Estoniýanyň Daşary işler ministri Tsahknanyň Türkiýanyň global diplomatiýadaky güýji üçin öwgi: "Ankara möhüm rol oýnaýar"

Estoniýanyň Daşary işler ministri Tsahkna, Türkiýe Respublikasynyň 36-njy prezidenti Ankarada geçiriler. NATO-nyň döwlet we hökümet baştutanlarynyň sammitinden öň möhüm çykyş etdi. Tsahkna, Türkiýäniň global diplomatiýada we sebitleýin howpsuzlykdaky möhüm ornuna ünsi çekip, iki ýurduň arasyndaky gatnaşyklaryň ýokary derejededigini aýtdy.

Russiýa-Ukraina söweşinde Türkiýäniň strategiki araçylyk roly

Tsahkna Türkiye harby, ykdysady we geografiki ýerleşişi sebäpli dünýä syýasatynda uly ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy we Russiýa-Ukraina söweşindäki araçylyk tagallalaryna ünsi çekdi. Şeýle-de bolsa, parahatçylygy gazanmak üçin Estoniýanyň ministri Russiýanyň prezidenti Wladimir Putiniň ilki bilen öz maksatlaryndan ýüz öwürmelidigini aýtdy we "Taraplaryň biri adalatly we dowamly parahatçylyk bilen gyzyklanmaýan bolsa, töwellaçylyk edip bilmez. Munuň ýerine indi strategiki sabyrlylygy görkezmegiň, sanksiýalar bilen Russiýa edilýän basyşy ýokarlandyrmagyň we Ukrainany goldamagyň wagty geldi" -diýdi. Ukrainanyň meýdançada üstünlikli söweş gurandygyny we Russiýanyň ilkinji gezek şeýle gowşak ýagdaýdadygyny bellän Tsahkna, bu basyş artsa, Türkiýäniň geljekde ýene-de işjeň diplomatik rol oýnap biljekdigini aýtdy.

Estoniýa bilen Türkiýäniň arasynda goranyş hyzmatdaşlygyny güýçlendirmek

Iki ýurduň arasyndaky ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň diýseň güýçlidigini aýdan ministr Tsahkna, syýahatçylykdan goranyş senagatyna çenli köp ugurda hyzmatdaşlygyň dowam edýändigini aýtdy. Estoniýalylaryň dynç alyşlary üçin ilkinji nobatda Türkiýany has gowy görýändigini mälim eden Tsahkna, goranyş pudagyndaky hyzmatdaşlygyň geljegini hem açdy. Türkiýäniň Estoniýa üçin esasy strategiki hyzmatdaşlardan biridigini aýdyp, ministr şeýle baha berdi: "Geljekde türk söweş uçarlarynyň NATO-nyň howa goranyş missiýasyna gatnaşýandygyny göreris. Şonuň üçin gatnaşyklar gowy."

Europeewropanyň goranmak jogapkärçiligi we global howplar

Tsahkna ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Europeanewropadaky ýaranlary üçin goranyş çykdajylaryny tankyt etmegine-de ünsi çekdi we Europeewropanyň howpsuzlyk üçin has köp jogapkärçilik çekmelidigi baradaky pikiri goldady. Estoniýanyň, ähli Baltika ýurtlarynyň we Polşanyň şu ýyl jemi içerki önüminiň (JIÖ) 5,4 göterimini goranmak üçin bölüp berendigini mälim eden ministr, Russiýanyň NATO üçin çynlakaý howp salýandygyny ýatlatdy. Tsahkna dünýä derejesindäki gapma-garşylyklaryň biri-biri bilen gönüden-göni baglanyşyklydygyny öňe sürýär; Demirgazyk Koreýanyň, Hytaýyň we Eýranyň Russiýa berýän goldawynyň bu gatnaşyklary güýçlendirendigini aýtdy. Güýçli we başarnykly NATO-nyň bu çylşyrymly geosyýasy gurşawda öňküsinden has möhümdigini mälim eden Estoniýa ministri, Ankarada geçiriljek sammitiň bu maksada iň ýokary derejede goşant goşjakdygyny aýtdy.