Kamu İktisadi Teşebbüslerinin 2027 Yılı Genel Yatırım ve Finansman Programı Belirlendi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından imzalanan ve 20 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 11898 sayılı karar ile kamu iktisadi teşebbüsleri (KİT) ve bağlı ortaklıklarının 2027 yılına ait Genel Yatırım ve Finansman Programı resmen tespit edildi. 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname uyarınca hazırlanan bu düzenleme, kamu işletmelerinin ülke kaynaklarını daha etkin ve verimli kullanmasını, yatırım ve işletmecilik faaliyetlerinde stratejik bir çerçeve oluşturulmasını amaçlıyor.

Söz konusu program, kamu teşebbüslerinin 2027 yılı faaliyetlerinde şeffaflık, hesap verebilirlik ve tasarruf odaklı bir yaklaşım benimsemelerini zorunlu kılıyor. İlgili kurumlar, belirlenen mali hedefler doğrultusunda işletme bütçelerini hazırlayacak ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından izlenecek. Personel alımlarından hizmet alımlarına, borçlanmadan bağımsız denetim süreçlerine kadar geniş bir yelpazeyi kapsayan bu düzenleme, kamu kaynaklarının yönetiminde disiplini artırmayı hedefliyor.

Kamu teşebbüsleri, 2027 yılı faaliyetlerini uygulanan ekonomik politikalar ve program çerçevesinde yürüteceklerdir. Kurumsal yönetim ilkeleri gereği verimliliği ve kârlılığı artıracak tedbirlerin alınması, atıl gayrimenkullerin rayiç bedel üzerinden değerlendirilmesi ve enerji verimliliğine yönelik önlemlerin uygulanması temel ilkeler arasında yer almaktadır. Ayrıca, istihdam süreçlerinde belirli sınırlamalar getirilmiş olup, personel ihtiyaçlarının karşılanmasında teşebbüs içi nakil ve belirli oranlardaki açıktan atama izinleri Bakanlık görüşüne bağlanmıştır.

Devletin kamu işletmeleri üzerindeki denetimini güçlendiren bu süreçte, teşebbüslerin finansal raporlarını Türkiye Muhasebe Standartları ile uyumlu hazırlamaları ve bağımsız denetim süreçlerini şeffaf bir şekilde yürütmeleri beklenmektedir. İlgili kurumlar, belirlenen hedeflere ulaşım durumlarını düzenli aralıklarla Hazine ve Maliye Bakanlığına raporlamakla yükümlüdür.

Ne değişti?

• Kamu teşebbüslerinin 2027 yılına ait yatırım, finansman ve istihdam tavanları belirlendi.
• Personel alımlarında, 2026 yılında ayrılan personel sayısının en fazla %100'ü kadar açıktan veya naklen atama yapılmasına, atama işlemlerinin Bakanlık uygun görüşüne tabi olmasına karar verildi.
• Hizmet alımlarında çok yıllı sözleşme yapma imkânı getirilerek maliyet düşürücü tedbirler önceliklendirildi.
• İç denetim birimlerinin kurulması ve iç denetçilerde aranan sertifika şartları netleştirilerek kurumsal yönetim standartları yükseltildi.
• Finansal risklerin yönetimi için risk erken saptanması komitesi ve finansal risk yönetimi komisyonu kurulması zorunlu kılındı.

Kimleri ilgilendiriyor?

Bu karar, 233 sayılı KHK'ya tabi kamu iktisadi teşebbüslerini, bağlı ortaklıklarını ve 4046 sayılı Kanun kapsamında sermayesinin %50'sinden fazlası kamuya ait olan kuruluşları doğrudan ilgilendirmektedir.

Yürürlük

Kararın 1, 2, 4, 13, 16, 21, 31, 33, 34, 35, 36 ve 37'nci maddeleri yayımı tarihinde, diğer hükümleri ise 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girer.

Çıkarılacak sonuç

Yayımlanan 11898 sayılı karar, kamu işletmelerinin mali disiplin altına alınarak, kaynakların daha verimli yönetilmesini amaçlayan kapsamlı bir yol haritası sunmaktadır. Özellikle personel giderleri ve hizmet alımları üzerindeki sıkı denetim mekanizmaları, kamu bütçesi üzerindeki yükün azaltılmasının hedeflendiğini göstermektedir.

Kurumsal yönetim ilkelerinin ve bağımsız denetim zorunluluklarının vurgulanması, kamu teşebbüslerinin özel sektör standartlarında şeffaf ve hesap verebilir bir yapıya kavuşturulması yönünde atılmış önemli bir adımdır.

Muhtemel etkiler

Programın uygulanmasıyla birlikte, kamu teşebbüslerinde personel maliyetlerinin kontrol altına alınması ve gereksiz harcamaların azaltılması beklenebilir. İstihdam süreçlerindeki merkezi denetim, kamu personel alımlarının daha planlı ve ihtiyaca yönelik gerçekleşmesini sağlayabilir.

Ayrıca, bağımsız denetim ve şeffaflık kurallarının getirilmesi, kamu işletmelerinin finansal tablolarının güvenilirliğini artırabilir ve olası mali risklerin daha erken tespit edilmesine katkıda bulunabilir.