Döwlet işgärleri sütün ýazyp bilermi? Roýalti ýygymlaryny almagyň kanuny çäkleri haýsylar?

Döwlet sektorynda işleýän müňlerçe döwlet işgäriniň iň gyzyklandyrýan meseleleriniň biri, iş wagtyndan başga intellektual we edebi işler bilen meşgul bolup biljekdigi. Gazetlerde, magazinesurnallarda ýa-da onlaýn habar saýtlarynda sütün ýazmak we bu makalalardan maliýe girdeji gazanmak isleýän döwlet işgärleri kanuny päsgelçiliklere duçar boljakdygyny ýa-da ýokdugyny derňeýärler. Bu meseläniň jikme-jiklikleri we kanuny çäkleri Sabah döwlet işgärleriniň üns merkezinde.

657 belgili kanunyň çäginde söwda we girdejili işleriň gadagan edilmegi

Döwlet işgärleriniň iş möhletini we berjaý etmeli borçlaryny düzgünleşdirýän 657 belgili döwlet işgärleri kanunynyň 28-nji maddasy döwlet işgärleriniň söwda we beýleki girdejili işler bilen meşgullanmagyny düýbünden gadagan edýär. Bu madda laýyklykda döwlet işgärleri; Türk Söwda Kodeksine laýyklykda, (Söwdaçylar) ýa-da (Söwdaçylar) hasap edilmegini talap edýän, täjirçilik we senagat kärhanalaryna gatnaşyp bilmeýän, täjirçilik wekilleri ýa-da täjirçilik wekilleri, köpçülikleýin kompaniýalardaky hyzmatdaşlar ýa-da çäkli kompaniýalarda çäklendirilen hyzmatdaşlar bolup bilmezler. Bu düzgüniň ýeke-täk kadasy, öz edaralaryna özlerine berlen edaralaryň golçur kärhanalarynda wekilçilik etmek üçin öz üstüne aljak borçlarydyr.

Döwlet işgärleriniň sütün ýazmagy üçin kanuny esas

Döwlet işgärleriniň çap gazetlerinde ýa-da sanly metbugatda sütün ýazmagyna göni päsgelçilik ýok. Şeýle-de bolsa, bu ýagdaýyň belli we duýgur çäkleri bar. Döwlet işgärleri öz ýazgylarynda bitaraplyk ýörelgesine wepaly bolup, syýasy partiýalary gönüden-göni wasp edýän ýa-da tankytlaýan sözlerden gaça durmalydyrlar, hyzmat edýän edaralarynyň ýa-da döwlet syrlaryny açmazlar. Konstitusiýa bilen kepillendirilen söz we ylym azatlygynyň çäginde döwlet işgärleri maglumat ideýalaryny halk bilen paýlaşyp bilerler.

Roýalti tölegini awtorlyk işinden alyp bolarmy?

Iň köp ara alnyp maslahatlaşylýan meseleleriň biri bolan awtorlyk hukugy meselesi 5846 belgili intellektual we çeper eserler baradaky Kanunyň çäginde bahalandyrylýar. Döwlet işgärleriniň ýazan kitaplaryndan, makalalaryndan ýa-da sütünlerinden gazanan girdejileri "roýalti girdejisi" hasaplanýar. Roýalti girdejileri täjirçilik girdejisi ýa-da söwdagär işi hasap edilmeýänligi sebäpli, döwlet işgärlerine bu işler sebäpli aýlyk haklary almak gadagandyr. Şol sebäpden, gazet ýa-da web sahypasy hemişelik hyzmat şertnamasy bolmazdan, öndürýän eserleriniň awtorlyk hukugyny başga birine geçirmek arkaly girdeji gazanyp biler.