2027 Jemgyýetçilik ykdysady kärhanalarynyň umumy maýa goýum we maliýeleşdiriş maksatnamasy kesgitlenildi

Prezident Rejep Taýyp Erdogan tarapyndan gol çekilen we 2026-njy ýylyň 20-nji oktýabrynda resmi gazetde neşir edilen 11898 belgili karar bilen döwlet ykdysady kärhanalarynyň (SOE) we olaryň golçur kärhanalarynyň umumy maýa goýum we maliýeleşdiriş maksatnamasy resmi taýdan kesgitlenildi. 233 belgili karara laýyklykda taýýarlanan bu düzgün, döwlet kärhanalaryna ýurduň baýlyklaryny has netijeli we netijeli ulanmaga we maýa goýumlary we işewürlik üçin strategiki esas döretmäge mümkinçilik berýär.

Göz öňünde tutulýan maksatnama jemgyýetçilik kärhanalaryna 2027-nji ýylda alyp barýan işlerinde aç-açanlygy, hasabatlylygy we tygşytlamaga gönükdirilen çemeleşmäni borçly edýär. Degişli guramalar kesgitlenen maliýe maksatlaryna laýyklykda amal býudjetini taýýarlar we Gazna we Maliýe ministrligi we Hususylaşdyryş Dolandyryşy tarapyndan gözegçilik ediler. Işgärleri işe almakdan başlap, hyzmat satyn almalaryna, karz almakdan garaşsyz audit proseslerine çenli giň gerimleri öz içine alýan bu düzgün, döwlet çeşmelerini dolandyrmakda tertip-düzgüni ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Jemgyýetçilik kärhanalary öz işlerini 2027-nji ýylda durmuşa geçirilýän ykdysady syýasatlaryň we maksatnamanyň çäginde amala aşyrarlar. Korporatiw dolandyryş ýörelgelerine laýyklykda netijeliligi we düşewüntliligi ýokarlandyrmak üçin çäreleri görmek, boş emläkleri bazar bahasyna baha bermek we energiýa netijeliligi üçin çäreleri durmuşa geçirmek esasy ýörelgelerden biridir. Mundan başga-da, iş üpjünçiliginde käbir çäklendirmeler girizildi we işgärleriň isleglerini kanagatlandyrmak üçin kärhanalara geçirimler we belli bir nyrhlarda açyk belleniş rugsady ministrligiň pikirine tabyn.

Döwletiň jemgyýetçilik kärhanalaryna gözegçiligini güýçlendirýän bu amalda, kärhanalaryň maliýe hasabatlaryny türk hasapçylyk ülňülerine laýyklykda taýýarlamagy we garaşsyz barlag amallaryny aç-açan amala aşyrmagyna garaşylýar. Degişli guramalar kesgitlenen maksatlara ýetendiklerini Gazna we Maliýe ministrligine yzygiderli habar bermäge borçly.

Näme üýtgedi?

• 2027-nji ýyl üçin döwlet kärhanalarynyň maýa goýumlary, maliýeleşdirilmegi we iş şertleri kesgitlenildi.
• Işgärleri işe almakda 2026-njy ýylda galan işgärleriň sanynyň iň ýokary 100% -iniň aç-açan ýa-da başga birine geçiriljekdigi barada karar kabul edildi we belleniş tertibi ministrligiň tassyklamagyna sezewar ediler.
• Hyzmat satyn alyşlarynda köp ýyllyk şertnama baglaşmak mümkinçiligini girizmek bilen çykdajylary azaltmak çäreleri ileri tutuldy.
• Korporatiw dolandyryş ülňüleri içerki gözegçilik bölümlerini döretmek we içerki auditorlar üçin kepilnama talaplaryny takyklamak arkaly ýokarlandy.
• Maliýe töwekgelçiliklerini dolandyrmak üçin töwekgelçiligi ir ýüze çykarmak komitetini we maliýe töwekgelçiligini dolandyrmak boýunça komissiýa döretmek hökmany edildi.

Kime degişlidir?

Bu karar, 2346 belgili Kanuna laýyklykda jemgyýetçilik ykdysady kärhanalaryna, maýasynyň 50% -den gowragy köpçülige degişli bolan golçur kärhanalaryna we guramalaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Kararyň 1, 2, 4, 13, 16, 21, 31, 33, 34, 35, 36 we 37-nji maddalary neşir edilen gününden güýje girer we beýleki düzgünler 2027-nji ýylyň 1-nji ýanwaryndan güýje girer.

Netije

11898 belgili neşir edilen karar döwlet kärhanalaryny maliýe düzgün-nyzamyna ýerleşdirip, serişdeleri has netijeli dolandyrmagy maksat edinýän giňişleýin ýol kartasyny üpjün edýär. Hususan-da, işgärleriň çykdajylaryna we hyzmat satyn almalaryna berk gözegçilik mehanizmleri maksadyň döwlet býudjetine düşýän ýükleri azaltmakdygyny görkezýär.

Korporatiw dolandyryş ýörelgelerine we garaşsyz audit borçnamalaryna ünsi çekmek, döwlet kärhanalarynyň hususy pudagyň standartlarynda aç-açan we jogapkärçilikli gurluşyna eýe bolmak üçin möhüm ädimdir.

Mümkin täsirler

Maksatnamanyň durmuşa geçirilmegi bilen işgärleriň çykdajylaryna gözegçilik etmek we döwlet kärhanalarynda gereksiz çykdajylary azaltmak garaşylýar. Iş bilen üpjün etmekde merkezi gözegçilik, döwlet işgärlerini işe almagyň has meýilleşdirilen we zerurlyga gönükdirilen görnüşde amala aşyrylmagyny üpjün edip biler.

Mundan başga-da, garaşsyz audit we aç-açanlyk düzgünleriniň girizilmegi döwlet kärhanalarynyň maliýe hasabatlarynyň ygtybarlylygyny ýokarlandyryp biler we bolup biljek maliýe töwekgelçilikleriniň has ir ýüze çykarylmagyna goşant goşup biler.