Europeewropada ýangyç ýangyjy: Benziniň we dizeliň bahasy rekord derejä ýetýär

globalewropa Bileleşiginiň (EUB) energiýa çykdajylary global geosyýasy töwekgelçilikleriň täsiri sebäpli taryhy derejä ýetdi. Commissionewropa Komissiýasy tarapyndan hepdede neşir edilýän nebit býulleteniniň maglumatlaryna görä, agza ýurtlarda ýangyjyň bahasynyň düýpli ýokarlanmagy hasaba alyndy. 23-nji fewral bilen 7-nji sentýabr aralygyndaky döwri öz içine alýan maglumatlara görä, theB boýunça salgytlary öz içine alýan benziniň (litr-super 95) ortaça litri bahasy 1,64 ýewro dan 2.04 ýewro .

Şol döwürde dizeliň bahasynyň ýokarlanmagy has berk ugra gitdi. Fewral aýynda ortaça 1,59 ýewro bolan dizel, 33 göterim çalt ýokarlanmak bilen sentýabryň başynda 2,11 ýewro çykdy. Bu ýagdaý Europeanewropa ykdysadyýetinde, esasanam transport we logistika pudaklarynda inflýasiýa basyşyny janlandyrdy.

Eastakyn Gündogardaky dartgynlyk energiýa bazarlaryna zarba urýar

fuelangyjyň bahasynyň adatdan daşary ýokarlanmagynyň arkasynda Eastakyn Gündogarda güýçlenýän harby konfliktleriň global nebit üpjünçiliginiň howpsuzlygyna abanýan howplar bar. Sebitdäki gyzgyn çaknyşyklaryň nebit öndürýän desgalary we möhüm energiýa infrastrukturasyny nyşana almagy töwekgelçiligi dünýä energiýa bazarlarynda uly alada döretdi. Ulag işleri bilen baglanyşykly näbellilikler, esasanam dünýä nebit söwdasynyň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazynda bahalaryň durnuksyzlygyny ýokarlandyrýan esasy faktor hökmünde tapawutlanýar.

Bu ösüşler bilen dünýä bazarlarynda görkeziji bolan Brent nebitiniň barrel bahasy sentýabr aýyna çenli 100 dollar çäginden geçdi we üç belgä ýetdi. Nebitiň bahasyndaky bu global ýöriş Europeanewropanyň içerki bazaryndaky nasos bahalarynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Dizel bazaryndaky üpjünçilik şertleriniň gurluş taýdan berkleşmegi, esasanam tutuş kontinentde dizeliň bahasy benzin bilen deňeşdirilende has agressiw ýokarlanmagyna sebäp boldy.

Benzin we dizel bahasynyň ýokarlanmagy boýunça çempion ýurtlar yglan edildi

Commissionewropa Komissiýasynyň maglumatlary ýangyjyň ýokarlanmagynyň agza ýurtlaryň arasynda birmeňzeş paýlanmandygyny görkezýär. Benziniň bahasynyň iň ýokary ýokarlan ýurtlary Daniýa we Finlýandiýa boldy. Daniýada benziniň litr bahasy 1,94 ýewrodan 2,63 ýewro çenli 36 göterim ýokarlanan bolsa, Finlýandiýada 1,71 ýewrodan 2,32 ýewro çenli 36 göterim ýokarlandy. Bu iki ýurt 32 göterim ösüş bilen Çehiýa we Polşa , 29 göterim bilen Litwa boldy.

Dizel frontda, Bolgariýa bahany ýokarlandyrmak boýunça çempionlyk ýerini aldy. Bolgariýada dizeliň litr bahasy rekord 47 göterim ýokarlap, 1,23 ýewrodan 1,81 ýewro çenli ýokarlandy. Bolgariýadan soň iň ýokary ösüş 44 göterim bilen Çehiýada, 42 göterim bilen Finlýandiýa, 39 göterim bilen Polşa we 38 göterim bilen Belgiýa boldy. Bu üýtgemegiň netijesinde Çehiýa, Finlýandiýa we Polşa; Benziniň we dizeliň bahasynyň iň ýokary ýokarlanmagy bilen ilkinji 5 ýurduň hataryna girdi we krizisiň iň köp täsir eden ýurtlary hökmünde hasaba alyndy.

Commissionewropa Komissiýasynyň tankydy duýduryşy: Üpjünçilik howpsuzlygy howp astyndamy?

countriesurtlaryň arasyndaky bu möhüm baha tapawudynyň esasy sebäplerine milli salgyt syýasaty, ýerli walýutalaryň ýewro garşy üýtgemegi, nebiti gaýtadan işleýän zawodlaryň kuwwaty, üpjünçilik zynjyrynyň gurluşlary we ýerli bazar bäsdeşlik şertleri degişlidir. Issueewropa Komissiýasy bu meselä baha berip, Eastakyn Gündogarda geosyýasy töwekgelçilikleriň 8-nji sentýabrda beren beýanynda dowam edýändigini aýtdy.

Geňeş sebitdäki durnuksyzlygyň, esasanam dizel we uçar ýangyjy ýaly möhüm nebit önümleri bazarlarynda çynlakaý üýtgewsizligi döredýändigini aýtdy. Häzirki şertlerde Europeanewropa Bileleşiginde nebit üpjünçiliginiň gyssagly meselesiniň ýokdugy aýdylsa-da, ýakyn hepdelerde we aýlarda bazarlaryň has gysylmagy we konfliktleriň gidişine baglylykda bahalaryň ýokarlanmagy dowam edip biljekdigi duýduryş berildi.