Dünýä bazarlary maglumatlaryň gün tertibine gönükdirildi

Global bazarlar; Tehnologiýa kompaniýalaryndaky ösüşler, ABŞ-nyň Merkezi Bankyna (Fed) we geosyýasy proseslere garaşýan güýçli maglumat meýilnamasyna eýerýär. Nvidia-nyň baş direktory Jensen Huangyň işinden aýrylmagy we ABŞ-da yglan edilen inflýasiýa maglumatlary bazarlarda aýgytly bolsa-da, Borsa Stambul hepdäni artdyrmak bilen ýapdy.

Nvidia dolandyryşynyň üýtgemegi bazarlara nähili täsir etdi?

ABŞ-nyň çip öndürijisi Nvidia-dan baş direktory Jensen Huangyň işden aýrylmagy, onuň nikadan daşary gatnaşyklary we daşary ýurt aňtaw gullugynyň nyşanydygy baradaky habar tehnologiýa pudagynda ýaňlandy. Nvidia Direktorlar Geňeşi, 8-nji noýabrda Huang-a garşy garaşsyz derňewiň başlandygyny we bu wakalar bilen kompaniýanyň paýnamalarynyň 12,7 göterim azalmagy bilen hepdäni ýapandygyny habar berdi.

Federal ätiýaçlyk göteriminiň karar garaşmalary we inflýasiýa maglumatlary

ABŞ-da sarp ediş bahalarynyň indeksi (CPI) oktýabr aýynda aýda 0.4 göterim ýokarlandy we bazaryň garaşyşlaryndan ýokarydy. Federal ätiýaçlyk geňeşiniň agzasy Kristofer Waller dekabr aýynda göterim mukdaryny ýokarlandyrmagy goldap biljekdigini mälim etse-de, Dallas federasiýasynyň prezidenti Lorie Logan azyndan ýene 25 esaslyk göterim ýokarlandyrylmalydygyny aýtdy. Bu keýpsiz sözler bilen, pul bazarlarynda ABŞ-nyň dekabr aýynda göterim mukdaryny 25 bal ýokarlandyrjakdygy çak edilýär.

Hepdäniň dowamynda ABŞ-da yglan edilen CPI we PPI maglumatlary, Fed agzalarynyň beýannamalary we geosyýasy töwekgelçilikler dünýä bazarlarynyň üýtgemegine sebäp boldy. Içerki tarapdan, BIST 100 indeks hepdede 3,14 göterim ýokarlamak bilen 11,842,82 bal bilen ýapyldy, CBRT-iň başlygy Fatih Karahan 2026-njy ýyldaky inflýasiýa çaklamasyny 29.5 göterime çenli täzeländigini habar berdi.

Maýa goýumçylary geljek hepde yglan ediljek FOMC ýygnagynyň minutlaryny, Nvidia balansyny we dünýädäki senagat önümçilik maglumatlaryny yzarlamagy dowam etdirerler. Türkiýede, býudjet balansy, ýaşaýyş jaý satuwy we sarp edijileriň ynam indeksi ýaly maglumatlar bazarlaryň ugruny kesgitlemekde möhüm rol oýnar.

Inflýasiýa garaşmalary we merkezi bank syýasaty

ABŞ-da yglan edilen inflýasiýa maglumatlarynda garaşylýan artykmaçlyklar we Fed agzalarynyň berk çykyşlary göterim derejeleriniň uzak wagtlap dowam edip biljekdigi baradaky umytlary güýçlendirýär. Bu ýagdaý dollar indeksini we obligasiýa girdejisini goldaýan bolsa-da, altynyň bahasyna basyş edip, unsiýanyň bir ýylda iň pes derejäni synamagyna sebäp boldy.

Tehnologiýa pudagy we global üpjünçilik zynjyry

Nvidia dolandyryşyndaky näbellilikler bu kompaniýa bilen işewür gatnaşyklary bolan hytaý kompaniýalaryna ýaramaz täsir edip biler. Beýleki tarapdan, analitikler bu ýagdaýyň Ýaponiýa we Günorta Koreýanyň tehnologiýa kompaniýalary üçin global üpjünçilik zynjyrynda täze mümkinçilikler döredip biljekdigini çaklaýarlar.