Defenseewropanyň Goranmak Senagaty Ukraina krizisine täzeden başlaýar

Ercan Sarykaýa - Europeewropanyň goranyş strategiýalary, osewrozatoriýa 2026 goranyş senagaty ýarmarkasynda açylan täze ulgamlar bilen ukrain krizisiniň täsirini görkezýär. Fairarmarka Europeanewropa ýurtlarynyň goranyş pudagyndaky maýa goýumlaryny we strategiki özgerişlerini görkezmek üçin möhüm platforma boldy. Gatnaşan kompaniýalaryň 80% -i Europeanewropa kompaniýalarydy we täze sowutly ulaglar we artilleriýa ulgamlary ýaly köp täzelikler girizildi. Goşunlar köne infrastrukturasyny döwrebaplaşdyrmaga we Ukrainadaky konfliktlerden alnan sapaklara uýgunlaşmaga synanyşýarlar.

Döwrebaplaşdyrmagyň ähmiýeti

20ewrozatoriýa 2026-da girizilen täze ulgamlar ýurtlaryň hereketliliginiň, ýangyn güýjüniň, çydamlylygynyň we awtomatlaşdyrylmagynyň zerurlygyny ýüze çykardy. Gury ýer güýçleriniň döwrebaplaşdyrylmagy ýarmarkanyň esasy mowzuklarynyň birine öwrülen hem bolsa, täze nesil artilleriýa we sowutly ulaglar we robot söweş ulgamlary goşunlaryň üýtgeýän operasiýa talaplaryna nädip uýgunlaşýandygyny görkezdi.

Ukrain urşunyň täsiri

Soňky çaknyşyklar, esasanam Ukraina söweşinde uzak aralyga ýangyn güýjüniň, söweş meýdanynyň hereketiniň we diri galmagynyň ähmiýetini ýene bir gezek subut etdi. Bu adaty we döreýän tehnologiýalara maýa goýumlarynyň köpelmegine sebäp boldy. Köp ýurtlar Sowuk uruş döwrüniň ulgamlaryny täzeläp, geljegiň söweş meýdanlaryna taýýarlanýar. Iň görnükli mysallaryň biri Ispaniýanyň gury ýer güýçlerini döwrebaplaşdyrmak ugrundaky tagallalarydyr.

Ispaniýanyň täze taslamalary

Ispaniýanyň goşuny indiki nesil yzarlanylýan we tigirli sowutly söweş ulaglaryny (AFV) we artilleriýa ulgamlaryny ösdürmek üçin giňişleýin maksatnama başlady. Bu maksatnama, bar bolan miras platformalarynyň ornuny tutmagy maksat edinýär. Günorta Koreýanyň Hanwha Aerokosmos tehnologiýasyna esaslanýan 155 mm yzarlanan artilleriýa ulgamy we tigirli artilleriýa ulgamlary bu programmanyň möhüm böleklerinden biridir.

Uzyn aralyk raketa ulgamlary

Ukrain söweşinden öwrenen ýurtlar uzak aralyga ýangyn kuwwatyny täzeden gurup başladylar. Birnäçe barreli raketa atyş ulgamy (MLRS) çykdajylary bu başlangyjy goldaýar. 2022-nji ýyldan bäri 11 ýurt Günorta Koreýanyň K239 Chunmoo we ABŞ-nyň M270 HIMARS platformalaryndan ybarat 400-den gowrak köp sanly uçuş ulgamyny sargyt etdi.

Fransiýanyň MLRS ösüşleri

Fransiýa häzirki dinamikany öz uzak aralyga ýer hüjümi ulgamy (FLP-T) bilen üýtgetmegi maksat edinýär. Şeýle ulgamlar 2026-njy ýylda osewrosatoriýada köpleriň ünsüni özüne çekdi. Thearmarkada tapawutlanýan başga bir ýarag ulgamy esasy söweş tanklarydy.

Tanklaryň täzeden ýokarlanmagy

Europeewropada giň gerimli gury ýer urşunyň täzeden başlamagy esasy söweş tanklaryna (MBT) gyzyklanmany artdyrdy. Täze platformalara, döwrebaplaşdyryşlara we önümçilik kuwwatyna maýa goýumlary tutuş kontinentde ep-esli artdy. Bu, millionlarça dollarlyk satyn alyşlara we köpmilletli ösüş maksatnamalaryna sebäp boldy.

Europeewropanyň tank maýa goýumlary

Hünärmenler pilotsyz howa ulaglaryna, elektron söweşlerine we beýleki tehnologiýalara garamazdan sowutly ulaglary döwrebaplaşdyrmagyň ileri tutulýandygyny aýdýarlar. Europeewropadaky MBT maksatnamalarynyň ýakyn on ýylda takmynan 82 milliard dollara ýetmegine garaşylýar. Bu isleg, sowutly ulaglaryň esasy rol oýnamagyny dowam etdirýän Ukrainadan alnan sapaklar bilen emele gelýär.

Türk sowutly ulaglar we Altay tanky

Türkiyeň içerki önümçiligi, Altay Main Battle Tank, agyr synp bazaryndaky Europeanewropa ýurtlarynyň ünsüni özüne çekýär. Fairarmarkada türk kompaniýalary hem sowutly gury ýer ulaglary synpynda önümlerini görkezdiler. BMC TURAN 4x4, KİRPİ ll 4X4, AMAZON 4X4 we ALTUĞ 8X8 ýaly ulaglaryny hödürlän mahaly, Otokar ALPAR, COBRA II, ARMA 6 × 6, ARMA 8 × 8, TULPAR we AKREP II.

Netije we geljekdäki ösüşler

20ewrozatoriýa 2026, Europeewropanyň goranyş strategiýalarynyň Ukraina krizisinden nähili üýtgedilendigini ýüze çykardy. Döwrebaplaşdyryş tagallalary we täze tehnologiýalara maýa goýumlary sebitde goranyş kuwwatyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Geljekde ösýän howplara garşy has taýýar we döwrebap goranyş gurluşynyň döredilmegine garaşylýar. Şeýle-de bolsa, ýurtlaryň goranyş pudagynda bäsdeşlik hasam artar diýlip garaşylýar.