Ərdoğanın tarixi vetosu İsrailin planını məhv etdi: İran əməliyyatı ləğv edildi

İngiltərənin nüfuzlu qəzetlərindən biri olan The Telegraph Yaxın Şərqdəki tarazlığı sarsıdacaq gizli əməliyyat planının pərdəarxasını açıqlayıb. Xəbərə görə, Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğanın qəti və sərt diplomatik müdaxiləsi nəticəsində İsrailin baş naziri Binyamin Netanyahunun İranda rejim dəyişikliyi məqsədi daşıyan çox məxfi planı ləğv edilib. İsrailin bölgədə kürd silahlı birləşmələrindən istifadə edərək İranı içəridən sabitliyi pozmaq cəhdi Ankaranın tarixi vetosundan sonra ABŞ tərəfindən tamamilə dayandırıldı.

Ağ Evdə Təqdim olunan Gizli Fayl və Mossadın Planı

Qəzetin verdiyi məlumata görə, Benyamin Netanyahu fevralın 11-də Ağ Evin Vəziyyət Otağında ABŞ prezidenti Donald Trampla son dərəcə kritik zirvə görüşü keçirib. Bu görüşdə Netanyahu Trampa İran rejimini çökdürmək üçün hazırlanmış hərtərəfli dosye təqdim edib. Faylda “Müəyyən addımlar atılarsa, İran xalqının öz müqəddəratını ələ keçirməsi üçün şərait yaradıla bilər” kimi qiymətləndirmə də yer alırdı.Mossadın hazırladığı və MKİ ilə danışıqlar apardığı planın ən mühüm bəndi minlərlə kürd döyüşçünün ABŞ-ın hava dəstəyi ilə İranın qərb sərhədlərinə köçürülməsi oldu. Ssenariyə görə, İraq Kürd Regional Rəhbərliyinin ərazisindən İrana sızacaq bu silahlı birləşmələr yerli kürd əhalisini təhrik edərək kütləvi üsyana səbəb olacaq və Tehran administrasiyasının devrilməsində aparıcı rol oynayacaqlar.

Ankaranın Qırmızı Xətti: "Tolerant Olmayacaq"

Lakin bu gizli planın qarşısında ən keçilməz maneə Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan idi. İsrail və Körfəz mənbələrindən əldə edilən məlumata görə, Ankara rəhbərliyi Vaşinqtona çox aydın və barışmaz diplomatik nota göndərib. Türkiyənin 40 ildən artıqdır ki, terror təşkilatı PKK-ya qarşı amansız mübarizə apardığını xatırladan prezident Ərdoğan ABŞ prezidenti Donald Trampa birbaşa xəbərdarlıq edib: “Bölgədə kürdlərin müstəqilliyinə hər hansı cəhdə qətiyyən yol verilməyəcək”İran sərhədində kürd silahlılarının silahlandırılmasının Türkiyənin şərq sərhədindəki qətiyyətli terror qruplaşmalarının Türkiyənin təhlükəsizliyinə birbaşa təhdid edəcəyini anlayan prezident Ərdoğan, Vaşinqtonun şərq sərhədində Türkiyəyə qarşı qətiyyətli arxa addımı atmasına səbəb olub. və planlaşdırılan gizli əməliyyat dayandırıldı.

18 Mart Əməliyyatının təfərrüatları və Trampın reaksiyası

Ləğv edilən əməliyyatın hərbi detalları da olduqca təəccüblü idi. Plan çərçivəsində martın 18-də İran kürdlərindən ibarət 6 fərqli qrupun səfərbər olunması nəzərdə tutulurdu.KRG üzərindən sızacaq olan bu qruplar ölkə daxilindəki hücrələrə silah paylayaraq üsyanı genişləndirəcəklər. Müharibənin ilk günlərində prosesi dəstəkləyən Xabat Təşkilatının baş katibi Babaşeyx Hüseyni kürd qüvvələrinin meydanda olmasının İranda rejimin devrilməsini sürətləndirəcəyini müdafiə edib. Əslində quru əməliyyatından əvvəl İranın qərbindəki hərbi bazalar, raket sistemləri və Bəsic məntəqələri kimi strateji hədəflərə qarşı hücumlarla təhlükəsizlik dəhlizi yaradılmasına cəhd edilib. Lakin Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsinin direktoru Con Ratkliffin ətraflı məlumatından sonra ABŞ prezidenti Donald Tramp Netanyahunun rejim dəyişikliyi ssenarilərini təsdiqləməyərək, onları“ absurd ”

Kürd qüvvələrinin mart ayında İrana qarşı hücuma keçməsi ilə bağlı iddialara cavab olaraq Ağ Evin o vaxtkı sözçüsü Karolin Leavitt belə bir açıqlama vermişdi: "ABŞ bu məqsədlə kürd qüvvələrini silahlandırmır." Bundan əlavə, Körfəz ölkələri Vaşinqtona İranın etnik parçalanmasının bütün Yaxın Şərqdə yeni qeyri-sabitliklərə səbəb ola biləcəyi barədə açıq şəkildə xəbərdarlıq etmişdilər.

Mossadın işdən çıxarılması və Trampın yeni strategiyası

Planın uğursuzluğu İsrail kəşfiyyat xidməti Mossad-da zəlzələ effekti yaradıb. Mossad direktoru Roman Qofman planın hazırlanmasında fəal rol oynamış iki yüksək səviyyəli kəşfiyyat məmurunu işdən çıxarıb. Netanyahu iyulun 28-də Oval kabinetdə Trampla görüşündə bu məsələni yenidən gündəmə gətirsə də, ABŞ prezidentini razı sala bilməyib. Müharibə əvəzinə uzunmüddətli iqtisadi sanksiyalara üstünlük verən Trampın prioritetləri; Bildirilib ki, bunlar Hörmüz boğazının təhlükəsizliyi, İranın vəkil qüvvələrə dəstəyinin dayandırılması və nüvə proqramının dayandırılmasıdır. Bu hadisələrlə birlikdə İsrailin kürd qruplarından alət kimi istifadə etmək kimi təhlükəli planı tamamilə ləğv edildi.