Erdoganyň taryhy weto Ysraýylyň meýilnamasyny ýok etdi: Eýran operasiýasy ýatyryldy

Angliýanyň abraýly gazetlerinden biri bolan “The Telegraph” Middleakyn Gündogardaky deňagramlylygy sarsdyrjak gizlin operasiýa meýilnamasynyň aňyrsyny açdy. Habarlara görä, Ysraýylyň premýer-ministri Benýamin Netanýahunyň Eýranda re changeimi üýtgetmegi maksat edinýän iň gizlin meýilnamasy, Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdoganyň tutanýerli we berk diplomatik gatyşmagy netijesinde ýatyryldy. Ysraýylyň sebitdäki kürt söweşijilerini ulanmak arkaly Eýrany içerden durnuksyzlaşdyrmak synanyşygy, Ankaradan gelen taryhy weto sebäpli ABŞ tarapyndan doly halas edildi.

Ak tamda we Mossadyň meýilnamasynda görkezilen gizlin faýl

Gazet tarapyndan berlen jikme-jikliklere görä, Benýamin Netanýahu 11-nji fewralda Ak tamyň ýagdaý otagynda ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump bilen diýseň möhüm sammit geçirdi. Bu duşuşykda Netanýahu Trump-a Eýranyň re regimeimini agdarmak üçin taýýarlanan giňişleýin resminama hödürledi. Faýlda baha beriş bar: "Käbir ädimler ädilse, eýran halkynyň öz ykbalyna gözegçilik edip biljek şertleri döredilip bilner." Mossad tarapyndan taýýarlanan we Merkezi aňtaw gullugy bilen gepleşik geçiren meýilnamanyň iň möhüm nokady müňlerçe kürt söweşijisiniň ABŞ-nyň howa goldawy bilen Eýranyň günbatar serhetlerine geçirilmegi boldy. Ssenariýa görä, Yragyň Kürt sebit hökümetiniň çäginde Eýrana aralaşjak bu söweşijiler ýerli kürt ilatyny öjükdirip, Tähran administrasiýasynyň agdarylmagynda esasy rol oýnap, köpçülikleýin gozgalaň turuzar.

Ankaranyň gyzyl çyzygy: "Çydamly bolmaz"

Şeýle-de bolsa, bu gizlin meýilnama üçin iň ýeňip bolmajak päsgelçilik Türkiýäniň prezidenti Rejep Taýyp Erdogan boldy. Ysraýyl we Aýlag çeşmelerinden alnan maglumatlara görä, Ankara administrasiýasy Waşingtona örän düşnükli we barlyşyksyz diplomatik bellik iberdi. Türkiýäniň 40 ýyldan gowrak wagt bäri terror guramasy PKK-a garşy yzygiderli göreş alyp barýandygyny ýada salýan Prezident Erdogan, ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump-a göni duýduryş berdi: "Sebitde kürt garaşsyzlygyna edilen islendik synanyşyk asla ýol berilmez." Eýran serhedinde kürt söweşijileriniň ýaraglanmagyna Türkiýäniň gündogar serhet howpsuzlygyna gönüden-göni howp saljakdygyna we Waşingtonyň meýilnamalaşdyrylan terrorçylyk toparlaryna güýç berjekdigine göz ýetirdi. saklandy.

18-nji mart operasiýasynyň jikme-jiklikleri we Trumpyň reaksiýasy

cancelatyrylan operasiýanyň harby jikme-jiklikleri hem gaty täsir galdyrdy. Meýilnamanyň çäginde 18-nji martda eýranly kürtlerden ybarat 6 dürli toparyň mobilizlenmegi göz öňünde tutulypdy. KRG-e aralaşjak bu toparlar ýurduň içindäki öýjüklere ýarag paýlamak bilen gozgalaňy giňelderdi. Urşuň ilkinji günlerinde bu çäräni goldaýan Habat guramasynyň baş sekretary Babasheýh Hosseýni, meýdanda kürt güýçleriniň bolmagy Eýranda re regimeimiň agdarylmagyny çaltlaşdyrjakdygyny öňe sürdi. Aslynda, gury ýer operasiýasyndan ozal, Eýranyň günbataryndaky harby bazalar, raketa ulgamlary we Basij nokatlary ýaly strategiki nyşanalara garşy hüjümler bilen howpsuzlyk koridoryny döretmek synanyşygy edildi. Şeýle-de bolsa, Merkezi aňtaw gullugynyň müdiri Jon Ratkliffiň jikme-jik maglumatlaryndan soň ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump Netanýahunyň re changeimini üýtgetmek ssenarisini makullamady we olary "Absurd"

Kürt güýçleriniň mart aýynda Eýrana garşy hüjüm gurandygy baradaky aýyplamalara jogap edip, şol wagtky Ak tamyň metbugat sekretary Karoline Leawitt: "ABŞ bu maksat bilen kürt güýçlerini ýaraglandyrmaýar." Mundan başga-da Aýlag ýurtlary Waşingtona Eýranyň etniki bölünişiginiň Eastakyn Gündogarda täze durnuksyzlyga sebäp bolup biljekdigini aç-açan duýdurdy.

Mossady işden aýyrmak we Trumpyň täze strategiýasy

Meýilnamanyň şowsuzlygy Ysraýylyň aňtaw gullugy Mossadyň içinde ýer titremesi boldy. Mossadyň direktory Roman Gofman meýilnamany taýýarlamakda işjeň rol oýnan iki sany ýokary derejeli aňtaw işgärini işinden aýyrdy. Netanýahu 28-nji iýulda Oval ofisinde Trump bilen bolan duşuşygynda bu meseläni ýene bir gezek gozgasa-da, ABŞ-nyň prezidentini ynandyryp bilmedi. Urşuň ýerine uzak möhletleýin ykdysady sanksiýalary ileri tutýan Trumpyň ileri tutýan ugurlary; Bularyň Hormuz bogazynyň howpsuzlygy, Eýranyň proksi güýçlere berýän goldawynyň bes edilmegi we ýadro maksatnamasynyň bes edilmegi mälim edildi. Bu wakalar bilen Ysraýylyň kürt toparlaryny gural hökmünde ulanmak baradaky howply meýilnamasy düýbünden ýatyryldy.