DEİK Türkiýäniň ÝB-ne agzalygy meselesinde Ýewropa liderlerine ýüzlendi.

Daşary Ykdysady Gatnaşyklar Geňeşi (DEİK) Ýewropa liderlerine Türkiýäniň Ýewropa Bileleşigine (ÝB) doly agzalygynyň zerurdygyny nygtaýan açyk hatlar iberdi. DEİK-iň prezidenti Nail Olpak bu başlangyjyň söwda gatnaşyklarynyň möhümdigini we Türkiýäniň ÝB agzalygynyň Ýewropanyň strategik awtonomiýasyna we global howpsuzlygyna goşýan goşandyny ýatlatmagy maksat edinýändigini aýtdy. Olpak: "Doly agzalygyň geljegini saklamak Ýewropanyň geosyýasy geljegi üçin hökmanydyr" diýdi.

Ýewropa açyk hatlar

Türkiýäniň Daşary Ykdysady Gatnaşyklar Geňeşiniň (DEİK) beýanatyna görä, Germaniýanyň, Fransiýanyň, Niderlandlaryň, Ispaniýanyň, Italiýanyň, Polşanyň we Belgiýanyň liderlerine Türkiýe bilen ÝB-niň gatnaşyklarynda "paradigma üýtgeşmesini" amala aşyrmak teklip edildi. Ýedi ýurduň iň abraýly gazetlerinde çap edilen bu açyk hatlar Türkiýe bilen ÝB-niň arasyndaky hyzmatdaşlygyň iki tarap üçin hem örän möhümdigini görkezýär.

Kampaniýanyň çäginde 8-nji maýda Germaniýanyň "Bild", Polşanyň "Rzeczpospolita" we Belgiýanyň "De Tijd" ýaly iri neşirlerinde dürli ýurtlaryň liderlerine ýazylan hat bildirişleri çap edildi. Şeýle bildirişleriň ýakyn günlerde beýleki ýurtlarda hem çap edilmegi meýilleşdirilýär.

EUB bilen Türkiye arasynda strategiki hyzmatdaşlyk

DEIK-iň başlangyjy Türkiýäniň ÝB-ne doly agzalyk prosesine goldawyny görkezmäge we Ýewropadaky strategik hyzmatdaşlygyň ähmiýetini nygtamaga gönükdirilendir. 2026-njy ýylyň ýanwarynda "Financial Times" gazetinde çap edilen we türk işewürleriniň bu prosese goldawyny nygtaýan başga bir açyk hat oňyn seslenmelere eýe boldy. DEIK Türkiýe bilen ÝB-niň arasyndaky gatnaşyklaryň diňe ykdysady hyzmatdaşlyk hökmünde däl, eýsem strategik zerurlyk hökmünde kabul edilmelidigini öňe sürýär.

Gümrük Bileleşigini täzelemek

DEIK-iň başlygy Nail Olpak: "Ýewropanyň bäsdeşlik ukybynyň täzelenen ÝB-Türkiýe Gümrük Bileleşigi bilen güýçlendiriljekdigini düşündirýäris" diýip, Ýewropanyň geosyýasy geljegi üçin doly agzalygyň geljeginiň hökmandygyny nygtady. Olpak söwda diplomatiýasynyň merkezinde hyzmatdaşlygyň berk düşünilmeginiň durýandygyny we Türkiýäniň ÝB-de doly agzalyk baradaky garaýşyny goldaýan anyk gurluş döredendigini belledi.

Türkiye-iň EUB agzalygyna çagyryň

DEİK Türkiýe-Ýewropa Işewür Geňeşleriniň utgaşdyryjy prezidenti Mehmet Ali Ýalçyndag, häzirki global ýagdaýda Türkiýe bilen ÝB-niň arasyndaky gatnaşyklaryň iki tarap üçin hem möhümdigini nygtady we Türkiýäniň ÝB-ne doly agzalyk prosesiniň mümkin boldugyça çalt başlanmalydygyny aýtdy. Ýalçyndag: "Garaşmaga ýa-da gijikdirmäge wagt galmady. Biz Türkiýe bilen ÝB-niň gatnaşyklarynyň geljegini strategik zerurlyk hökmünde görýäris" diýdi.

Ýewropanyň global tertipdäki roly

Ýalçyndag täze global tertibiň geosyýasy parçalanma, tehnologik özgeriş, energiýa özgerişi we üpjünçilik zynjyrynyň bäsdeşligi ýaly faktorlar tarapyndan kemala getirilýändigini belläp, şeýle diýdi: “Bu täze döwürde Ýewropanyň strategik agramy we global bäsdeşlik ukyby onuň has giň wizualizasiýany ösdürmek, has çalt hereket etmek we has güýçli hyzmatdaşlygy ýola goýmak ukybyna bagly bolar. Türkiýe bu deňlemäniň aýrylmaz bölegidir”.

ÝB-niň geljekki roly

DEIK-iň açyk hatlarynda Türkiýäniň işewürler jemgyýetiniň ýewropaly hyzmatdaşlary bilen uzak wagtlap ýakyn gatnaşykda bolandygy we Ýewropanyň jebisligini, durnuklylygyny we global roluny berkitmek üçin edilýän tagallalary ýakyndan yzarlaýandygy aýdylýar. Türk kompaniýalary Ýewropanyň gymmatlyk zynjyrlarynyň, senagat ekosistemalarynyň we innowasiýa ulgamlarynyň aýrylmaz bölegi hökmünde görülýär.

Türk biznesi we ÝB integrasiýasy

ÝB-niň öňünde durýan kynçylyklaryň arasynda emeli intellekt arkaly ykdysadyýetleriň özgerdilmegi we ýaşyl geçişiň zerurlyklary bar. DEIK Türkiýäniň doly integrasiýasynyň ÝB-niň hakyky global güýje öwrülmegine tarap yzygiderli öňe gitmegine goldaw berjekdigini aýdýar.

Strategik hyzmatdaşlyk we ynam

Hatlarda Türkiýe bilen ÝB-niň arasyndaky gatnaşyklarda paradigma üýtgeşmesiniň möhümdigi nygtalyp, Türkiýäniň ÝB-ne agzalyk meselesinde aýdyň garaýyş hödürlemegiň strategik aýdyňlygy we özara ynamy dikeltjekdigine üns çekildi. Şeýle hem, olar güýçli, integrasiýa edilen ÝB-niň giň dünýäde durnuklylyk üçin möhümdigini bellediler.

Umumy geljege tarap ädimler

Türkiýäniň kompaniýalarynyň maýa goýumlary, innowasiýalar we Türkiýede işleýän ÝB kompaniýalary bilen uzak möhletli hyzmatdaşlyk arkaly has güýçli we has bäsdeşlige ukyply ÝB-ne goşant goşmaga taýýardygy bellenildi. DEIK liderleriň batyrgaý ädimler ätmegine garaşýandygyny we bu tagallany goldamaga taýýardygyny mälim etdi.

DEIK bu başlangyjyň Türkiýäniň ÝB-ne agzalyk ýolunda täze itergi berjekdigine umyt edýär. Ýewropa liderlerine edilen bu çagyryş Türkiýe bilen ÝB-niň arasyndaky gatnaşyklaryň geljekki ugurlaryny kesgitlemekde möhüm ädim hökmünde kabul edilýär.