Daşary işler ministri Hakan Fidan TRNC-e baryp görer

Daşary işler ministri Hakan Fidan 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasyna (TRNC) resmi sapar gurar. Ministrlik çeşmelerinden alnan maglumatlara görä, TRNC prezidenti Tufan Erhürman we premýer-ministr Ünal Üstel saparyň çäginde TRNC Daşary işler ministri Tahrin bilen duşuşar. Duşuşyklarda Türkiýe bilen HHR-iň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň, şeýle hem Kipr meselesindäki soňky wakalaryň hemmetaraplaýyn ara alnyp maslahatlaşylmagyna garaşylýar.

Kipr meselesinde Türkiýäniň pozisiýasy nähili?

Türkiýe, kepillendiriji döwlet hökmünde Kipr türk halkynyň howpsuzlygy we abadançylygy ugrundaky işini dowam etdirýär we adada iki döwletli çözgüt modelini goraýar. Türk resmileri her bir platformada özygtyýarly deňlik we deň halkara statusynyň hasaba alynmalydygyny nygtaýarlar. Türkiýe, Kipr meselesiniň çözülmän galmagynyň sebäbi Kipr grek tarapynyň Kipr türkleriniň hukuklaryny ret edýändigini we syýasy güýç paýlaşmak islemeýändigini aýtdy. Prezident Rejep Taýyp Erdogan 2022-nji ýyldan bäri Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynda eden çykyşynda HHR-ni ykrar etmek baradaky çagyryşyny gaýtalaýar.

BMG-nyň howandarlygynda hyzmatdaşlygyň ýagdaýy nähili?

Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretary Antonio Guterresiň teklibi bilen 2025-nji ýyldan başlap ynamy berkitmek prosesi alnyp barylýar. 2025-nji ýylyň 17-18-nji martynda Genevaenewada we 2025-nji ýylyň 16-17-nji iýuly aralygynda Nýu-Yorkorkda geçirilen ýygnaklarda alty hyzmatdaşlyk temasy kesgitlenilen hem bolsa, täze geçiş nokatlaryny açmak ýaly meselelerde entek öňegidişlik ýok. BMG-nyň Baş sekretarynyň Kipr boýunça şahsy wekili Mariýa Angela Holguin Cuellar 2026-njy ýylyň 29-njy oktýabryndan 10-njy noýabry aralygynda adada aragatnaşyk saklaýar we 2026-njy ýylyň 2-nji noýabrynda Prezident Tufan Erhürman bilen duşuşdy.

Daşary işler ministri Hakan Fidanyň 2026-njy ýylyň 6-njy noýabrynda GDA-a eden sapary adadaky syýasy ýolbaşçylar bilen ýokary derejeli gatnaşyklary we Kipr meselesine strategiki baha bermegi öz içine alýar. Bu sapar, Kipr Türk tarapyny goldaýandygyny we dowam edýän diplomatik işleriň utgaşdyrylmagyny Türkiýäniň nukdaýnazaryndan möhümdir.

Diplomatik prosesler Birleşen Milletler Guramasynyň Baş sekretarynyň şahsy wekili we taraplaryň arasyndaky gepleşikler arkaly dowam edýär. Taraplar BMG-nyň howandarlygynda hyzmatdaşlyk meseleleriniň üstünde işlemegini dowam etdirýärkä, kepillik hukuklarynyň çäginde Türkiýäniň diplomatik başlangyçlary halkara platformalarynda dowam edýär.

Netije

upcomingakynda boljak sapary Türkiýanyň Kipr meselesindäki tutanýerliliginiň we TRNC administrasiýasy bilen ýakyn hyzmatdaşlygynyň görkezijisi hökmünde kabul edip bolar. Bu sapar, esasanam BMG-nyň şahsy wekili Holguiniň adadaky gatnaşyklarynyň dowam eden döwründe, Türkiýäniň çözgüt tapgyrynda bolup geçýän wakalary ýakyndan yzarlaýandygyny we özygtyýarly deňlik esasynda HHR-iň tezislerini goldaýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Ministr Fidanyň aragatnaşyklary Kipr meselesi boýunça diplomatik hereketi çaltlaşdyryp biler we taraplaryň arasyndaky düşünişmezlikleri ýeňip geçmek üçin täze itergi berip biler. Mundan başga-da, bu sapar Türkiýanyň BMG-de alnyp barylýan hyzmatdaşlyga we şahsy wekiliň alyp barýan işlerine bolan garaýşyny aýdyňlaşdyrar diýlip garaşylýar. Gepleşikler adada syýasy howanyň has sagdyn esasda ýerleşmegine goşant goşup biler.