Europeewropadaky iň ýokary derejedäki tebigy gazyň bahalary: Geosyýasy töwekgelçilikler we ýylylyk tolkuny TTF

Tomusyň yssy günleri we Europeanewropanyň energiýa bazarlarynda geosyýasy töwekgelçilikleriň ýokarlanmagy tebigy gazyň bahasyny ýokarlandyrýar. Gollandiýada ýerleşýän TTF-de, materigiň iň çuňňur wirtual tebigy gaz söwda nokady, awgust fýuzer şertnamalarynyň megawattlyk bahasy täze günüň ýokarlanmagy bilen başlandy. Düýn 61,69 ýewro bilen tamamlanan tebigy gazyň bahasy, şu gün 09.49-dan 0,2 göterim ýokarlap, 61,80 ýewro derejesine ýetdi. Bu ýokarlama bilen bahalar soňky 4 aýda iň ýokary derejelere ýakyn bolmagyny dowam etdirýär.

Geosyýasy dartgynlyk we LNG üpjünçilik howpsuzlygy aladalary

Tebigy gazyň bahasynyň ýokarlanmagynyň iň uly faktorlarynyň biri ABŞ bilen Eýranyň Eastakyn Gündogarda barha artýan harby we syýasy dartgynlygy bilen tapawutlanýar. ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň Tähran administrasiýasyna garşy alyp barýan işleriniň global energiýa koridorlarynda aladalary artdyrmak bilen dowam etdirjekdigi baradaky habarlary. Waşington çeşmelerine esaslanýan “Axios” -yň habaryna görä, ABŞ administrasiýasy Eýrana garşy täze harby operasiýa taýýarlanýar, fewral aýynyň ahyrynda başlan “Operasiýa epiki gahary”. Bu ýagdaý, global suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) söwdasynyň ömri gany bolan Hormuz bogazyndan iberilişiň kesilmegi howpuny döredýär. Hormuz bogazynda bolup biläýjek petik, üpjünçiligiň howpsuzlygyna howp salýar we Europeanewropaly importçylar bilen Aziýa alyjylarynyň arasyndaky bäsdeşligi hasam güýçlendirýär.

Gyşdan öň saklanyş nyşanlarynda möhüm çäk

ammarlaryň ýaşaýyş derejesi Europeewropada ýetip gelýän gyş möwsüminden öň ýakyndan gözegçilik edilýär. Gaz infrastrukturasy Europeewropa (GIE) tarapyndan yglan edilen häzirki maglumatlara görä, Europeanewropa Bileleşigine agza ýurtlarda tebigy gaz saklaýan desgalaryň ortaça ýaşaýyş derejesi 54,61 göterim. Şeýle-de bolsa, hünärmenler bu nyrhlaryň gyşa taýýarlyk görmek üçin ýeterlik ýokarlanmaýandygyny aýdýarlar. Europeewropada iň uly tebigy gaz üpjün edijilerinden biri bolan Norwegiýada ýerleşýän “Equinor” -yň baş ýerine ýetiriji direktory (CEO) Anders Opedal bu meselede berk duýduryş berdi. Opedal, theB-iň gyş möwsüminden öň kesgitlenen 80 göterim ammar maksadyna ýetmeginiň gaty ähtimaldygyny aýtdy. Häzirki aksiýalaryň soňky 5 ýylyň ortaça derejesinden ep-esli pesdigini belläp, Opedal ammarlaryň soňky 15 ýylda iň pes derejededigini aýtdy. Bu ýagdaýyň, gyş aýlarynda bolup biljek sowuk tolkunlarda bazaryň ýiti üýtgemelerinden ejiz bolup biljekdigi aýdylýar.

atylylyk tolkunynyň sarp edijileri we baha garaşmalary

Üpjünçilik tarapyndaky aladalardan başga-da, isleg tarapynda hem işjeňlik bar. Europeewropa täsirini dowam etdirýän aşa yssy tolkunlar, sowadyş maksatlary üçin kondisioneriň ulanylmagyny has köpeldip, elektrik energiýasyna bolan islegi artdyrýar. Elektrik önümçiliginde tebigy gaz elektrik stansiýalaryna dowamly garaşlylyk gazyň sarp edilmegini gönüden-göni goldaýar. Rabobankyň Global Ykdysadyýet we bazarlar toparynyň uly energiýa strategiýasy Florens Şmit, Eastakyn Gündogardan gelip çykýan geosyýasy töwekgelçilikleriň TTF bahalaryny goldamagyny dowam etdirjekdigini çaklaýar. Şmit tebigy gazyň bahasynyň 2026-njy ýylyň ikinji ýarymyna çenli ýokary derejede bolup biljekdigini mälim etdi. Gyş aýlarynda tebigy gaz elektrik stansiýalaryna bolan islegiň ýokarlanmagy, esasanam Germaniýa, Gollandiýa we Angliýa ýaly senagat ägirtlerinde elektrik energiýasynyň bahasyny ýokary galdyrar diýlip çaklanylýar.

Beýleki tarapdan, global energiýa bazarlarynyň möhüm aktýory bolan ABŞ-daky paýnamalar artýar. ABŞ-nyň Energetika Maglumat Dolandyryşy (EIA) tarapyndan ýaýradylan maglumatlara görä, 17-nji iýulda tamamlanýan hepdede ýurtdaky ýerasty tebigy gaz ätiýaçlyklary 32 milliard kub fut artyp, 3 trillion 56 milliard kub futa ýetdi. Bu mukdar geçen ýylyň degişli döwri bilen deňeşdirilende 16 milliard kub fut pes bolsa-da, soňky 5 ýylda ortaça 183 milliard kub fut görkezijini görkezýär.