kanunlarynyň çäginde amala aşyrylýar. Kipr meselesi bilen baglanyşykly resmi syýasat adadaky iki aýry döwletiň özygtyýarly deňligini ykrar etmek esasynda döredildi we bu amal Türkiýe tarapyndan halkara platformalarynda berk goralýar.

Netije

Daşary işler ministri Fidanyň aýdan sözleri, Türkiýäniň Kipr syýasatynda "iki döwletli çözgüt" modelinde hiç hili eglişik bolmaz. Bu çemeleşme, federasiýa esasly çözgüt gözlemegiň özygtyýarly deňlik we halkara statusyny bellige almak talaplary bilen çalşyrylandygyny görkezýär.

Türkiýanyň diplomatik we syýasy goldawynyň Kipr türk halkynyň hukuklaryny we bähbitlerini goramagy has-da dowam etdirjekdigine düşünilýär. Adadaky häzirki hakykatlary halkara jemgyýetçiligi kabul etmek, Türkiýäniň daşary syýasat meýilnamasyndaky iň möhüm maksatlaryň biri bolmagyny dowam etdirer.

Mümkin täsirler

Türkiýeniň iki döwletli çözgüt meselesindäki tutanýerli tutumy Birleşen Milletler Guramasyndaky gepleşikler prosesinde täze diskussiýalara sebäp bolup biler. Halkara jemgyýetçiliginiň bu garaýşa ýakyn geljekde Kipr meselesiniň çözgütlerine gönüden-göni täsir edip biler.

TRNC-iň halkara derejesinde ykrar edilmegini ýokarlandyrmak üçin edilmeli ädimler adadaky ýagdaý diskussiýalaryny has görnükli edip biler. Bu ýagdaý sebitdäki diplomatik gatnawyň güýçlenmegine we dürli platformalarda ýygy-ýygydan gün tertibine getiriljek taraplaryň arasyndaky pikir tapawudynyň döremegine sebäp bolup biler.