Daşary işler ministrligi Liwiýanyň Wekiller palatasynyň deňiz ýurisdiksiýasy kararyny gutlady

Daşary işler ministrligi 20-nji oktýabrda Liwiýanyň Wekiller palatasy tarapyndan kabul edilen deňiz ýurisdiksiýalarynyň çäklerini çäklendirmek baradaky karar barada ýazmaça beýannama çap etdi. Ministrlik 2019-njy ýyldan bäri hereket edip gelýän Türkiýe bilen Liwiýanyň arasynda Deňiz ýurisdiksiýa sebitlerini çäklendirmek baradaky düşünişmek Memorandumyna tarap ädilen bu ädimini goldaýandygyny mälim etdi.

Liwiýanyň Wekiller palatasynyň karary nämäni öz içine alýar?

Liwiýanyň Wekiller palatasy tarapyndan kabul edilen karar, iki ýurduň arasynda 2019-njy ýylda gol çekilen şertnamanyň kanuny esaslaryny we ähmiýetini nygtaýar. Daşary işler ministrligi bu şertnamanyň halkara hukugy we deňlik ýörelgeleri esasynda taýýarlanandygyny mälim etdi we tekstiň iki ýurduň özara hukuklaryny we bähbitlerini goraýandygyny aýtdy. Beýanatda bu kararyň geljekde iki ýurduň arasyndaky hyzmatdaşlygyň has-da çuňlaşmagyna goşant goşjakdygy aýdyldy.

Ortaýer deňzinde Türkiýe haýsy syýasata eýerýär?

Daşary işler ministrligi Türkiýanyň Ortaýer deňziniň basseýnindäki esasy maksadynyň ynamy, durnuklylygy we parahatçylygy üpjün etmekdigini ýene bir gezek tassyklady. Ministrlik Türkiýe halkara hukugyna hormat goýmagyny dowam etdirjekdigini we sebitdäki ähli hyzmatdaşlar bilen bu ugurda işlemek isleýändigini aýtdy. Liwiýa bilen bu hyzmatdaşlyk, Türkiýäniň sebitdäki deňiz ýurisdiksiýalaryna strategiki çemeleşmesiniň bir bölegi hasaplanýar.

Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministrligi 20-nji oktýabrda beren resmi beýanynda Liwiýanyň Wekiller palatasynyň 2019-njy ýylda deňiz ygtyýarlyklary sebit şertnamasy baradaky kararyny goldaýandygyny mälim etdi. Türkiýe bu ösüşiň ýurtlaryň arasyndaky hyzmatdaşlygy güýçlendirjekdigini we Ortaýer deňzinde parahatçylygy goramaga hyzmat etjekdigini mälim etdi.

Degişli düşünişmek memorandumy taraplaryň arasynda deňiz ýurisdiksiýasynyň çäklerini kesgitlemek üçin kanuny esas döredýär. Bu proses halkara hukugynyň kadalarynyň çäginde amala aşyrylýar we taraplaryň özara hukuklaryna we bähbitlerine gözegçilik etmek ýörelgesine esaslanýar. Häzirki wakalar we diplomatik prosesler Daşary işler ministrliginiň resmi kanallary arkaly yzarlanyp bilner.

Netije

Liwiýanyň Wekiller palatasynyň bu karary sebitde 2019-njy ýyldan bäri dowam edip gelýän Türkiýe-Liwiýa deňiz ýurisdiksiýa şertnamasynyň syýasy we kanuny kanunylygyny güýçlendirýän ädim hökmünde tapawutlanýar. Türkiýäniň bu karary "garşylaýandygy", iki ýurduň arasyndaky diplomatik gatnaşyklaryň we strategiki hyzmatdaşlygyň bar bolan şertnama esasynda aýgytly dowam etjekdigini görkezýär.

Bu ýagdaýa, sebitdäki deňiz ýurisdiksiýalary bilen baglanyşykly çekişmelerde Türkiýanyň elini güýçlendirýän ösüş hökmünde garamak bolar. Halkara hukugy esasynda görülýän şeýle ädimler, Türkiýäniň Ortaýer deňzindäki hukuklaryny goramak boýunça alyp barýan yzygiderli syýasatynyň beýany hökmünde görülýär.

Mümkin täsirler

Liwiýanyň Wekiller palatasy tarapyndan kabul edilen bu karar, Ortaýer deňziniň basseýnindäki beýleki kenarýaka ýurtlary bilen diplomatik proseslere we deňiz ýurisdiksiýalary baradaky gepleşiklere täsir edip biler. Hususan-da, sebitdäki energiýa çeşmeleri we deňiz serhetleri boýunça bäsdeşlik şeýle hukuk goldawy bilen täze bir ölçege eýe bolar diýlip garaşylýar.

Mundan başga-da, Türkiýe bilen Liwiýanyň arasyndaky hyzmatdaşlygyň çuňlaşmagy sebitdäki durnuklylygy gözlemekde deňagramlylygy üýtgedip biler we beýleki sebit aktýorlarynyň garaýyşlaryna täzeden garamagyna sebäp bolup biler. Bu kararyň sebitdäki deňiz howpsuzlygy we hyzmatdaşlyk taslamalaryna uzak möhletli täsir etmegi ähtimal.