Daşary ýurtda harby gulluk edýänler üçin hoş habar: Türkiýede hem güýje girjek täze düzgün

EVRİN GÜVENDİK / Ankara - Daşary ýurtlarda ýaşaýan türk raýatlarynyň köpden bäri garaşýan harby gullugyndan boşadylmagy bilen baglanyşykly taryhy ädim ädilýär. Prezident tarapyndan kesgitlenjek ýurtlarda harby gullugyny tamamlan ýa-da tamamlan diýlip hasaplanylýan türk raýatlary, Türkiýedäki harby gulluk borçlaryny ýerine ýetiren hasap ediler. Takmynan 170 müň adama gönüden-göni täsir etmegine garaşylýan bu möhüm hukuk düzgüni, esasanam goşa raýatlyk hukugyny alan daşary ýurtlular üçin harby gullugyň aladalaryny ýok etmegi maksat edinýär.

Germaniýada goşa raýatlyga bolan gyzyklanma garaşylýanlardan aşakda galdy

Bu meselede möhüm beýanat beren Esin Çakyl Germaniýada häzirki maglumatlary paýlaşdy. Germaniýada gök kartoçkaly türk raýatlarynyň sanynyň 568 müň 524-e ýetendigini mälim eden Çakyl, goşa raýatlyk hukugyny berýän täze kanunyň 2026-njy ýylyň 30-njy iýunyna çenli güýje giren döwründe arzalaryň sanynyň diňe 38 müň 169 bolandygyny aýtdy. Bu arzalaryň arasynda 38 müň 127 adamyň iş tertibi üstünlikli tamamlandy.

Bahalandyrmalarda, ýüz tutmagyň nyrhlarynyň göz öňünde tutulan derejeden has yza galýandygy nygtaldy. Arzalaryň demografiki paýlanyşyna seredeniňde, anketalaryň ýarysyndan gowragynyň 42-64 ýaş aralygyndaky kämillik ýaşyna ýetendigi we aýallaryň goşa raýatlyk üçin erkeklerden has köp ýüz tutandygy syn edildi.

Daşary ýurtdan gelenleriň ýüz tutmagynyň öňüni alýan aladalar näme?

Arzalaryň az bolmagynyň esasy sebäpleri hem halk bilen paýlaşyldy. Esin Çakyl, iň uly faktoryň daşary ýurtlylaryň nemes häkimiýetlerine bolan ynamsyzlygydygyny aýdyp, raýatlaryň "Geljekde täze kanun üýtgemegi bilen Germaniýanyň raýatlygyndan mahrum edilermi?" Diýen soragyny aýtdy. Aladalanýandygyny we Europeewropada aşa sagçy hereketleriň ýokarlanmagynyň bu gorkulary güýçlendirýändigini aýtdy. Şeýle-de bolsa, Türkiýä gaýdyp baranda hökmany harby gulluk borjy raýatlaryň karar bermek işlerinde ikirjiňlenmä sebäp boldy.

170 müň adama harby gullugy ýeňilleşdirýän täze düzgün

Bu bellikleri ýok etmek üçin daşary ýurtlardaky türk raýatlary üçin harby kanunçylykda düýpgöter üýtgeşiklik meýilleşdirilýär. Konsullygyň kanunçylyk we yzarlaýyş bölüminiň başlygy Mewlüt Eröz, ýerine ýetiriljek täze düzgün bilen häzirki senäniň çäklendirmeleriniň doly ýok ediljekdigini habar berdi. Täze ulgamda, bu boşadylma haýsy ýurtlaryň goşuljakdygyny Prezident göni kesgitlär.

Harby gullugy hökmany bolan we sanawa girizilen ýurtlarda harby gullugy ýerine ýetirýänler Türkiýede-de harby gullugyny tamamladylar. Bu düzgüniň netijesinde takmynan 170 müň türk raýatynyň harby gulluk borçnamalary hiç hili kynçylyksyz çözüler.