Elektrik bazary goşmaça hyzmatlar düzgünnamasynda edilen üýtgeşmeler

Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edara (EMRA) tarapyndan taýýarlanan Elektrik bazaryndaky goşmaça hyzmatlar düzgünnamasyna üýtgetmeler girizmek baradaky düzgünnama 2026-njy ýylyň 19-njy oktýabryndaky 33405 belgili resmi gazetde çap edilip güýje girdi. Düzgünnama elektrik bazaryndaky goşmaça hyzmatlaryň işini kesgitleýän tehniki täzelenmeleri, esasanam hasaplaýjy usullary we agregatorlaryň talaplaryny ýerine ýetirmek kriteriýalaryny öz içine alýar.

Göz öňünde tutulýan düzgün, elektrik bazaryndaky üpjünçiligiň howpsuzlygyny üpjün etmek we isleg taraplarynyň gatnaşmagyny üpjün etmek üçin ýerine ýetirilen amallara täzeden garamagy maksat edinýär. Energetika bazary kanunçylygynyň çäginde, agregatlaryň ulgama goşýan goşantlaryna gözegçilik etmek, töleg formulalaryny täzelemek we sarp ediş desgalaryny ulgama girizmek prosesinde standartlary kesgitlemek bazaryň oýunçylaryna borçnamalary ýükleýär. Degişli guramalar we bazara gatnaşyjylar, EMRA-nyň häzirki kanunçylyk senenamasy arkaly bu üýtgeşmelere eýerip, amal amallaryny sazlaşdyrmaga borçly.

Näme üýtgedi?

• Sarp ediş desgasynyň maglumatlary we paýlanyş ygtyýarnamasy bolan edara görnüşli tarap tarapyndan tassyklanyljak şertnama güýji şahadatnamasy ýygnamak hyzmaty şertnamalaryna goşuldy. Öndürijilik ölçegleri, ýüküň peseliş nyrhlaryna laýyklykda "üpjün edildi", "üpjün etmedi" ýa-da "gatnaşmady" kategoriýalaryna bölünip kesgitlenildi.
• Potensial töleg töleglerine degişli düzgünlerde gözegçilik netijelerine esaslanýan reýting ulgamy girizildi.
• Wagtlaýyn 12-nji maddada durmuşa geçiriş möhleti 2026-njy ýylyň 31-nji dekabryna çenli uzaldyldy.

Kime degişlidir?

Bu düzgün, elektrik bazaryndaky jemleýiş işleri bilen meşgullanýan ýuridiki şahslara, agregatlar bilen şertnama baglaşýan sarp ediş desgalaryna we geçiriş ulgamynyň operatory bolan Türk elektrik geçiriji paýdarlar jemgyýetine (TEİAŞ) gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Düzgünnama 2026-njy ýylyň 19-njy oktýabrynda çap edilenden soň güýje girdi we düzgünleri Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edaranyň prezidenti tarapyndan ýerine ýetirildi.

Netije

Üýtgeşmeler, elektrik bazaryna islegiň taraplaýyn gatnaşmagy üçin has aýdyň we ölçenip boljak gurluşy üpjün etmegi maksat edinýär. Hususan-da, öndürijilik kriteriýalaryny göterim esasynda kesgitlemek, kollektorlaryň sistema laýyklygyny ýokarlandyrjak we özbaşdak amallaryň öňüni alýan dolandyryş mehanizmini döredýär.

Pudakdaky amaly amallar barada has berk düzgünler bazara gatnaşyjylardan tehniki infrastrukturasyny kadalaşdyryjy standartlara laýyklykda täzelemegi talap edýär. Bu bazaryň durnuklylygyna goşant goşar we hyzmat üpjün edijiler üçin has tertipli iş gurşawyny döreder.

Mümkin täsirler

Täze düzgünlere, elektrik bazarynda isleg bildirýän taraplaryň hyzmatlarynyň netijeliligini ýokarlandyrmagyna garaşylýar. Öndürijilik esasly töleg formulalarynyň girizilmegi kollektorlary has duýgur we ygtybarly maglumatlar bilen ulgama gatnaşmaga höweslendirip biler.

Mundan başga-da, sarp ediş desgalaryny ulgama girizmek prosesinde býurokratik tassyklama mehanizmlerini düşündirmek, bazara girmegi ýeňilleşdirip biler ýa-da amaldaky näbellilikleri aradan aýyryp, amal ýalňyşlyklaryny azaldyp biler. Uzaldylan wagtlaýyn döwür bazar oýunçylaryna uýgunlaşmak üçin goşmaça wagt berýär.