Daşary işler ministrliginiň taryhy beýany: Montreks bogazy konwensiýasy 90 ýyl!

Türkiýe Respublikasynyň Daşary işler ministrligi, Türk bogazynda özygtyýarlylygyň iň uly halkara belligi bolan Montreks bogazy konwensiýasyna gol çekilmeginiň 90 ýyllygy mynasybetli möhüm ýazmaça beýannama çap etdi. Ministrligiň beren beýanatynda şertnamanyň taryhy ähmiýetine ünsi çekip, Türkiýäniň bu şertnamany bir ýyla golaý wagt bäri ägirt uly üns bilen durmuşa geçirýändigi nygtaldy.

Türk bogazynda özygtyýarlylygyň we bitaraplygyň kepili

Daşary işler ministrliginiň beýanynda 1936-njy ýylyň 20-nji iýulynda gol çekilen we içerki suwlar hasaplanýan Türkiýe bogazlarynyň üstünden Türkiýäniň bütinleý özygtyýarlylygyny bütin dünýä tassyklaýan Montreuk bogazy konwensiýasynyň ähmiýeti nygtaldy. Bahalandyryşda Türkiye şertnamanyň düzgünlerini 90 ýyl bäri doly bitaraplyk, aç-açanlyk we ýokary ideg bilen ýerine ýetirendigi aýdyldy. Ylalaşygyň sebitleýin we global deňagramlylygy saklamakdaky möhüm roluna ünsi çekdi.

Gara deňizdäki parahatçylygyň we durnuklylygyň esasy kepilligi

Ylalaşygyň diňe bir Türkiýe üçin däl, eýsem tutuş Gara deňiz basseýni üçinem möhüm ähmiýete eýedigini mälim eden ministrlik, bu taryhy resminamanyň sebitdäki parahatçylygyň, howpsuzlygyň we durnuklylygyň iň möhüm sütünlerinden biridigini aýtdy. Beýanatda parahatçylykda we uruş döwründe öz güýjüni üznüksiz saklaýan şertnamanyň wagtyň geçmegi bilen gymmatyny we işleýşini birnäçe gezek subut edendigi nygtaldy.

Türkiýäniň tutanýerli tutumy geljekde dowam eder

Ministrlik global geosyýasy dartgynlylygyň ýokarlan döwründe Türkiýanyň tutumynyň üýtgemejekdigini aýtdy. Resmi beýannamada "Türkiýäniň Montreux bogazy konwensiýasyny şu wagta çenli edişi ýaly tutanýerlilik bilen durmuşa geçirmegini dowam etdirjekdigi" aýdylýar we ýurduň paktany saklamak ýörelgesine ygrarlylygy halkara jemgyýetçiligine ýene bir gezek yglan edildi.