Emeli intellekt we sungat duşuşýan Stambul sanly sungat festiwaly

Stambul sanly sungat festiwaly (IDAF) sungat söýüjilerini 'RETELL (Retell)' mowzugynda garşy alýar. Festiwalyň görnükli wakalarynyň biri Anadolu Agentligi (AA) bilen hyzmatdaşlykda amala aşyrylan we Samed Karagöz tarapyndan dolandyrylýan öndürijilikli sungat taslamasy boldy. Dr. Selçuk Artut tarapyndan taýýarlandy. Artut, Anadolu gullugynyň emeli intellektiň döredijilik güýji bilen dürli suratlaryny gaýtadan düşündirdi. Bu amalda emeli intellektde adam elementlerini öz içine alýan şekilleri ýok etmek meselesi berildi. Alnan distopian şekiller, adamlaryň ýok ýerinde ýerleriň nädip manysyz bolýandygyny açyp görkezýär.

Emeli intellekt we 'Çalt' düşünjesi

Artut emeli intellekt bilen işlemekde ulanylýan 'gyssagly' adalgasyny türk diline 'istem' diýip terjime etmegi makul bilýändigini aýdýar. Onuň sözlerine görä, emeli intellekt bilen täsir aslynda haýyş bilen emele gelýär. Şol sebäpli taslamasyna 'Will tarapyndan ýok edilenler' diýip at goýmagyň zyýany ýokdy. Bu iş, emeli intellektiň adam gatyşmazdan döredijilik guraly hökmünde nädip ulanylyp bilinjekdigini görkezýär.

Computerli kompýuter torlary we emeli intellekt

Taslamanyň durmuşa geçirilmeginde ýerli kompýuter torlary we mugt emeli intellekt modelleri ulanyldy. Artut, müňlerçe suratlary gaýtadan işlemekde ýokary çykdajylary we howpsuzlyk gowşaklyklaryny döredip biljek tölegli emeli intellekt modelleriniň ýerine öz kompýuter torlaryny ileri tutdy. Bu usul, işi tamamlamak üçin takmynan 3-4 aý gerekdigini görkezýär.

Daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak üçin çözgütler

Artut ýerli kompýuter torlarynyň ulanylmagy sebäpli daşarky garaşlylygy azaldýandygyny aýtdy. Mundan başga-da, emeli intellekt modelleriniň senzura mehanizmlerinden daşdadygy eseriň özboluşlylygyny saklamaga kömek etdi. Şeýle modeller köplenç öz içerki senzura mehanizmleri arkaly suratlary geçirýärler; Şeýle-de bolsa, Artut senzurasyz modeller bilen işlemek arkaly beýle çäklendirmelerden gaça durdy. Bu wizuallar diňe bir dokumental filmler däl, eýsem çeper eserlerdir. Artut bu suratlaryň sungat söýüjileriniň ünsüni özüne çekýändigini we tehnologiýanyň we sungatyň manysyny sorag astyna alýandygyny aýdýar.

Stambul sanly sungat festiwalynda eseriň tanyşdyrylyşy

Artut eseriň Stambul sanly sungat festiwalynyň çäginde görkezilendigine örän şatdygyny aýtdy. Bu eser 7-nji iýuna çenli AKM teatr zalynyň meýdançasynda tomaşaçylary bilen duşuşar. Bu sergi emeli intellektiň we adamlaryň döredijilik hyzmatdaşlygyny görkezýär we myhmanlary bu gatnaşyklaryň çuňlugyny öwrenmäge çagyrýar.

Netijede, IDAF-da görkezilen bu eser emeli intellekt bilen adamlaryň bilelikde döredijilik synergiýasyny döredip biljekdigini görkezýär. Geljekde şeýle taslamalaryň sanynyň artmagyna we täze tehnologiýalar bilen sungatyň nähili ösjekdigine garaşylýar.