Dollaryň görkezijisi 13 aýlyk ýokary: FED we Eastakyn Gündogaryň täsiri

Global pul bazarlary soňky wakalar bilen işjeňleşdirilen hem bolsa, dollar görkezijisi soňky 13 aýda iň ýokary derejä ýetdi. Bu ýokarlanmanyň aňyrsynda ABŞ-nyň Merkezi Banky (FED) tarapyndan berlen "gümürtik" habarlar we Eastakyn Gündogardaky syýasy dartgynlyk bar. Ysraýylyň Liwana eden hüjümlerinden soň Eýranyň gepleşiklerden çekilmegi sebitdäki parahatçylyk gurşawyna howp salýan bolsa, FED-iň göterim syýasaty baradaky garaşyşlar dollary güýçlendirdi. Bu karara bazarlar üns bilen gözegçilik edenlerinde, FED-iň prezidenti Kewin Warş bahalaryň durnuklylygyny üpjün etmek kararyna ýene bir gezek ünsi çekdi, sebäbi inflýasiýa 2 göterimden ýokarydy. Bu ýyl ýene bir göterim mukdaryny ýokarlandyrmak mümkinçiligi pul bazarlarynda güýç gazandy. Esasanam sentýabr aýynda geçiriljek ýygnakda göterim derejesiniň 25 esse ýokarlanmagynyň ähtimallygy 89 göterime deňdir.

Inflýasiýa maglumatlary we bazar reaksiýalary

ABŞ-da yglan edilen inflýasiýa maglumatlary bahalaryň ýokarlanandygyny görkezdi. Maý aýynda sarp edijileriň bahalarynyň indeksi (CPI) aýda 0,5 göterim, ýylda 4,2 göterim ýokarlandy. Bu nyrh 2023-nji ýylyň aprelinden bäri iň ýokary ýyllyk ösüş hökmünde hasaba alyndy. Inflýasiýanyň ýokarlanmagy, FED-iň berk pul syýasaty tejribesini dowam etdirmelidiginiň alamaty hökmünde kabul edildi. Ysraýylyň Liwan baradaky başlangyçlary we Eýranyň bu sebäpli gepleşiklerden çekilmegi dollary beýleki walýutalara garanyňda has özüne çekiji etdi. Bu ösüşler dollaryň ygtybarly ýer hökmünde kabul edilmegine we walýuta bazarlarynda güýçlenmegine sebäp boldy. Bu ýagdaý ýewro / dollar deňliginiň pes töwekgelçiliklere duýgurlygyny ýokarlandyrýar. Euroewro / dollar deňligi 16-njy martdan bäri 1,1418 derejesinde iň pes derejä ýetdi. Edil şonuň ýaly-da, sterling / dollar deňligi hem 1,3163-e çenli azaldy. “Touch Capital Markets” -iň ýokary derejeli FX analitigi Piotr Matys, FED-den gelen “garaguş” habarlarynyň dollaryň ýokarlanmagyny janlandyrýandygyny aýtdy. Dollary goldaýan başga bir faktor, ABŞ-Eýran konfliktini çözmekde kynçylyk bolup biler.

Dollaryň geljekdäki ugry boýunça hünärmenler FED-iň pul syýasaty we geosyýasy ösüşleriň täsirli boljakdygyny çaklaýarlar. Europeanewropa ykdysadyýetindäki ösüş gowşaklyklarynyň ýewro basyşyny ýokarlandyrýandygy we munuň dollar indeksinde ýokary mümkinçilikleri döredýändigi aýdylýar.

Netijede dollaryň soňky ýokarlanmagy FED-iň gyzyklanma syýasatlaryna we global syýasy ösüşlere uly täsir edýär. Öňümizdäki döwürde FED-iň ädimleri we Eastakyn Gündogardaky wakalar dollaryň halkara bazarlarynda ýerini kesgitlän möhüm faktorlar bolmagyny dowam etdirer.