Diýarbakyr basseýni üçin ägirt uly taslama: Her gün 250 müň barrel nebit öndürmek maksatly

Türkiýanyň energiýa garaşsyzlygy ugrundaky strategiki ädimleri global energiýa ägirtleriniň radaryndadyr. Türk nebit paýdarlar jemgyýeti (TPAO), ABŞ-nyň öňdebaryjy nebit öndürijilerinden biri bolan Kontinental Resurslar we Tehasda ýerleşýän TransAtlantik Nebit bilen hyzmatdaşlykda, Diýarbakyr basseýninde adaty däl (gaýa esasly) nebit we tebigy gaz gorlaryny ykdysadyýete getirmek üçin ägirt uly taslama durmuşa geçirýär. TransAtlantic Petroleum kompaniýasynyň işgäri Mitçel sebitdäki potensialyň Türkiýäniň energiýa ýüzüni düýpgöter üýtgedip biljek derejede güýçlidigini aýtdy.

Diýarbakyr we Frakiýa basseýnlerinde 18 ýyllyk tejribe

Türkiýanyň adaty däl uglewodorod ätiýaçlyklary babatynda örän çynlakaý potensialynyň bardygyny bellän Mitçel, gözenekli we geçirijiligi pes bolan iki möhüm sebitiň bu sebitde tapawutlanýandygyny aýtdy. Günorta-gündogar Anadolydaky Diýarbakyr basseýninde we demirgazyk-günbatardaky Frakiýa basseýninde takmynan 18 ýyl bäri üznüksiz işleýändiklerini ýatladýan Mitçel, TPAO bilen ösen çuňňur hyzmatdaşlygyň täze tapgyra geçendigini aýtdy. Demirgazyk Amerikada özüni görkezen ösen önümçilik tehnologiýalaryny we amaly tejribesini Türkiýä geçirendiklerini mälim eden Mitçel, bu hyzmatdaşlygyň bilim, maýa we çeşme paýlaşmak ýörelgesine esaslanýandygyny aýtdy.

Gorizontal buraw tehnologiýasy bilen ýokary netijelilik

Diýarbakyr basseýninde gözleg we ösüş işleri meýilleşdirilişi ýaly dowam etse, ýakyn 5 ýylda bu ugurda takmynan 25 buraw desgasynyň işjeň işlemegine garaşylýar. Taslamada ulanyljak gorizontal buraw tehnologiýasynyň ähmiýeti barada durup geçen Mitçel, bu usul bilen guruljak her bir buraw desgasynyň 4 ýa-da 5 dik guýynyň üpjün edip biljek netijeliligine ýetip biljekdigini aýtdy. Gorizontal buraw tehnologiýasy, ekologiýa taýdan arassa gurluşy bilen has az meýdany öz içine alýar we daşky gurşawa iň az täsir edip iň ýokary önümçilige ýetmäge mümkinçilik berýär.

Türkiýäniň nebit zerurlyklarynyň dörtden bir bölegi Diýarbakyrdan gelýär

Diýarbakyr basseýniniň uzak möhletli önümçilik potensialy barada haýran galdyryjy maglumatlary paýlaşyp, Mitçel sebitiň 20 ýyllyk döwürde Türkiýedäki ähli işjeň guýulardan has köp guýyny kabul edip biljekdigini çaklaýar. Ilkinji 5 ýyllyk ýuwaş-ýuwaşdan ösüş döwründen soň doly kämillik döwrüne ýetiljekdigini mälim eden Mitçel, basseýniň gündelik önümçilik kuwwatynyň wagtyň geçmegi bilen 250 müň barrele ýetip biljekdigini çaklaýar. Bu ýatakdaky tebigy gaz öndürmek mümkinçiliginiň günde 25 bilen 50 million kub metr aralygynda bolup biljekdigi çak edilýär. Türkiýäniň gündelik ortaça nebit sarp edilişiniň takmynan 1 million barrele deňdigini göz öňünde tutsak, diňe Diýarbakyr basseýniniň ýurduň umumy nebit zerurlygynyň 25 göterimini kanagatlandyryp biljekdigi hasaplanýar.

Global maýadarlar üçin durnuklylyk we ynam duralgasy

Türkiýanyň global energiýa merkezine öwrülmegi baradaky düşünjesine baha beren Mitçel, ýurduň iň uly surnaý kartasynyň geografiki ýerleşişidigini aýtdy. Global energiýa koridorlarynda geosyýasy üýtgeşmeleriň Türkiýanyň strategiki ähmiýetini hasam güýçlendirýändigini mälim eden Mitçel, häzirki wagtda halkara energiýa kompaniýalarynyň diňe bir baýlyk baýlygyna däl, eýsem maýa goýýan ýurtlarynda durnuklylyga we öňünden aýdylmagyna hem ähmiýet berýändigini aýtdy. Türkiýe tarapyndan hödürlenýän ygtybarly we durnukly maýa goýum gurşawynyň uly artykmaçlykdygyny mälim eden Mitçel, beýleki ABŞ kompaniýalaryna Türkiýäni sebit merkezi hökmünde ulanmagy we bu ýerden goňşy ýurtlara ýaýramagy maslahat berýändiklerini aýtdy we şu nukdaýnazardan Özbegistan ýaly ýurtlarda durmuşa geçirýän taslamalarynda türk hyzmatdaşlygyny görkezýär.

Geçen ýylyň mart aýynda TPAO, TransAtlantik Nebit we Kontinental Resurslaryň arasynda gol çekilen bilelikdäki kärhana şertnamasy Energetika we tebigy baýlyklar ministri Alparslan Baýraktar tarapyndan "Türkiýede nebit gözleginde düýpli ädim" hökmünde häsiýetlendirildi. Ministr Baýraktar, iň häzirki zaman ekologiýa we tehnologiki ülňüler bilen amala aşyryljak bu ägirt uly taslamada ýerli işçi güýjüni we tehnologiýa geçirişini ileri tutulýan ugurlaryň biridigini aýtdy.