Erzurumdaky 149 ýaşly Şehit mazaryna wepalylyk

Erzurumyň Aziziýe etrabynyň Tynazly we imarymca etraplarynyň arasynda ýerleşýän we ýerli ilat tarapyndan "Geň gabyr" diýlip atlandyrylýan 93 söweş şehitleriniň mazarlary goňşy ýaşaýjylaryň başlangyjy bilen täzeden guruldy. 1877-1878-nji ýyllardaky Osman-Rus söweşinde şehit boldy öýdülýän bu näbelli esger, takmynan 149 ýyl bäri Erzurum düzlüginde ümsüm sagat saklaýar. Mazaryň töweregindäki ýerleri arassalady. Erzurumyň merkezinden 11 km uzaklykda, ekin meýdanlarynyň arasynda ýeke özi duran bu mazar, otlaryň arasynda ýitirim bolan İbrahim Surha, Emirhan Kutlu, Rejep Şimşek we Salih Selçukyň tagallalary bilen arassalandy we gurşaldy. Mazar türk baýdagyny dikmek bilen watançylyk ruhy bilen saklandy.

Şehitleriň mazary üçin hemişelik çözgüt talap edilýär

"Geň gabyr" diýlip atlandyrylýan bu şehit mazary taryhy we ruhy gymmatlyklary bilen ünsi özüne çekýär. Goňşularyň ýaşaýjylary bu düzgüniň wagtlaýyn bolandygyny we häkimiýetlerden has hemişelik çözgütleri talap edýändigini aýdýarlar. Hususan-da, mazaryň töweregindäki ýerleriň tertipleşdirilmegi we hemişelik baýdak direginiň gurulmagy haýyş edilýär. Sebitde ýaşaýanlar bu şehitlige mynasyp ýadygärlik gurmak isleýärler.

Gizlin taryh we harby gatyşma

Mazaryň hekaýasy henizem syryny saklaýar. Taryhy resminamalara görä, bu ýerde jaýlanan esgeriň şahsyýeti, doglan ýeri we bölümi belli däl. Gahryman esgeriň uruş wagtynda şehit bolandygyny we şu ýerde jaýlanandygy barada myş-myşlar bar. Şeýle hem 1972-nji ýylda sebite gelen ýokary derejeli esgeriň mazary häzirki ýagdaýyna öwrüp, soň bolsa ýuwaşlyk bilen gidendigi mälimdir. Surha bu prosesi şeýle düşündirýär: "Biz dostlarymyz bilen birleşip, mümkin boldugyça bir zat etmek kararyna geldik". Goňşularyň ýaşaýjylary baýdak we boýag ýaly materiallar bilen üpjün etdiler, mazary tertiplediler we ýadygärligiň ýatdan çykmazlygy üçin tagalla etdiler. Surha, "Belki umyt bolar, kimdir biri görer öýdüp pikir etdik" sözleri bilen duýgurlygyny beýan edýär. Şehit kyssasy we mazarynyň taryhy ýerli ýaşaýjylar we taryh buferleri üçin syr bolup galýar. Erzurumyň bu sessiz hossary, taryhyň çuňlugyndan ýaňlanýan ýaly barlygyny dowam etdirýär.

Netijede, ruhy gymmaty bolan bu mazaryň resmi häkimiýetler tarapyndan dolandyrylmagy we has tertipli we hemişelik ýadygärlige öwrülmegi möhümdir. Şeýle başlangyçlar milli taryhyň we gymmatlyklaryň ýaşamagyna goşant goşar.