Europeewropadaky energiýa duýduryşy: Soňky 5 ýylda tebigy gaz saklanyşynyň iň pes derejesi

Europeewropada gyşa taýýarlyk görülýärkä, energiýa üpjünçiliginiň howpsuzlygy baradaky aladalar artdy. Gaz infrastrukturasy Europeewropanyň maglumatlaryna görä, awgust aýynyň ortalaryna Europeewropadaky tebigy gaz baklarynyň tutýan mukdary 60,8 göterime çenli azaldy. Öňki ýyllaryň maglumatlary gözden geçirilende bu dereje; 2022-nji ýylda 75,6 göterim, 2023-nji ýylda 90 göterim, 2024-nji ýylda 89 göterim we geçen ýyl 73,6 göterim hökmünde hasaba alyndy. Bu peselme bilen awgust aýynyň ortalarynda saklanyş derejesi, soňky 5 ýylyň şol döwri bilen deňeşdirilende taryhdaky iň pes derejä öwrüldi.

EUB-ni saklamagyň maksatlary we geosyýasy töwekgelçilikleriň täsiri

Russiýa-Ukraina söweşi başlanandan soň güýçlenýän energiýa krizisine garşy çäreleri görüp, Unionewropa Bileleşigi (EUB) her ýyl 1-nji noýabrda tebigy gaz baklaryny 90 göterime çenli doldurmagy buýurdy. Şeýle-de bolsa, geçen ýyl kärdeşler arkalaşygy ammar düzgünlerinde çeýe bolup, agza ýurtlara kyn bazar şertlerinde amatlylyk döretdi. Düzgünnama bilen 1-nji oktýabrdan 1-nji dekabr aralygynda 90 göterim maksadyna ýetmek we ammarlary belli bir şertlerde 80 göterim saklamak mümkindi.

Julyewropa Bileleşiginiň Energetika Düzgünleşdiriji Hyzmatdaşlyk Guramasy (ACER) EUB ammarlarynyň 1-nji noýabrda 90 göterime ýetmegi üçin LNG importynyň 2025 derejesi bilen deňeşdirilende takmynan 13 göterim ýokarlandyrylmalydygyny duýdurdy. Şeýle hem bu edara Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän konfliktleriň gazyň bahasynyň ýokarlanmagyna sebäp bolandygyny, bu bolsa ammarlara gaz sanamagyň ykdysady özüne çekijiligini düýpli gowşadýandygyny aýtdy.

Hormuz bogazynda we Spot LNG bazaryndaky bäsdeşlik artýar

Kataryň LNG dünýä bazaryna eksport etmegi üçin möhüm tranzit nokady bolan Hormuz bogazy geosyýasy dartgynlygyň merkezinde durýar. ABŞ / Ysraýyl bilen Eýranyň arasyndaky dartgynlyk sebäpli Bosforda gämi gatnawynyň kesilmegi Katar LNG-iň global iberilmegini bozdy we Europeewropanyň LNG bazaryndaky bäsdeşlik balansyny düýpgöter sarsdyrdy.

ACER dünýä LNG bazaryndaky Europeewropa bilen Aziýanyň arasyndaky bäsdeşlik we Eastakyn Gündogardaky gyzgyn wakalar Europeanewropanyň gaz bahalaryny gönüden-göni kesgitleýji bolup durýandygyny mälim etdi. Institutyň aprel aýynda paýlaşan seljermesinde häzirki LNG import nyrhyny aýda takmynan 11 milliard kub metr saklamak Europeewropanyň ammarlaryny 80 göterime ýetirmegi üçin ýeterlik boljakdygy, ýöne 90 göterim kritiki çäk üçin goşmaça üpjünçilik çeşmeleriniň hökmany boljakdygy mälim edildi.

Europeewropadaky tebigy gazyň bahasy geçen ýyl iki esse artdy

Saklaýyş nyrhlarynyň peselmegi we LNG üpjünçiligi baradaky aladalar Europeewropadaky gazyň bahalarynda gönüden-göni öz beýanyny tapdy. Dutchewropanyň göz öňünde tutulýan Gollandiýa TTF-sinde sentýabr aýyndaky tebigy gaz şertnamasy 17-nji awgustda megawat sagatda 62,11 ýewro satylýar. Bu görkeziji geçen ýylyň degişli döwründe hasaba alnan megawat sagadynyň 30.54 ýewro bahasy bilen deňeşdirilende 103 göterim ýokarlanandygyny görkezýär. Şeýlelik bilen, Europeewropadaky esasy gaz bahalary ýylda iki esse ýokarlandy.

150 Maksada ýetmek üçin zerur goşmaça LNG ýükleri

Energetika bazary gözleg kompaniýasy Rystad Energy-iň uly analitigi Ole Dramdal, esasy ssenariýalara görä theB-niň tebigy gaz ammarlarynyň 1-nji noýabrdan 75 göterim derejesinde galjakdygyny çaklaýandyklaryny aýtdy. Saklaýyş derejesini 80 göterime çenli ýokarlandyrmak üçin häzirki ssenariýadan başga-da takmynan 5,2 milliard kub metr has köp gazyň zerur boljakdygyny mälim eden Dramdal: “Bu mukdar 174 müň kub metr kuwwatly gämileri bolan takmynan 50 LNG ýüküne gabat gelýär. 90 göterime ýetmek üçin takmynan 15,6 milliard kub metr goşmaça gaz gerek bolar, ýagny takmynan 150 goşmaça LNG ýükleri bar”.

Dramdal Hormuz bogazynda maddy-tehniki üpjünçiligiň kesilmeginiň we Aziýa alyjylarynyň isleginiň Europeewropanyň ammarlaryny doldurmak mümkinçiligini çäklendirýändigini mälim etdi: "Japanaponiýa we Günorta Koreýa ýaly ýokary töleg töleýän ýurtlar LNG üpjünçiligi üçin bäsleşmegi dowam etdirýärler. Mundan başga-da, Hindistan, Bangladeş we Taýwan satyn alyşlaryny dowam etdirýär. ýakyn wagtlarda bahalaryň has ýokary bolan 'yza galaklyk' gurluşyny almak üçin egrilik, gazyň ammarlara goýulmagynyň ykdysady rasionallygyny aradan aýyrmak bilen Europeewropanyň işini hasam kynlaşdyrýar. "