Donald Trumpyň Eýranyň tankydy beýany: Gepleşikler başa barmasa uruş başlap biler

Hormuz bogazynda we onuň töwereginde ABŞ-Eýran dartgynlylygynyň ýokarlanmagynda möhüm çäk gazanyldy. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump, Eýran bilen geçirilen diplomatik gepleşiklerden anyk netije alynmasa, gysga wagtyň içinde harby operasiýalara başlajakdygyny aýtdy. Sebitdäki harby işjeňlik we özara ar alyş dowam edýärkä gelen bu söz dünýä jemgyýetçiligine giň täsir etdi.

Gepleşiklere pursat bermek üçin duruzylan hüjümler

ABŞ güýçleri sebitde 13 gije güýçli howa bombalanmagyndan soň Eýrana garşy hüjümlerini wagtlaýynça togtatdy. Bu mesele bilen baglanyşykly Ysraýylyň 12-nji kanaly telewideniýesine möhüm beýanat beren ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bu arakesmäniň diplomatik ýagdaýyny paýlaşdy. Trump araçy ýurtlaryň gepleşiklere başga bir pursat bermegini haýyş edendigini we şoňa görä-de 24-nji iýulda hüjümleri togtatmagy buýrandygyny aýtdy. ABŞ-nyň prezidenti, "Eýran bilen gyzyklanýan aktýorlaryň hemmesi diýen ýaly menden" atmaň "diýip, bu işiň diplomatik ölçeglerine ünsi çekdi.

"Diplomatiýa gaty çalt ösýär ýa-da asla ýok"

Trump araçy ýurtlar arkaly Tähran administrasiýasy bilen gatnaşyklaryň çuňlugyna ünsi çekdi we diplomatiýa başa barmasa alternatiw ssenariýanyň harby güýçdigini aç-açan aýtdy. "Eýran bilen örän çuňňur we giňişleýin gepleşikler geçirýäris" -diýip, Trump duýduryş berdi: "Bu gepleşikler netije bermese, has güýçli harby hereketler bilen meýdana gaýdyp geleris". Diplomatik prosese näçe wagt rugsat berjekdigi baradaky soraga Trump anyk jogap berdi we "Biziň wagtymyz ýok. Diplomatiýa ýa-da gaty çalt ösýär ýa-da asla ýok" -diýip, Tähranyň wagt çäklidigini duýdy.

Netanýahu bilen Ak tamda möhüm sammit

Trump öz beýanatynda ertir Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahu bilen Ak tamda geçirjek möhüm duşuşygy barada-da durup geçdi. Duşuşygyň esasy gün tertibiniň Eýran boljakdygyny mälim eden Trump: "Bibi (Netanýahu) bilen bolan duşuşygymyzda, prezident bolmadyk bolsam, Eýranyň ýadro ýaragynyň we Ysraýylyň kartadan ýok ediljekdigini ara alyp maslahatlaşarys." Bu sözler ABŞ-Ysraýyl bileleşiginiň Eýranyň ýadro programmasyna garşy umumy pozisiýasyny ýene bir gezek tassyklady.

Ummanyň Hormuz bogazynda töwellaçylyk roly

Beýleki tarapdan, sebitdäki dartgynlygy azaltmak üçin diplomatik hereketler yzygiderli dowam edýär. Ummandan ýokary derejeli delegasiýa 24-nji iýulda Tährana baryp, strategiki taýdan möhüm Hormuz bogazynda gämi gatnawyny dolandyrmagyň mehanizmini ara alyp maslahatlaşdy. Tähran administrasiýasy Eýran bilen Ummanyň arasyndaky bu tehniki gepleşiklerde käbir öňegidişlikleriň gazanylandygyny tassyklasa-da, entek gutarnykly ylalaşygyň ýokdugyny halka mälim etdi. Hormuz bogazynda nawigasiýa howpsuzlygy sebitdäki harby hereketiň iň duýgur nokadyny emele getirýär.