El Nino howa hadysasy: 80 göterim ähtimallyk gelýär

Bütindünýä Meteorologiýa Guramasy (WMO) tarapyndan çap edilen iň soňky hasabat global howanyň üýtgemegi barada möhüm duýduryşdyr. Tropiki Pacificuwaş ummanyndaky adatdan daşary ýyly okean suwlary El Nino howa hadysasynyň ýakynlaşýandygyny görkezýär. Bu howanyň temperaturasynyň ýokarlanmagyna we dünýäde aşa howa hadysalarynyň ýüze çykmagyna sebäp bolup biler.

El Nino näme we oňa nähili täsir edýär?

El Nino tropiki Pacificuwaş ummanyň deňiz üstündäki temperaturasy adaty ýagdaýdan ýokary bolanda ýüze çykýan klimat hadysasydyr. Bu hadysa, aşa howanyň we ýagyş hadysalarynyň döremegine sebäp bolup, global howa şertlerine täsir edýär. El Ninonyň iýun-awgust aýlarynda ýüze çykma ähtimallygy 80 göterim diýlip kesgitlenýär we bu ýagdaýyň noýabr aýyna çenli dowam edip biljekdigi çak edilýär.

Näbellilikler we çaklamalar

Hasabatda El Ninonyň takyk güýji we wagty bilen baglanyşykly käbir näbellilikleriň dowam edýändigi nygtalýar. Şeýle-de bolsa, häzirki çaklama modelleri bu wakanyň iň bolmanda ortaça, hatda güýçli boljakdygyny çaklaýarlar. Aprel aýynyň ahyryndan maý aýynyň ortalaryna çenli Merkezi we Gündogar Ekwatorial Pacificuwaş ummanynda deňiz üstündäki temperaturanyň El Nino bosagasyna ýakynlaşýandygy hasaba alyndy.

Global ýylylyk we ýylylyk howdanlary

Tropiki Pacificuwaş ummanyň temperaturasy ortaça bahalardan 6 dereje ýokarydyr. Bu, ýeriň gyzmagyna goşant goşýan uly ýylylyk howdanyny döredýär. Şeýle suw howdany has giň gerimde howa akymlaryna we howa şertlerine täsir edip biler. Guterres, El Ninonyň ýylylyk dünýäsine has köp zyýan ýetirip biljekdigini we muňa garşy iň täsirli çözgüdiň klimat hereketleri bolandygyny aýtdy. Gazylyp alynýan ýangyçlaryň taşlanmalydygyny we gaýtadan dikeldilýän energiýa geçişiniň tizlenmelidigini aýtdy. Bu ýagdaýyň gury ýerde-de, ummanlarda-da ýylylyk tolkunlarynyň töwekgelçiligini ýokarlandyrjakdygyny aýtdy. 2023-24-nji ýyllardaky El Ninonyň rekordda iň güýçli bäş El Ninonyň biridigini we 2024-nji ýylda global temperaturany başdan geçirmekde rol oýnandygyny aýtdy. Munuň tersine, La Nina has sowuk howa şertlerine degişlidir. Bu iki howa hadysasynyň arasyndaky bitarap döwürlere tebigy howa hadysalary diýilýär.

Geljekdäki garaşyşlar

El Ninonyň bolup biläýjek täsirlerini göz öňünde tutup, dünýäde taýýarlyklary köpeltmeli. Global ýylylyga we howanyň üýtgemegine garşy göreşde gaýtadan dikeldilýän energiýa çeşmelerine geçmek we gazylyp alynýan ýangyçlaryň ulanylyşyny azaltmak möhümdir.