Eastakyn Gündogarda ägirt uly üýtgeşiklik: CENTCOM-nyň Eýran operasiýasyndan soň nebit ýokarlandy, altyn azaldy

Günbatar Aziýada güýçlenýän harby we diplomatik dartgynlylyk sebäpli dünýä bazarlary sarsýar. Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) tarapyndan Eýrana garşy geçirilen giňişleýin harby operasiýa energiýa üpjünçiligi aladalaryny iň ýokary derejesine çykardy we maliýe dünýäsinde töwekgelçilik duýgusyny ýokarlandyrdy. Tähran administrasiýasynyň "eziji jogap" yglan etmegi bilen möwjeýän geosyýasy krizis, soňky iki aýda nebitiň bahasyny iň ýokary derejä çykardy, global inflýasiýa aladalarynyň ýokarlanmagy altyn bahalaryna satyş basyşyny döretdi. Hemmeler indi ABŞ-nyň Merkezi Bankynyň (Fed) iýun mejlisiniň minutlaryna, pul syýasatynyň geljegini açar.

CENTCOM-dan Eýrana agyr zarba: 80-den gowrak nyşan uruldy

ABŞ-nyň Merkezi serkerdeligi (CENTCOM) sebitdäki möhüm deňiz söwda ýollaryna edilen hüjümlere salgylanyp, Eýranyň harby elementlerine garşy giň gerimli operasiýa başlady. Pentagonyň resmi beýanyna görä, operasiýa çäginde Eýrana degişli 80-den gowrak strategiki nyşana üstünlikli hüjüm edildi. Destroyedok edilen elementlere howa gorag ulgamlary, kenarýaka gözegçilik radarlary we harby dolandyryş merkezleri girýän bolsa-da, Eýranyň Ynkylap Gwardiýasynyň Goşunyna degişli 60-dan gowrak tizlik gämisi hem ulanyp bolmaýar. Waşington administrasiýasy; Ol M / T Al Rekaýýat , M / T Wedýan we M / T Kipr gülläp ösmegi atly söwda gämilerine edilen hüjümleri "bar bolan ýaraşyk şertnamasynyň aç-açan bozulmagy" diýip kesgitledi we harby operasiýalaryň tutanýerlilik bilen dowam edip biljekdigini habar berdi.

Tährandan ar alyş howpy we Nebit bazaryndaky ýer titremesi

ABŞ-nyň bu harby hereketine Eýran tarapy berk garşylyk görkezdi we muny göni "agressiýa" diýip häsiýetlendirdi. Eýranyň mejlisiniň başlygy Muhammet Bakir Galibaf we Ynkylap gwardiýasynyň ýokary wezipeli adamlary gysga wagtda ABŞ-a "gaty seslenme" beriljekdigini habar berdiler. Bu sözler sebitdäki harby çaknyşyklaryň töwekgelçiligini ýokarlandyrsa-da, Waşingtonyň Eýranyň nebitiniň halkara bazarlaryna eksport edilmegine rugsat berýän 60 günlük umumy ygtyýarnamasynyň ýatyrylmagy soňky saman boldy.

Energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygy baradaky aladalar bilen nebit bazary göni manyda ot aldy. Geçen penşenbe güni 70,15 dollara düşen Brent nebitiniň barrel bahasy, operasiýa habary bilen çalt ýokarlandy. Duşenbe güni 72 dollar bilen tamamlanan “Brent” nebit sişenbe güni 5,46 göterim gymmatlap, gündiz 76,60 dollar çägine ýetdi we soňky iki aýyň iň ýokary derejesine ýetdi.

inflýasiýa gorkusy altyna urýar: Fedhli minutlarda gözler

Nebitiň bahasynyň duýdansyz ýokarlanmagy global inflýasiýanyň döremegine sebäp bolar we merkezi banklaryň göterim derejesini peseltmek amallarynyň altyn bazarynda ýiti satuwlara sebäp bolmagy. Sişenbe güni geçirilen geleşiklerde altynyň unsiýasy 4 müň 96 dollara düşdi we günüň dowamynda 1,42 göterim ýitgi bilen 4 müň 106 dollara ýapyldy. Çarşenbe güni irden bir unsiýa altyn birneme dikeldildi we 08.03 töweregi 4 müň 126 dollara satyldy. Developmentsurduň içinde gram altyn bahalary bu ösüşlere gönüden-göni täsir etdi. Düýn 6 müň 159 TL derejesine düşen gram altyn, ýitgileriniň bir bölegini öwezini dolup, 2026-njy ýylyň 8-nji iýuly, çarşenbe güni 08.09-a çenli 6 müň 218 TL derejesinde durnuklaşdy.

Bazar aktýorlary, şu gün 21.00-da çap ediljek Fed Iýun ýygnagynyň minutlaryna doly üns berýärler. Maýa goýumçylary geljekki pul syýasaty ýoly barada Federal ätiýaçlyk bankynyň başlygy Kewin Warş möhletiniň ilkinji möhüm minutlarynda gözlärler. Analitikler sentýabr aýynda göterim derejesiniň ýokarlanmagynyň ähtimallygyny saklap, energiýa çykdajylarynyň ýokarlanmagy inflýasiýa basyşyny dowam etdirip biler we bu göterim bilen baglanyşykly bolmadyk altyn bahalaryna basyş eder diýip çaklaýarlar.