Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edarada täze düzgünnama Girew proseduralary we ýörelgeleri

Energetika bazaryny kadalaşdyryjy edara (EMRA), 2026-njy ýylyň 15-nji oktýabrynda geçirilen mejlisinde energiýa bazarynda işleýän gatnaşyjylaryň kepillik amallary barada täze karar berdi. Geňeşiň 14954 belgili karary bilen, resmi gazetde çap edilen 29725 belgili girew proseduralaryna we ýörelgelerine üýtgetmeler girizmek karary berildi.

Göz öňünde tutulýan düzgün, maliýe borçnamalaryna we energiýa bazaryndaky täjirçilik işlerini dowam etdirýän gatnaşyjylaryň kepillik proseslerine gönüden-göni täsir edýän gurluşa eýe. Energetika bazaryndaky töleg töleg amallarynyň yzygiderli işlemegini üpjün etmek üçin ädilen bu ädim, bazara gatnaşyjylaryň girew amallarynda töleg görkezijilerini görkezmegi maksat edinýär. Degişli kanunçylyk üýtgetmesi bazardaky algy töwekgelçiligini dolandyrmak we energiýa üpjünçiligi howpsuzlygynyň maliýe durnuklylygyny goramak üçin görülýän ädim hökmünde tapawutlanýar.

Energetika bazarynda işleýän kompaniýalar, bu täze düzgüne laýyklykda hasaplaşyk töleg amallaryny we bar bolan girew gurluşlaryny gözden geçirmeli. Düzgünnamanyň çäginde töleg borçnamalaryny ýerine ýetirmeýän gatnaşyjylar üçin kepillik mehanizmini işjeňleşdirmek prosesi aýdyňlaşdyryldy. Bazara gatnaşyjylar üçin bolup biljek girew täzelenmelerinden ýa-da goşmaça girew talaplaryndan gaça durmak üçin hasap-faktura töleg möhletlerini berjaý etmek möhümdir.

Näme üýtgedi?

• Girew proseduralarynyň we ýörelgeleriniň 6-njy maddasynyň birinji abzasyna täze madda goşuldy.
• Hasap-faktura töleginiň möhleti geçen hasap-faktura döwürleri üçin bazara gatnaşyjynyň bergisiniň ýüze çykmagy girewi talap edýän ýagdaýlaryň arasynda.

Kime degişlidir?

Bu düzgün, energiýa bazarynda işleýän ähli gatnaşyjylara gönüden-göni degişlidir. Hususan-da, hasap-faktura töleg amallarynyň gijikmegini ýa-da töleg tertibindäki bökdençlikleri başdan geçirýän edara görnüşli taraplar täze goşulan maddanyň çäginde girew borçnamalaryna duçar bolup bilerler.

netijelilik

Görkezilen proseduralar we ýörelgeler neşir edilen senesinden güýje girdi. Düzgünnamanyň ýerine ýetirilmegi üçin Energetika bazaryny düzgünleşdiriji edaranyň prezidenti jogapkär.

Netije

EMRA tarapyndan kabul edilen bu karar, energiýa bazaryndaky maliýe düzgün-nyzamyny ýokarlandyrmaga gönükdirilen çemeleşmäni aňladýar. Hasap-faktura tölegleri wagtynda bazara gatnaşyjylar üçin diňe bir täjirçilik zerurlygy bolman, eýsem girew amallaryny dolandyrmak üçin möhüm görkezijä öwrüldi.

Bu düzgün bilen, bazardaky algy töwekgelçiligini azaltmaga we gatnaşyjylaryň maliýe jogapkärçiligini has berk gözegçilik mehanizmine baglamaga gönükdirilendir. Bazar oýunçylarynyň töleg meýilnamalaryna has köp üns bermegine we bu täze maliýe kriteriýalaryna laýyklykda amal amallaryny optimizirlemegine garaşylýar.

Mümkin täsirler

Düzgünnama energiýa bazaryndaky nagt pul akymyny has yzygiderli eder we bazara gatnaşyjylaryň arasyndaky bergiler-karz balansyny güýçlendirer. Hususan-da, töleg töleglerinde bökdençlikleri başdan geçirýän gatnaşyjylar girew çykdajylarynyň köpelmegi ýa-da goşmaça girew bermek borjy bilen ýüzbe-ýüz bolup bilerler.

Pudak boýunça töleg öndürijiliginiň ýokarlanmagy, energiýa bazarynyň umumy maliýe saglygyna oňyn goşant goşup biler. Şeýle-de bolsa, likwidlik ýetmezçiligini başdan geçirýän gatnaşyjylaryň girew borçlaryny ýerine ýetirmekde kynçylyk çekip biljekdigini we bu ýagdaýyň bazardaky söwda gatnaşyklaryna täsir edip biljekdigini çaklamak mümkin.