Gysgaça
- Gazna we Maliýe ministrliginiň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylda jemgyýetçilik ykdysady kärhanalary 422,6 milliard lira maýa goýup, geçen ýyl bilen deňeşdirilende 62 göterim ösüş gazandy.
- Türkiýedäki jemgyýetçilik ykdysady kärhanalary (SOE) 2025-nji ýylyň ahyryna çenli goýlan maýa goýumlary bilen ünsi çekdi.
- Bu mukdar 2025-nji ýylda öndürilen jemi içerki önümiň takmynan 0,7 göterimine gabat gelse-de, umumy döwlet maýa goýumlarynyň 21 göterimini emele getirdi.
Türkiýedäki jemgyýetçilik ykdysady kärhanalary (SOE) 2025-nji ýylyň ahyryna çenli goýlan maýa goýumlary bilen ünsi çekdi. Gazna we Maliýe ministrliginiň maglumatlaryna görä, 34 döwlet kärhanasynyň umumy maýa goýum çykdajylary geçen ýyl bilen deňeşdirilende 62 göterim ýokarlandy we 422,6 milliard lira ýetdi. Bu mukdar 2025-nji ýylda öndürilen jemi içerki önümiň takmynan 0,7 göterimine gabat gelse-de, umumy döwlet maýa goýumlarynyň 21 göterimini emele getirdi.
Haýsy guramalar iň köp maýa goýdy?
Geçen ýyl goýlan maýa goýumlarynda energiýa we transport pudaklary birinji orna çykdy. Gurama esasynda gözden geçirilende, Türk Nebit Korporasiýasy (TPAO) 197,3 milliard lira çykdajylary bilen birinji ýerde durýar. TPAO 91,9 milliard lira bilen Türkiýe Döwlet Demirýollary (TCDD) we 39,2 milliard lira bilen Türk Elektrik Geçiriji Inc (TEIAS) yzarlandy. Pudaklaýyn esasda 277,6 milliard lira bilen energiýa maýa goýumlary öňdäki orny eýeledi, transport pudagy bolsa 129,3 milliard lira maýa goýum bilen sanawda, oba hojalygy bolsa 5,6 milliard lira maýa goýumy bilen sanawda.
Goşmaça baha we girdejiligiň iň soňky ýagdaýy nähili?
2025-nji ýylda döwlet kärhanalarynyň goşmaça gymmaty geçen ýyl bilen deňeşdirilende 48,9 göterim ýokarlap, 433,9 milliard lira ýetdi. TPAO iň ýokary goşmaça gymmaty 76 milliard lira bilen üpjün eden bolsa, bu gurama Döwlet howa menzilleriniň baş müdirligi (DHMİ), Türkiýe elektrik geçiriji Inc. (TEİAŞ) we Turbageçirijiler we Nebit Transport Inc. Girdejilik maglumatlary boýunça TPAO ýene-de ýokarda, DHMI, Eti Maden we Kenarýaka Howpsuzlyk Baş Müdirligi (KEGM) iň ýokary girdeji yglan eden beýleki guramalardy.
Gazna we Maliýe ministrliginiň maglumatlaryna görä, 2025-nji ýylyň ahyrynda Türkiýede 19 sany SOE, 2 sany SOE golçur kärhanasy, 5 sany döwlet banky we beýleki 8 guramany öz içine alýan jemi 34 jemgyýetçilik kärhanasy işledi. Bu kärhanalara ýylyň dowamynda býudjetden jemi 562,8 milliard lira tölegi, şol sanda 172,3 milliard lira kapitaly we 390,5 milliard lira töleg tölegi goşuldy. Beýleki tarapdan, SOE-leriň býudjetine goşandy; Jemi mukdary, diwidendler, girdeji paýy we kärhana salgytlary ýaly zatlary goşmak bilen 81,6 milliard lira boldy.
Döwlet ykdysady kärhanalarynyň maliýe gurluşy we maýa goýum görkezijileri Gazna we Maliýe ministrligi tarapyndan yzygiderli gözegçilik edilýär. Göz öňünde tutulýan maglumatlar jemgyýetçilik çeşmelerinden tygşytly peýdalanmak we strategiki pudaklarda infrastruktura işlerini maliýeleşdirmek üçin möhüm görkeziji bolup durýar. Jikme-jik maliýe hasabatlaryna degişli edaralaryň iş hasabatlary we ministrlik býulletenleri arkaly girip bilersiňiz.
Döwlet maýa goýumlarynda energiýa we transport agramy
2025-nji ýyldaky maglumatlar jemgyýetçilik maýa goýumlarynyň esasan energiýa we transport ýaly strategiki ugurlarda jemlenendigini görkezýär. Hususan-da, TPAO-nyň maýa goýumlarynyň hem-de goşmaça gymmaty öndürmekde aýdyň liderdigi, çeşmeleriň Türkiýäniň energiýa garaşsyzlygy we infrastruktura maksatlaryna laýyklykda gönükdirilendigini görkezýär.
Ykdysady ösüş we infrastruktura taslamalary barada oýlanmalar
Döwlet maýa goýumlarynyň 62 göterim ýokarlanmagy, ýakyn wagtda transport ulgamlarynyň giňelmegine we energiýa üpjünçiligi howpsuzlygynyň güýçlenmegine oňyn täsir eder diýlip garaşylýar. Bu maýa goýumlarynyň, esasanam içerki energiýa çeşmelerini ykdysadyýete getirmek we logistika çykdajylaryny azaltmak meselesinde orta möhletli ykdysady maksatlara goşant goşmagy göz öňünde tutulýar.
Çeşme: Anadolu Ajansı
Bu habar çeşme habaryndan emeli aňyň goldawy bilen taýýarlandy we türk dilinden maşyn terjimesi arkaly terjime edildi. Biz nähili işleýäris?
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!