Egeýde ýarag ýaryşy: Gresiýa türk syýahatçylarynyň pul birligi bilen täze söweş gämilerini satyn alýarmy?

Gündogar Ortaýer deňzinde we Egeý deňzinde harby güýçlerini güýçlendirmek isleýän Gresiýa, haýal etmän deňiz flotuny döwrebaplaşdyrmak ugrundaky tagallalaryny dowam etdirýär. Deňiz güýçleriniň iş ukybyny ýokarlandyrmak maksady bilen Afiny hökümeti ýakynda Italiýa bilen iki sany häzirki zaman Bergamini kysymly frigaty satyn almak barada resmi şertnama baglaşdy. Rimde iki ýurduň goranmak ministrleriniň arasynda geçirilen gol çekişlik dabarasynda maliýe jikme-jiklikleri paýlaşylmasa-da, Gresiýanyň metbugatynda berlen habarda bu strategiki şertnamanyň umumy bahasynyň takmynan 500 million ýewro bolandygy aýdylýar.

Italiýa we Fransiýa bilen köpçülikleýin deňiz şertnamalary

Gresiýanyň deňizlerdäki güýç deňagramlylygyny üýtgetmek ugrundaky hereketleri diňe Italiýa bilen çäklenmeýär. Afiny administrasiýasy şeýle hem Fransiýadan 4 sany ýokary tehnologiýaly Belharra synp frigasyny satyn alýar. Bu häzirki zaman harby gämileri, esasanam "Günorta-gündogar Ortaýer deňzinde ýüze çykýan täze kynçylyklara garşy göreş" kontekstinde möhüm rol oýnamaga gönükdirilendir. Italiýadan sargyt edilen Bergamini derejeli frigatlaryň birinjisi 2028-nji ýylda, ikinjisi 2029-njy ýylda Gresiýanyň deňiz flotuna eltilmegi meýilleşdirilýär. Gresiýanyň harby çeşmelerinden alnan maglumatlara görä bu gämileriň biri umumy maksatly frigat bolup hyzmat eder we howa goranyş ulgamlaryna goldaw berer; Beýlekisi esasan suwasty gämä garşy söweş (DSH) missiýalarynda ýerleşdiriler.

Takmynan 6 müň deňiz miliniň giň gerimine eýe bolan bu täze nesil harby gämileri, beýik deňizlerde uzak wagtlap işlemezden döredildi. Gresiýanyň Goranmak ministri Nikos Dendias Italiýada gol çekişlik dabarasyndan soň tankydy bellikler bilen bu şertnamanyň diňe iki frigat satyn almak bilen çäklenmeýändigini aýtdy.

Ministr Dendias bu ädim bilen Afiny bilen Rimiň arasyndaky harby we goranyş hyzmatdaşlygynyň has ýokary derejä çykarylandygyny we Gresiýanyň deňiz flotuny döwrüň zerurlyklaryna laýyklykda döwrebaplaşdyrmagyň esasy maksadydygyny aýtdy. Şeýle hem Dendias, gämileri guran italýan öndürijisi Fincantieri bilen frigatlary has-da güýçlendirmek üçin dürli üýtgetmeler bilen tehniki gepleşikleriň dowam edýändigini aýtdy.

Türk syýahatçylarynyň Egeý adalaryna ykdysady täsiri

Gresiýanyň goranyş pudagyna berýän bu ägirt uly býudjetleriniň aňyrsynda, ýurduň iň möhüm girdeji çeşmesi bolan syýahatçylyk pudagy tarapyndan üpjün edilýän ykdysady howpsuzlyk bar. Esasanam soňky ýyllarda Egeý kenaryndan goňşy adalara gelýän türk dynç alyjylary Gresiýanyň ykdysadyýetine çynlakaý walýuta akymyny üpjün edýär. Visaönekeýleşdirilen wiza anketasynyň girizilmegi bilen Türkiýeden Gresiýa adalaryna syýahatçylaryň görlüp-eşidilmedik mukdary başlandy. Rodos, Kos, Çios, Lesbos we Samos türk raýatlarynyň dynç alyş ugurlarynda birinji orny eýeleýän adalaryň arasynda.

Gresiýanyň Merkezi Banky tarapyndan yglan edilen resmi maglumatlara görä, 2025-nji ýylda takmynan 1,5 million türk syýahatçysy bu ýurda baryp, töwerekde dynç almagy makul bildi. Bu myhmanlardan alnan göni syýahatçylyk girdejisiniň 500 million ýewrodan ýokarydygy hasaba alyndy. Öňki ýylda, 2024-nji ýylda, türk syýahatçylarynyň Gresiýada sarp eden umumy mukdarynyň 810 million ýewro ýetendigi habar berildi. Türk dynç alýanlaryň adalarda galdyran bu ýokary býudjetleri gytaklaýyn Afinynyň harby çykdajylaryny maliýeleşdirmegiň möhüm çeşmesine öwrülýär.