Daşary işler ministri Fidan: Uruş ssenarileri gaýtalanmaly däl

Daşary işler ministri Hakan Fidan Kataryň Al Jazeera kanalyna beren interwýusynda ABŞ we Eýran arasynda bolup geçen ýaraşyk gepleşikleri barada möhüm beýanatlar berdi. Fidan dünýäniň söweşiň ýerine parahatçylykly çözgütleri tapmak üçin birleşmelidigini aýtdy.

Dünýä ykdysadyýeti we energiýa howpsuzlygy howp astyndadyr

Fidan häzirki çaknyşygyň tutuş dünýä ykdysadyýetine we energiýa howpsuzlygyna ýaramaz täsirini ýetirýändigini aýtdy we "Hiç kim bu uruş ssenarisini ýatyrmak islemeýär" -diýdi. Ot açyşlygy goramagyň iň möhüm meseledigini aýdyp, Fidan dünýä liderleriniň parahatçylykly çözgütler üçin ymtylmalydygyny aýtdy.

Gepleşiklerdäki kynçylyklar

Fidan gepleşik prosesleriniň tebigaty sebäpli oňyn we peselip biljekdigini aýtdy. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Eýranyň tekliplerini ret edendigine garamazdan, täze teklipleriň elmydama hödürlenip biljekdigini we bu işiň araçylaryň döredijilikli pikirlerini talap edýändigini aýtdy. Türkiýäniň bu işdäki roluny sebitde araçylyk edip parahatçylyga goşant goşmak hökmünde jemledi.

Türkiýeniň töwellaçylyk roly

Türkiye 2010-njy ýyldan bäri ABŞ bilen Eýranyň arasynda araçylyk etmäge synanyşandygyny mälim eden Fidan, Pakistanyň bu işdäki üstünlikli işini goldaýandyklaryny aýtdy. Parahatçylykly çözgüt tapmak üçin Türkiýe, Katar we sebitdäki beýleki ýurtlar bilen güýçli aragatnaşyk saklaýandyklaryna ünsi çekdi. Azerbaýjan . Fidan uruş dowam etse, energiýa bahalaryna ýaramaz täsirleriň bolup biljekdigini, ýöne elinden gelenini etjekdigini aýtdy.

Ysraýylyň sebitdäki roly

Fidan Ysraýylyň Eastakyn Gündogardaky harby hereketleriniň sebitdäki durnuklylyga howp salýandygyny aýtdy. Olaryň, esasanam Siriýadaky hereketleriniň milli howpsuzlyk meselelerini döredýändigini we bu ýagdaýyň bütin dünýä üçin howp salýandygyny aýtdy. Ysraýylyň syýasatlarynyň üýtgedilmelidigini aýdan Fidan, halkara jemgyýetçiliginiň bu meselede parahatçylyk we durnuklylyk üçin hyzmatdaşlyk etmelidigini aýtdy.

Türkiýanyň köptaraply daşary syýasaty

Türkiýanyň geografiki ýerleşişi sebäpli köp ölçegli daşary syýasata eýerýändigini aýdyp, Fidan Europeewropa, Eastakyn Gündogar we Aziýa bilen gatnaşyklaryň strategiki ähmiýetine ünsi çekdi. Prezident Rejep Taýyp Erdogan -yň ýolbaşçylygynda ykdysady ösüş we syýasy durnuklylyk maksatlarynyň sebit parahatçylygy üçin hem güýjüniň bardygyny mälim etdi.

NATO we Europeanewropa Howpsuzlygy

Fidan NATO-nyň parahatçylygy we hyzmatdaşlygy üpjün etmekde möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Idewropadaky howpsuzlyk arhitekturasynyň täzeden kesgitlenmelidigini öňe süren Fidan, bu işde NATO-nyň ähmiýetine ünsi çekdi. Fidan Europeanewropa ýurtlarynyň goranyş çykdajylaryny köpeltmelidigini görkezip, bu meselede umumy düşünişmegiň ösdürilmelidigini aýtdy.

Netije we geljekdäki garaşyşlar

Hakan Fidan söhbetdeşlikde parahatçylykly çözgütler üçin halkara hyzmatdaşlygynyň ähmiýetine ünsi çekdi. Türkiýäniň sebitdäki araçylyk rolunyň dowam etjekdigini we parahatçylyk ugrunda işlemegini dowam etdirjekdigini aýtdy. Geljekdäki wakalaryň sebitdäki durnuklylyga we energiýa howpsuzlygyna möhüm täsir etjekdigini belläp, Fidan dünýä liderlerini çözgütlere gönükdirilen çäreleri görmäge çagyrdy.