Eýran ABŞ bilen ähli diplomatiýany togtatdy: Hormuz bogazy ýapyldy

Eýran soňky döwürde güýçlenýän harby dartgynlyk we Liwan bilen baglanyşykly howp abanmagy sebäpli ABŞ bilen ähli diplomatik gepleşikleri togtatandygyny habar berdi. Bu karar Tähran administrasiýasy tarapyndan irden yglan edilse-de, sebitdäki näzik deňagramlylygy hasam çylşyrymlaşdyrdy. Eýranyň resmi habar gullugy Tasnim bu kararyň birneme güýje girjekdigini we mundan beýläk habar berilýänçä gepleşikleriň başlamajakdygyny habar berdi. Bu ösüş Eastakyn Gündogardaky dartgynlygy güýçlendirýän möhüm ädim hasaplanýar.

Parahatçylyk tablisasyna dolanmagyň şertleri

Tähran administrasiýasy ABŞ bilen togtadylan gepleşikleriň täzeden başlamagy üçin üç şert goýdy. Ilki bilen, Ysraýyl Gaza we Liwandaky harby amallaryny azaltmalydygy aýdyldy. Ikinjiden, Ysraýylyň Liwanda basyp alnan ýerlerden doly çekilmelidigi nygtaldy. Ahyrynda, Eýranyň diplomatik talaplary doly ýerine ýetirilýänçä alternatiw gepleşiklere ýol berilmejekdigi aýdyldy.

Liwanda edilen hüjümler delillendirilýär

Eýran resmileri diplomatik gatnaşyklaryň togtadylmagynyň esasy sebäbiniň Ysraýylyň Liwanda alyp barýan hüjümleri bolandygyny aýtdy. Beýanatda Ysraýylyň Liwandaky hereketleriniň dowam etmegi ABŞ bilen parahatçylyk gepleşikleriniň şertleriniň biri bolan ýaraşygyň bozulmagy hökmünde baha berildi. Şol sebäpli Eýran, araçylaryň üsti bilen geçirilen diplomatik gatnaşyklary we ýygnaklary duruzmak kararyna geldi.

Hormuz bogazyny ýapmak

Tähran administrasiýasy diplomatik ädimlerden başga-da harby we maddy-tehniki çäreleri görýändigini habar berdi. Global energiýa transportynyň esasy nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazynyň ýapylandygy mälim edildi. Şeýle hem Gyzyl deňzi Hindi ummany bilen birleşdirýän Bab al-Mandeb bogazynyň Yemenemendäki hutiler tarapyndan nyşana alnyp bilinjekdigi mälim edildi. Bu ädim sebitdäki dartgynlygy hasam artdyrsa-da, dünýä energiýa bazarlarynda-da alada döretdi.

Bu wakalardan soň Tähran administrasiýasy bilen Waşingtonyň arasyndaky gatnaşyklaryň geljegi näbelliligine galýar. Halkara jemgyýetçiliginiň bu dartgynlyga nähili jogap berjekdigi bilesigelijilik meselesidir.